مهم‌ترین بوم‌سازگان‌‌ها از نظر ذخیره کربن آبی، شامل جنگل‌‌های مانگرو، بسترهای علف‌های دریایی و باتلاق‌های نمکی جزر و مدی است که ضمن ذخیره این نوع کربن حائز اهمیت (از لحاظ بوم‌شناختی و اقلیمی) مزایایی مانند حفاظت از سواحل و افزایش ماهیگیری را به همراه دارد. همه این بوم‌سازگان‌ها و زیستگاه‌های دریایی و حتی جلبک‌های دریایی جنگل‌های کلپ، کربن را برای صدها و حتی هزاران سال ذخیره می‌کند. تخمین زده شده که این محیط‌های دریایی، مقادیری در حدود 60هزار تن کربن را به‌طور سالانه ذخیره می‌کند و متعاقبا قطع هر درخت نواحی مانگرو حدود پنج برابر درخت بوم‌سازگان‌های خشکی، کربن به اتمسفر آزاد می‌کند.بنابراین، ترسیب کربن آبی به‌عنوان راه‌حل اقلیمی طبیعی شناخته شده و با توجه به اهمیت آن در کنترل تغییرات اقلیمی ناشی از افزایش گازهای گلخانه‌ای،توانایی ذاتی کربن آبی برای حفاظت وبازسازی محیط‌های دریایی وتغییرات اقلیمی درمطالعات، مورد تاکید قرار گرفته‌ است. در سطح جهانی، مساحت بوم‌سازگان‌های دارای کربن آبی برای ذخیره بیش از 30هزارتن کربن، درحدود 185میلیون هکتارمحاسبه می‌‌شود. از این روبه‌طور بالقوه باحفاظت ازآنها به‌طور میانگین ازانتشار304(141-466)تن دی‌اکسید‌کربن درسال جلوگیری می‌شود. توان احیای کربن آبی برای باتلاق‌های نمکی جزرومدی،3.2-0.2 میلیون هکتار،برای بسترهای علف‌های دریایی، 25.4 - 8.3میلیون هکتار،وبرای جنگل‌های مانگرو،13-9 میلیون‌هکتار برآوردشده است؛که درمجموع حدود 3درصد ازانتشار جهانی(براساس انتشار سالانه سوخت فسیلی جهانی درسال‌های 2019 و 2020) است. البته ممکن است رهاسازی کربن آبی و تخریب بسترهای ذخیره‌کننده آنها به‌طورکامل متوقف نشود،امامی‌توان سرعت آن رابه میزان چشمگیری کاهش داد و با مهندسی و برنامه‌ریزی برای حفاظت از ساحل، این موضوع را کنترل کرد.ازطرفی هم بایدبه گونه‌های گیاه‌خوار و رسوب‌خوارهمچون برخی خرچنگ‌های جنگل‌های مانگروکه موجب حفظ کربن درزنجیره غذایی این نواحی و جلوگیری از خروج ورهاسازی آنها می‌شود،توجه ویژه‌ای داشت؛ چراکه ازسازوکارهای حفظ کربن آبی درمحیط‌های دریایی به‌واسطه فعالیت‌های تغذیه‌ای این جانوران گیاهخوار ورسوبخوارساکن دراین بوم‌سازگان‌هاست.درنهایت بایدتاکید کرد که گرچه بوم‌سازگان‌ها و زیستگاه‌های ذخیره‌کننده کربن آبی،به طور بالقوه راه‌حل اقلیمی طبیعی مقرون‌به‌صرفه جهت کنترل تغییرات اقلیمی و گرمایش جهانی ونیزحفاظت ازمحیط‌های دریایی است، اما هنوزموانعی وجود دارد که به منظوراستفاده کامل از این ظرفیت‌ها باید بر آنها غلبه‌کرد.  

دکتر محمد‌مهدی زمانی جمشیدی/ پژوهشگر زیست‌شناسی