جمهوری اسلامی ایران در سال‌های اخیر، به‌ویژه در جنگ اخیر با اسرائیل و آمریکا، با هجوم مستقیم اسرائیل به زیرساخت‌های حیاتی خود مواجه شد اما اقتصادش فرو نپاشید. این پدیده با وجود تحریم‌های فلج‌کننده و ضعف‌های ساختاری درون‌زا، نیازمند تحلیل جدی است. تاب‌آوری اقتصادی مفهومی چندبعدی است که از مطالعات مدیریت بحران، اقتصاد توسعه و امنیت ملی نشأت گرفته. مهم‌ترین مؤلفه‌های آن عبارتند از:

1) عوامل تنوع‌بخش‌ به تولید و صادرات: اقتصادی که تنها بر یک یا چند کالای صادراتی (مانند نفت) متکی باشد، در برابر شوک‌های خارجی آسیب‌پذیر است. تنوع در سبد صادراتی، منابع درآمدی و همچنین تنوع شرکای تجاری، ازجمله نخستین ویژگی‌های تاب‌آوری است.

2) امنیت غذایی و دارویی: در بحران‌های شدید، تأمین کالاهای اساسی (غذا، دارو و انرژی خانگی) خط قرمز تاب‌آوری است. ذخیره‌سازی استراتژیک، تولید داخلی حداقلی و مسیرهای جایگزین تأمین، از فروپاشی اجتماعی جلوگیری می‌کند.

3) انعطاف‌پذیری نظام بانکی و ارزی: دسترسی به منابع مالی، مدیریت نقدینگی، کنترل تورم و حفظ ارزش پول ملی در شرایط قطع ارتباط با نظام مالی جهانی، نیازمند سازوکارهای نوینی چون معاملات پایاپای، استفاده از ارزهای دیجیتال یا خطوط اعتباری با کشورهای دوست است.

متن  کامل را در جام‌جم آنلاین بخوانید.