تغییرات اقلیمی، دست‌اندازی‌های انسانی، مداخلات بی‌رویه و استفاده از منابع پایه، تمام آن کلیشه‌های ذهنی ثابت ما را نسبت به تعریف فصل‌ها از میان برده است. گرما، طول فصل‌ها را تغییر داده. دیگر درازای تابستان به همان اندازه‌ای نیست که 40 سال پیش بود، تابستان‌ها طولانی‌تر شده و از عمر زمستان و سرما کاسته شده است. اگر باران‌های بهاری به تندی و تیزی شهره بودند، حالا بهارهای بی‌باران رایج شده و اگر زمستان را با سپیدی برف به یاد می‌آوردیم، اکنون با پدیده‌های وارونگی و آلودگی هوا می‌شناسیم. موج سرمای غیرطبیعی در زمستان، اوج گرمای بی‌سابقه تابستان و خشکی هوای پاییز را طبیعت به‌سختی می‌تواند بپذیرد که این موارد اغلب به دلیل مداخلات انسانی صورت گرفته است. انسان‌ها با آن کنار می‌آیند و به نوعی خودشان را با این شرایط وفق می‌دهند اما درختان و دشت‌ها و رودها توانایی این عادت‌پذیری را ندارند.
رودها خشک می‌شوند از بی‌آبی و بی‌بارانی، شکوفه‌ها از سرمای یکباره می‌سوزند و درختان در اوج فصل سبز تابستان خشک می‌شوند. همین یکی حالا حتی در خیابان‌های تهران هم به چشم می‌آید. برگ‌های درختان چنار تهران انگار که در کوران فصل پاییز باشند، زرد و خشک شده‌اند و می‌ریزند؛ شمایلی از تابستانی خزان‌زده. همین عکس پیوست شده به این مطلب حکایت تصویری چنارهای تهران است. تصویری آشنا در زمانی غریب. انگاره‌های ذهنی هر شهروندی می‌گوید زمان این اتفاق درست نیست. بسیاری از کارشناسان این حوزه هم معتقدند این اتفاق طبیعی نیست. یکی از دلایل «تغییرات ناگهانی آب و هوایی» است. تهران هم یکی از آن شهرهایی است که همواره شاهد دماهای ناگهانی خیلی بالا یا دماهای ناگهانی خیلی پایین بوده است. همین افزایش یکباره دمای هوا را بسیاری از کارشناسان عاملی برای خشکی و ریزش زودهنگام برگ درختان می‌دانند. خزان‌زدگی درخت‌های تهران شامل همه گونه‌های موجود در پایتخت نمی‌شود و چنارها بیشتر از همه به این افزایش دما واکنش نشان داده‌اند  اما چه کسی است که نداند چنارها به نوعی نمادی از تهران هستند و این وضعیت به نابودی یکی از اصیل‌ترین نمادهای شهری پایتخت خواهد انجامید. خزان زودرس درختان در تهران، اتفاقی طبیعی نیست، این ماجرا با مقایسه شرایط درختان حاشیه تهران و مکان‌هایی همچون باغ ملی گیاه‌شناسی نیز مشخص می‌شود، چرا که در این مناطق، حال درختان خوب است. این مقایسه مورد توجه محمد درویش، فعال حوزه محیط‌زیست هم قرار گرفته است.
 او به جام‌جم می‌گوید: «درختی که در معرض آلودگی هوا قرار دارد و با پساب‌های آلوده آبیاری می‌شود یا درختانی که دورشان را سیمان کرده‌ایم یا آن دسته که با نورافشانی شبانه روبه‌رو هستند به خزان زودرس دچار می‌شوند.» همه اینها در حالی است که نباید فراموش کنیم در کلانشهرهایی مانند تهران درختان با پدیده جزیره گرمایی هم مواجه هستند، به این مفهوم که حرارت ناشی از خودروها در تهران، گرمای بیشتری به درختان تحمیل می‌کند.

میثم اسماعیلی - روزنامه‌نگار