نقش خانواده در انتقال باورهای‌دینی

نقش خانواده در انتقال باورهای‌دینی

خانواده اولین پرورشگاه انسان و نخستین محیط تربیتی است، پس هرچه خوبی است از کانون خانواده به افراد منتقل می‌شود. به همین علت در مباحث مربوط به تربیت دینی فرزندان نیز به نقش خانواده به‌صورت پررنگ پرداخته شده چرا که این کانون تربیتی، هم در شکل‌دهی به‌باورهای دینی، هم در اثرگذاری این باورها در ضمیر افراد و هم در تثبیت و نهادینه‌شدن باورهای دینی به صورت مستقیم و غیرمستقیم نقش دارد اما در انتقال باورهای دینی چه اصولی باید رعایت شود تا این انتقال به‌درستی روی دهد و نتایج دلخواه به‌دست بیاید؟

اولین اصل برای ورود خانواده به این حوزه، محبت است چون در مهربانی و نرم‌خویی، جاذبه‌ای هست که باعث پذیرش می‌شود. بنابراین خانواده باید در گام نخست خود را به محبت به‌عنوان کارآمدترین سلاح تربیتی مجهز کند اما محبت با اصلی به نام تکریم کامل می‌شود و تکریم چیزی نیست به‌جز حفظ کرامت انسان‌ها و انتقال این مفهوم که آنها ارزشمند هستند. اینجاست که حضرت علی(ع) می‌فرماید: «کسی که به‌شخصیت والای خود پی ببرد هرگز خود را با گناه خوار نمی‌کند.»  در کنار رعایت این دو اصل اما شاه‌کلید آموزش باورهای دینی، الگو بودن پدر و مادرهاست، آن هم الگو بودن عملی، چرا که اگر بزرگ‌ترها در خانواده آراسته به صفات اخلاقی باشند کوچک‌ترها ناخودآگاه از آنها الگوبرداری و تقلید می‌کنند. در تعلیم و تربیت دینی اما دو نکته مهم دیگر نیز وجود دارد، اول توجه به تفاوت‌های فردی و اقتضائات سنی و دوم داشتن استمرار زیرا تعلیم و تربیت فرآیندی تدریجی است که باید همگام با رشد افراد پیش برود.