قدرت‌نمایی پهپادهای ترکیه در اوکراین
پهپادهای جنگی بیرقدار (Bayraktar TB2) ترکیه در سال‌های اخیر معروف شده‌اند و به نظر می‌رسد نقش تعیین‌کننده‌ای در درگیری‌های مختلف دارند اما بسیاری از کارشناسان این پرسش را مطرح کردند که بیرقدارها واقعا تا چه حد در برابر یک قدرت نظامی قدرتمند مؤثر خواهند بود.
به نظر می‌رسد حمله روسیه به اوکراین فرصتی فراهم کرده تا این پهپادها در چنین میدانی آزمایش شوند.
چند روز قبل، ارتش اوکراین تصاویری را منتشر کرد که نشان می‌داد پهپاد TB2 در حال عملیات علیه نیروهای مسکو بوده و ستون‌های نظامی طولانی روسیه را در خرسون، نزدیک کی‌یف، منهدم می‌کند. گزارش‌ها حاکی از آن است که در این حملات، برخی ادوات نظامی روسیه منهدم شده‌اند.
بیرقدارها پیش از این در درگیری‌های لیبی، سوریه و قره‌باغ به کار گرفته شده و عملکرد قابل قبولی داشتند اما هرگز با ارتشی با قابلیت‌های پیشرفته جنگ الکترونیک و سیستم‌های دفاع هوایی پیشرفته مواجه نشده بودند.
قبل از شروع جنگ اوکراین، مقامات ترکیه معتقد بودند پهپادها علیه ارتش روسیه مؤثر خواهند بود. آنها به سوابق بیرقدارها در انهدام انواع سلاح‌های ساخت روسیه در سوریه، قره باغ و لیبی به ویژه سامانه پدافند هوایی پانتسیر اشاره می‌کنند.
اوکراین و ترکیه همکاری نزدیکی در صنعت دفاعی دارند، رابطه‌ای که در سال‌های اخیر شکوفا شده است. شرکت بایکار (سازنده پهپاد بیرقدار) که روابط نزدیکی با خانواده رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه دارد، قبل از جنگ در حال ساخت کارخانه‌ای در اوکراین بود.
شرکت‌های اوکراینی نیز موتورهای بیرقدار را تولید می‌کنند و ترکیه در طول دو سال بیش از 20 پهپاد بیرقدار به کی‌یف فروخته است. برخی کارشناسان معتقدند تعداد بیرقدارها در زرادخانه اوکراین می‌تواند حتی بیشتر از این تعداد باشد.
بسیاری از ناظران بر این باورند که روسیه باید پیش از حمله به اوکراین، نیروی هوایی این کشور از جمله پهپادهایش را نابود می‌کرد.
با این حال، تداوم حضور بیرقدارها در آسمان اوکراین می‌تواند به دلایل مختلفی باشد که یکی از آنها این است که روسیه هنوز در تمام حریم هوایی اوکراین به برتری هوایی نرسیده است.
کان کاساپوغلو، مدیر دفاع در اندیشکده EDAM مستقر در استانبول می‌گوید: نیروهای هوافضای روسیه برتری هوایی محلی بر برخی مناطق دارند اما هنوز به برتری هوایی واقعی بر کل حریم هوایی اوکراین دست نیافته‌اند.
علاوه بر این، ارتش روسیه تعداد زیادی از پایگاه‌های هوایی اوکراین را مورد حمله قرار داد اما برخی هنوز دارای باند و تأسیسات عملیاتی هستند. به همین دلیل پروازهای سرنشین‌دار و بدون سرنشین اوکراین گرچه مورد حمله قرار می‌گیرد اما هنوز به طور کامل مختل نشده است.
رابرت لی، کارشناس ارشد مؤسسه تحقیقات سیاست خارجی، می‌گوید روسیه در ابتدای جنگ توانایی نابودی بیرقدار را در زمین و فرودگاه‌ها داشت اما به دلایلی این کار انجام نشد.
تصاویر منتشر شده توسط ارتش اوکراین نشان می‌دهد بیرقدارها هنگام عملیات توسط هیچ سیستم دفاع هوایی به طور جدی تهدید نشده‌اند. شواهد تا کنون نشان می‌دهد بیشتر پروازهای این پهپادها به راحتی و بدون پاسخی از سوی روسیه انجام می‌شود.
تاکنون فقط گزارشی درباره سرنگونی یک فروند بیرقدار منتشر شده، گرچه وزارت دفاع روسیه می‌گوید سه فروند از آنها را سرنگون کرده است.
کاساپوغلو می‌گوید، یکی از ویدئوهایی که در فضای مجازی پخش شده، نشان می‌دهد یک بیرقدار در حال نابودی یک سیستم دفاع هوایی متحرک روسی است.
او گفت: تجربه جنگ در سوریه، لیبی و قره‌باغ قبلا نشان‌دهنده اثربخشی رزمی پهپادهای ترکیه علیه تسلیحات متحرک دفاع هوایی روسیه بود.
کاساپوغلو می‌گوید یکی از حوادث مهم دیگر درباره بیرقدارها انهدام یک کاروان متعلق به جنگجویان چچنی متحد روسیه در نزدیکی کی‌یف بود، زیرا این نیروها واحدهای بسیار باتجربه‌ای هستند و می‌توانند وضعیت تاکتیکی را در اوکراین تغییر دهند.
یکی از منابع ترکیه‌ای می‌گوید اوکراینی‌ها از تاکتیک بزن در رو برای غلبه بر نیروهای روسی استفاده می‌کنند. این منبع می‌گوید سطح مقطع راداری پایین بیرقدارها در برابر سیستم‌های دفاعی روسیه به طور قابل توجهی به آنها کمک می‌کند. این منبع گفت: همچنین اطلاعات نشان می‌دهد روس‌ها هیچ گونه ادوات جنگ الکترونیکی را با کاروان‌های خود در اعماق خاک اوکراین وارد نکرده‌اند.
کاساپوغلو معتقد است همین مسائل باعث شده بیرقدارها از دست سیستم‌های روسیه فرار کنند.
او می‌گوید: به نظر می‌رسد پارازیت الکترومغناطیسی سیستم‌های جنگ الکترونیک اصلی روسیه برای مسدود کردن سیستم‌های هواپیمای سرنشین‌دار بهینه شده‌اند و تأثیر چندانی بر پهپادها ندارند.
در جنگ قره باغ، پهپادها سلاح‌های تعیین‌کننده‌ای بودند و در اوکراین هم این پهپادها عملکرد قابل توجهی داشته‌اند. برخی دیگر حتی قبل از شروع جنگ اوکراین، کارآیی سیستم‌های جنگ الکترونیک روسیه علیه پهپادهای بیرقدار را زیر سؤال برده بودند.
تحلیلگران وبلاگ دفاعی معروفی به نام Oryxspioenkop در ماه دسامبر نوشتند مدرن‌ترین سیستم‌های جنگ الکترونیک روسیه در مقابله با بیرقدار در قره باغ ناکام ماندند. آنها افزودند سیستم‌های موشکی زمین به هوا مانند پانتسیر، تور و بوک که در سوریه، لیبی و قره باغ کوهستانی مستقر شده‌اند نیز توانایی کمی در برابر پهپادهای ترکیه دارند. همزمان با شروع جنگ اوکراین، فیلم‌هایی در رسانه‌های اجتماعی منتشر شد که پهپادها را نشان می‌دهد برخی کامیون‌های روسی را به آسانی منهدم می‌کنند. البته فارین پالیسی در گزارشی تاکید کرده باید برای ارزیابی دقیق میزان مؤثر بودن پهپادهای بیرقدار تا پایان جنگ منتظر بمانیم، چراکه احتمالا روسیه بر تلاش‌های خود برای مقابله با آنها خواهد افزود.
منبع: میدل ایست آی
به نظر می‌رسد حمله روسیه به اوکراین فرصتی فراهم کرده تا این پهپادها در چنین میدانی آزمایش شوند.
چند روز قبل، ارتش اوکراین تصاویری را منتشر کرد که نشان می‌داد پهپاد TB2 در حال عملیات علیه نیروهای مسکو بوده و ستون‌های نظامی طولانی روسیه را در خرسون، نزدیک کی‌یف، منهدم می‌کند. گزارش‌ها حاکی از آن است که در این حملات، برخی ادوات نظامی روسیه منهدم شده‌اند.
بیرقدارها پیش از این در درگیری‌های لیبی، سوریه و قره‌باغ به کار گرفته شده و عملکرد قابل قبولی داشتند اما هرگز با ارتشی با قابلیت‌های پیشرفته جنگ الکترونیک و سیستم‌های دفاع هوایی پیشرفته مواجه نشده بودند.
قبل از شروع جنگ اوکراین، مقامات ترکیه معتقد بودند پهپادها علیه ارتش روسیه مؤثر خواهند بود. آنها به سوابق بیرقدارها در انهدام انواع سلاح‌های ساخت روسیه در سوریه، قره باغ و لیبی به ویژه سامانه پدافند هوایی پانتسیر اشاره می‌کنند.
اوکراین و ترکیه همکاری نزدیکی در صنعت دفاعی دارند، رابطه‌ای که در سال‌های اخیر شکوفا شده است. شرکت بایکار (سازنده پهپاد بیرقدار) که روابط نزدیکی با خانواده رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه دارد، قبل از جنگ در حال ساخت کارخانه‌ای در اوکراین بود.
شرکت‌های اوکراینی نیز موتورهای بیرقدار را تولید می‌کنند و ترکیه در طول دو سال بیش از 20 پهپاد بیرقدار به کی‌یف فروخته است. برخی کارشناسان معتقدند تعداد بیرقدارها در زرادخانه اوکراین می‌تواند حتی بیشتر از این تعداد باشد.
بسیاری از ناظران بر این باورند که روسیه باید پیش از حمله به اوکراین، نیروی هوایی این کشور از جمله پهپادهایش را نابود می‌کرد.
با این حال، تداوم حضور بیرقدارها در آسمان اوکراین می‌تواند به دلایل مختلفی باشد که یکی از آنها این است که روسیه هنوز در تمام حریم هوایی اوکراین به برتری هوایی نرسیده است.
کان کاساپوغلو، مدیر دفاع در اندیشکده EDAM مستقر در استانبول می‌گوید: نیروهای هوافضای روسیه برتری هوایی محلی بر برخی مناطق دارند اما هنوز به برتری هوایی واقعی بر کل حریم هوایی اوکراین دست نیافته‌اند.
علاوه بر این، ارتش روسیه تعداد زیادی از پایگاه‌های هوایی اوکراین را مورد حمله قرار داد اما برخی هنوز دارای باند و تأسیسات عملیاتی هستند. به همین دلیل پروازهای سرنشین‌دار و بدون سرنشین اوکراین گرچه مورد حمله قرار می‌گیرد اما هنوز به طور کامل مختل نشده است.
رابرت لی، کارشناس ارشد مؤسسه تحقیقات سیاست خارجی، می‌گوید روسیه در ابتدای جنگ توانایی نابودی بیرقدار را در زمین و فرودگاه‌ها داشت اما به دلایلی این کار انجام نشد.
تصاویر منتشر شده توسط ارتش اوکراین نشان می‌دهد بیرقدارها هنگام عملیات توسط هیچ سیستم دفاع هوایی به طور جدی تهدید نشده‌اند. شواهد تا کنون نشان می‌دهد بیشتر پروازهای این پهپادها به راحتی و بدون پاسخی از سوی روسیه انجام می‌شود.
تاکنون فقط گزارشی درباره سرنگونی یک فروند بیرقدار منتشر شده، گرچه وزارت دفاع روسیه می‌گوید سه فروند از آنها را سرنگون کرده است.
کاساپوغلو می‌گوید، یکی از ویدئوهایی که در فضای مجازی پخش شده، نشان می‌دهد یک بیرقدار در حال نابودی یک سیستم دفاع هوایی متحرک روسی است.
او گفت: تجربه جنگ در سوریه، لیبی و قره‌باغ قبلا نشان‌دهنده اثربخشی رزمی پهپادهای ترکیه علیه تسلیحات متحرک دفاع هوایی روسیه بود.
کاساپوغلو می‌گوید یکی از حوادث مهم دیگر درباره بیرقدارها انهدام یک کاروان متعلق به جنگجویان چچنی متحد روسیه در نزدیکی کی‌یف بود، زیرا این نیروها واحدهای بسیار باتجربه‌ای هستند و می‌توانند وضعیت تاکتیکی را در اوکراین تغییر دهند.
یکی از منابع ترکیه‌ای می‌گوید اوکراینی‌ها از تاکتیک بزن در رو برای غلبه بر نیروهای روسی استفاده می‌کنند. این منبع می‌گوید سطح مقطع راداری پایین بیرقدارها در برابر سیستم‌های دفاعی روسیه به طور قابل توجهی به آنها کمک می‌کند. این منبع گفت: همچنین اطلاعات نشان می‌دهد روس‌ها هیچ گونه ادوات جنگ الکترونیکی را با کاروان‌های خود در اعماق خاک اوکراین وارد نکرده‌اند.
کاساپوغلو معتقد است همین مسائل باعث شده بیرقدارها از دست سیستم‌های روسیه فرار کنند.
او می‌گوید: به نظر می‌رسد پارازیت الکترومغناطیسی سیستم‌های جنگ الکترونیک اصلی روسیه برای مسدود کردن سیستم‌های هواپیمای سرنشین‌دار بهینه شده‌اند و تأثیر چندانی بر پهپادها ندارند.
در جنگ قره باغ، پهپادها سلاح‌های تعیین‌کننده‌ای بودند و در اوکراین هم این پهپادها عملکرد قابل توجهی داشته‌اند. برخی دیگر حتی قبل از شروع جنگ اوکراین، کارآیی سیستم‌های جنگ الکترونیک روسیه علیه پهپادهای بیرقدار را زیر سؤال برده بودند.
تحلیلگران وبلاگ دفاعی معروفی به نام Oryxspioenkop در ماه دسامبر نوشتند مدرن‌ترین سیستم‌های جنگ الکترونیک روسیه در مقابله با بیرقدار در قره باغ ناکام ماندند. آنها افزودند سیستم‌های موشکی زمین به هوا مانند پانتسیر، تور و بوک که در سوریه، لیبی و قره باغ کوهستانی مستقر شده‌اند نیز توانایی کمی در برابر پهپادهای ترکیه دارند. همزمان با شروع جنگ اوکراین، فیلم‌هایی در رسانه‌های اجتماعی منتشر شد که پهپادها را نشان می‌دهد برخی کامیون‌های روسی را به آسانی منهدم می‌کنند. البته فارین پالیسی در گزارشی تاکید کرده باید برای ارزیابی دقیق میزان مؤثر بودن پهپادهای بیرقدار تا پایان جنگ منتظر بمانیم، چراکه احتمالا روسیه بر تلاش‌های خود برای مقابله با آنها خواهد افزود.
منبع: میدل ایست آی
