افزایش سهم مخاطبان خاص از آنتن
عدالت‌گستری یکی از محورهای اصلی حرکت صداوسیما در دوره تحول است که تحقق آن را می‌توان در ساحت‌های مختلف به نظاره نشست. با استناد به گزارش‌ها و اسناد موجود، یکی از این موارد عملکرد سازمان صداوسیما در زمینه متناسب‌سازی برنامه‌ها، اخبار، فیلم‌ها و سریال‌ها برای مخاطبان با نیازهای خاص نظیر نابینایان و ناشنوایان است. این اقدامات را در سال‌های اخیر می‌توان در چارچوبی مثبت و رو به رشد تحلیل کرد. صدا و سیما در سال‌های اخیر گام‌های عملیاتی مهمی برای تحقق حق دسترسی این گروه از مخاطبان به محتوای رسانه‌ای برداشته است. سالیان طولانی است که شبکه‌های مختلف صداوسیما در زمینه متناسب‌سازی برنامه‌ها برای مخاطبان ناشنوا تلاش می‌کنند و آثاری را هم با محوریت زندگی نابینایان تولید کرد‌ه‌اند.
نوشین مجلسی | روزنامه‌نگار
یک پشتوانه قانونی
در سال‌های متمادی، «قانون حمایت از حقوق معلولان» ــ که به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده ــ همراهی صداوسیما با این دسته از مخاطبان را مورد تاکید قرار داده است. برای نمونه طبق ماده 21 این قانون (مصوب 20 اسفندماه 1396) ذیل سرفصل فرهنگ‌سازی و ارتقای آگاهیهای عمومی «سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران مکلف است حداقل پنج ساعت از برنامه‌های خود را در هفته به‌صورت رایگان در زمان‌های مناسب به برنامه‌های سازمان و تشکل‌های مردم‌نهاد حامی افراد دارای معلولیت به‌منظور آشنایی مردم با حقوق، توانمندیها و مشکلات این افراد اختصاص دهد و نسبت به زیرنویسی فیلم‌ها و برنامه‌های شبکه‌های مختلف سیما، استفاده از رابط ناشنوایان و نیز پخش توصیف شنیداری آثار سینمایی جهت افراد نابینا اقدام نماید.» در ماده ۲۰ این قانون نیز بر ساخت و پخش تیزرهای آموزشی توسط نهادهایی مانند سازمان تبلیغات اسلامی، صداوسیما، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و ... تأکید شده است. گفتنی است این روند تا امروز با قدرت ادامه دارد و در دوره تحول رسانه‌ملی اوج گرفته است.
از طرح تا اجرا
همان‌طور که اشاره شد در سال‌های اخیر شبکه‌های سیما به‌صورت جدی برای زیرنویس فیلم‌ها و برنامه‌ها برای گروه‌های سنی مختلف اقدام کردند. بهره بردن از حضور رابطان ناشنوا در برنامه‌های خبری هم بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفت تا بیش از پیش در نفی تبعیض‌ها و برابری فرصت‌ها در قالب دسترسی به رسانه ملی قدم برداشته شود. عدالت رسانه‌ای با پشتوانه شعار عدالت‌گستری در دوره تحول، زمانی بیشتر به اهداف خود نزدیک شد که متناسب‌سازی برای مخاطبان نابینا نیز از حدود سه سال قبل کلید خورد. در واقع، این ایده از سال ۱۴۰۱ در شبکه نمایش مطرح و پیگیری شد تا زیرساخت‌های فنی لازم برای اجرای آن فراهم شود. حدود آذرماه ۱۴۰۲ نیز آزمایش‌های فنی به پایان رسید و طرح وارد مرحله عملیاتی شد.
به این ترتیب فیلم‌های جدید شبکه نمایش با ارزش‌افزوده‌ای که شامل زیرنویس و صدای دوم (شرح صحنه) می‌شود، روی آنتن می‌روند.
متناسب‌سازی بیش از 170 فیلم
با این اقدام، خانواده‌هایی که عضوی نابینا یا ناشنوا دارند، می‌توانند در کنار یکدیگر به تماشای فیلم سینمایی بنشینند؛ ناشنوایان با استفاده از زیرنویس، فیلم را دنبال کنند و نابینایان نیز از طریق توصیف شنیداری صحنه‌ها، که در کنار دیالوگ‌ها روایت فیلم را پیش می‌برد، در جریان داستان قرار بگیرند. فیلم‌های جدید خارجی با این ویژگی ساعت 23 هر پنجشنبه روی آنتن شبکه نمایش می‌رود که به‌عنوان باکس «سینما 23» شناخته می‌شود. در این سه سال بیش از 170 فیلم که تابه‌حال از تلویزیون پخش نشده بودند، با شرح صحنه و زیرنویس روی آنتن رفتند. ذیل ماموریت گسترش عدالت رسانه‌ای طبق سند تحول، مدیران بالادستی این ماموریت را به شبکه‌ها محول کردند که می‌توان گفت در تعامل با سایر دستگاه‌های مرتبط به نقطه خوبی در جذب مخاطبان رسیده است. برای مثال انجمن نابینایان از عملیاتی شدن توصیف صحنه آثار سینمایی در تلویزیون، استقبال زیادی کردند. البته در این زمینه اطلاع‌رسانی گسترده برای مخاطبان هدف در جلب رضایت آنان هم مؤثر بوده است. همچنین در راستای این تعامل، می‌توان به همکاری با سازمان بهزیستی کشور اشاره کرد. موضوعی که سیدجواد حسینی، رئیس سازمان بهزیستی کشور بر آن تاکید کرده و گفته است تغییر نگرش جامعه نسبت به افراد دارای معلولیت و عبور از نگاه طرد اجتماعی به تلفیق اجتماعی به همراهی سازمان صداوسیما نیاز دارد. این موضوعی است که سازمان بهزیستی و سازمان صداوسیما نقش بسیار مهمی در اجتماعی‌سازی آن دارند. در امکان بهره‌مندی برابر از تولیدات فرهنگی و هنری با ایجاد زیرساخت فنی نوین برای نابینایان (شرح صحنه) و راه‌اندازی باند صدای مستقل در شبکه نمایش، تحولی اساسی ایجاد شده است. در این روش، علاوه بر دیالوگ‌های فیلم، یک لایه صوتی مجزا صحنه‌های فیلم را برای مخاطب نابینا توصیف می‌کند. نابینایان می‌توانند با استفاده از کنترل تلویزیون، این باند صوتی را انتخاب و ارتباط کامل‌تری با فیلم برقرار کنند. آنچه در دوران تحول برای متناسب‌سازی همزمان فیلم‌ها برای نابینایان و ناشنوایان رخ داد، دستاوردی بزرگ است که به لحاظ محتوایی و فنی مراحل دشواری را پشت سر گذاشته تا به سمع و نظر مخاطبان برسد. هر هفته باید یک اثر با این خصوصیت آماده پخش شود که امروز با تجربه به‌دست‌آمده به استانداردی رسیده که انجام این کار به حدود 4 ــ 3 روز محدود شده است.
یک دستاورد فنی برای تلویزیون
در یک کلام آماده‌سازی این آثار متناسب‌سازی شده نیازمند همکاری تیم‌های مختلف است تا بتوانند نگارش شرح صحنه، روایت آن با صدای نریتور، پیاده‌سازی و هماهنگی زیرنویس‌ها با صحنه، ویرایش ادبی ــ فنی محتوا و رعایت اندازه زیرنویس‌ها مناسب با قاب را به‌خوبی به مرحله انجام برسانند تا موجب آزار سمعی و بصری برای مخاطبان نشود. در پایان باید به فرمتی قابل پخش از تلویزیون برسند و از مرحله بازبینی هم عبور کنند. با وجود این، روند مذکور در شبکه نمایش بدون وقفه ادامه داشته است و فقط در شرایط خاصی مانند جنگ برای مدتی متوقف شد. همچنین گفته می‌شود برای آماده‌سازی این آثار از فناوری‌های روز همچون هوش‌مصنوعی هم بهره‌برداری می‌شود، اما صدایی که مثل قصه‌گو صحنه را برای مخاطبان نابینا شرح می‌دهد، از میان هنرمندانی با صدای رسا و جذاب انتخاب می‌شود. در این زمینه تکراری نبودن صدا مد نظر قرار گرفته تا برای شنوندگان تنوع ایجاد کند. بررسی‌ها نشان می‌دهد انتخاب صدای دوم و حتی صدای سوم و چهارم برای آثار تلویزیونی در جهان انجام شده است اما عوامل اجرایی این طرح در رسانه‌ملی باور دارند که تاکنون بهره بردن از ویژگی فنی برای افزودن شرح صحنه فیلم در تلویزیون در هیچ جای دنیا گزارش نشده است.
انتخاب با شماست
همان‌گونه که پیش‌تر بیان شد مخاطبان شبکه نمایش می‌توانند با کنترل تلویزیون، صدا را انتخاب کنند، کانال صدا را تغییر دهند و همان محتوا را با شرح صحنه ببینند. شبکه ورزش و شبکه سه نیز دو گزارشگری را بر پایه همین یافته‌های فنی دنبال کردند تا مخاطبان بتوانند در برخی رقابت‌ها، میان صدای دو گزارشگر یکی را برای شنیدن انتخاب کنند.
زیرنویس برای مجموعه‌های نمایشی
هنوز شرح صحنه برای مجموعه‌های نمایشی در شبکه‌های سیما اجرایی نشده، اما ایده آن در شبکه‌هایی همچون تماشا مطرح شده است. با وجود این، شبکه‌ها دست‌کم برای مخاطبان ناشنوای خود دست به کار شدند. برای مثال شبکه تهران سال‌ها پیش پا در این وادی گذاشت و سریال «روزگار جوانی» را با رابط ناشنوایان روی آنتن برد. شبکه دوی سیما در سال 1401 اعلام کرد زیرنویس ویژه کم‌شنوایان و ناشنوایان را برای دو مجموعه نمایشی اصلی خود یعنی «وضعیت زرد» و «آقای قاضی» در نظر گرفته است. شبکه سلامت نیز در زمینه زیرنویس سریال‌های تلویزیونی حضوری پررنگ و فعالانه دارد.
همه شبکه‌ها به پیش
سال 1401 توجه به اقشار ناشنوا و کم‌شنوا در تلویزیون به اوج خودش رسید، مخصوصا شبکه سلامت که فیلم‌های سینمایی را با زیرنویس شنیدنی کرده و برخی برنامه‌های خود را با حضور رابط ناشنوایان (زبان اشاره) برای مخاطبان ناشنوا قابل دریافت کرده است. برای مثال این شبکه در 1401 مطرح کرد به جهت بهره‌مندی ناشنوایان از آثار سلامت‌محور در برنامه‌هایی نظیر مادر کودک و ضربان از رابط ناشنوایان استفاده می‌کند. همچنین از اتفاقات مهم در این زمینه می‌توان به پخش زنده مناظره‌های انتخابات اخیر ریاست‌جمهوری با رابط ناشنوایان در این شبکه اشاره کرد. البته شبکه سلامت پیش‌تر نیز از سال 1398 مجموعه مستندهای بازی‌های ذهن، از دکتر بپرس، شروع زندگی، ذهن پویا، تغذیه سالم و ... را به‌صورت زیرنویس روی آنتن فرستاد. کودک، مستند و خبر نیز ازجمله شبکه‌های تلویزیونی هستند که از رابط ناشنوایان استفاده و برخی از برنامه‌های خودشان را برای استفاده این قشر مناسب‌سازی می‌کنند. در کشور تعداد زیادی از کودکان ناشنوا و کم‌شنوا هستند که محصولات فرهنگی بسیار کمی برای آنها تولید می‌شود. شبکه کودک در این سال‌ها بخشی از برنامه‌های زنده، تولیدی و تامینی خود مانند «مل‌مل» را با رابط ناشنوایان برای کودکان پخش کرد تا در راستای سیاست عدالت‌محوری در دوره جدید سازمان، کودکان کم‌شنوا یا ناشنوا بتوانند مانند دیگر کودکان از آثار اختصاصی خود در آنتن رسانه‌ملی برخوردار شوند. شبکه مستند هم تعدادی از برترین مستندهای ورزشی، اجتماعی، تاریخی و حیات‌وحش خود را به صورت روزانه در باکسی خاص برای مخاطبان ناشنوا متناسب‌سازی کرده است. این شبکه از سال ۱۴۰۰ به‌منظور افزایش سهم دسترسی افراد کم‌توان به تولیدات تلویزیونی و برقراری عدالت رسانه‌ای، ظرفیت‌هایی برای هموطنان ناشنوا و کم‌شنوا ایجاد و بسته تصویری ویژه‌ای طراحی کرد که از نوروز ۱۴۰۱ روی آنتن رفت. شبکه خبر هم تعدادی از بخش‌های خبری را با رابط ناشنوایان پخش می‌کند. شبکه دو نیز سال‌ها، مهم‌ترین اتفاقات و اخبار هفته را با زبان اشاره در قالب «اخبار ناشنوایان» برای مخاطبان ناشنوا روی آنتن فرستاد. شبکه‌های دیگر نیز مانند یک، چهار، تهران، افق، نسیم و ... نیز در این مسیر همراه و هم‌افزا بوده و محتوای اختصاصی و فرهنگ‌سازی در این زمینه را در دستورکار خود داشته‌اند. برای مثال شبکه چهار سیما در تاریخچه خود تولید و پخش فیلم‌های «دستان بینا» (روز جهانی نابینایان) و «دستان گویا» (روز جهانی ناشنوایان) را دارد که منجر شد رئیس سازمان بهزیستی وقت در نامه‌ای از این اقدام به عنوان «گامی بلند در حوزه فرهنگ‌سازی و تلفیق اجتماعی معلولان» قدردانی کند. با توجه به این‌که مناسب‌سازی بخشی از آثار در شبکه‌های تلویزیونی برای شهروندان نابینا، کم‌شنوا و ناشنوا ــ که در ارتقای دانش و مهارت آنها نقش مهمی ایفا می‌کند ــ از وظایف رسانه‌ملی است، امید می‌رود پخش این بسته‌های ویژه ادامه داشته باشد.
در سال‌های متمادی، «قانون حمایت از حقوق معلولان» ــ که به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده ــ همراهی صداوسیما با این دسته از مخاطبان را مورد تاکید قرار داده است. برای نمونه طبق ماده 21 این قانون (مصوب 20 اسفندماه 1396) ذیل سرفصل فرهنگ‌سازی و ارتقای آگاهیهای عمومی «سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران مکلف است حداقل پنج ساعت از برنامه‌های خود را در هفته به‌صورت رایگان در زمان‌های مناسب به برنامه‌های سازمان و تشکل‌های مردم‌نهاد حامی افراد دارای معلولیت به‌منظور آشنایی مردم با حقوق، توانمندیها و مشکلات این افراد اختصاص دهد و نسبت به زیرنویسی فیلم‌ها و برنامه‌های شبکه‌های مختلف سیما، استفاده از رابط ناشنوایان و نیز پخش توصیف شنیداری آثار سینمایی جهت افراد نابینا اقدام نماید.» در ماده ۲۰ این قانون نیز بر ساخت و پخش تیزرهای آموزشی توسط نهادهایی مانند سازمان تبلیغات اسلامی، صداوسیما، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و ... تأکید شده است. گفتنی است این روند تا امروز با قدرت ادامه دارد و در دوره تحول رسانه‌ملی اوج گرفته است.
از طرح تا اجرا
همان‌طور که اشاره شد در سال‌های اخیر شبکه‌های سیما به‌صورت جدی برای زیرنویس فیلم‌ها و برنامه‌ها برای گروه‌های سنی مختلف اقدام کردند. بهره بردن از حضور رابطان ناشنوا در برنامه‌های خبری هم بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفت تا بیش از پیش در نفی تبعیض‌ها و برابری فرصت‌ها در قالب دسترسی به رسانه ملی قدم برداشته شود. عدالت رسانه‌ای با پشتوانه شعار عدالت‌گستری در دوره تحول، زمانی بیشتر به اهداف خود نزدیک شد که متناسب‌سازی برای مخاطبان نابینا نیز از حدود سه سال قبل کلید خورد. در واقع، این ایده از سال ۱۴۰۱ در شبکه نمایش مطرح و پیگیری شد تا زیرساخت‌های فنی لازم برای اجرای آن فراهم شود. حدود آذرماه ۱۴۰۲ نیز آزمایش‌های فنی به پایان رسید و طرح وارد مرحله عملیاتی شد.
به این ترتیب فیلم‌های جدید شبکه نمایش با ارزش‌افزوده‌ای که شامل زیرنویس و صدای دوم (شرح صحنه) می‌شود، روی آنتن می‌روند.
متناسب‌سازی بیش از 170 فیلم
با این اقدام، خانواده‌هایی که عضوی نابینا یا ناشنوا دارند، می‌توانند در کنار یکدیگر به تماشای فیلم سینمایی بنشینند؛ ناشنوایان با استفاده از زیرنویس، فیلم را دنبال کنند و نابینایان نیز از طریق توصیف شنیداری صحنه‌ها، که در کنار دیالوگ‌ها روایت فیلم را پیش می‌برد، در جریان داستان قرار بگیرند. فیلم‌های جدید خارجی با این ویژگی ساعت 23 هر پنجشنبه روی آنتن شبکه نمایش می‌رود که به‌عنوان باکس «سینما 23» شناخته می‌شود. در این سه سال بیش از 170 فیلم که تابه‌حال از تلویزیون پخش نشده بودند، با شرح صحنه و زیرنویس روی آنتن رفتند. ذیل ماموریت گسترش عدالت رسانه‌ای طبق سند تحول، مدیران بالادستی این ماموریت را به شبکه‌ها محول کردند که می‌توان گفت در تعامل با سایر دستگاه‌های مرتبط به نقطه خوبی در جذب مخاطبان رسیده است. برای مثال انجمن نابینایان از عملیاتی شدن توصیف صحنه آثار سینمایی در تلویزیون، استقبال زیادی کردند. البته در این زمینه اطلاع‌رسانی گسترده برای مخاطبان هدف در جلب رضایت آنان هم مؤثر بوده است. همچنین در راستای این تعامل، می‌توان به همکاری با سازمان بهزیستی کشور اشاره کرد. موضوعی که سیدجواد حسینی، رئیس سازمان بهزیستی کشور بر آن تاکید کرده و گفته است تغییر نگرش جامعه نسبت به افراد دارای معلولیت و عبور از نگاه طرد اجتماعی به تلفیق اجتماعی به همراهی سازمان صداوسیما نیاز دارد. این موضوعی است که سازمان بهزیستی و سازمان صداوسیما نقش بسیار مهمی در اجتماعی‌سازی آن دارند. در امکان بهره‌مندی برابر از تولیدات فرهنگی و هنری با ایجاد زیرساخت فنی نوین برای نابینایان (شرح صحنه) و راه‌اندازی باند صدای مستقل در شبکه نمایش، تحولی اساسی ایجاد شده است. در این روش، علاوه بر دیالوگ‌های فیلم، یک لایه صوتی مجزا صحنه‌های فیلم را برای مخاطب نابینا توصیف می‌کند. نابینایان می‌توانند با استفاده از کنترل تلویزیون، این باند صوتی را انتخاب و ارتباط کامل‌تری با فیلم برقرار کنند. آنچه در دوران تحول برای متناسب‌سازی همزمان فیلم‌ها برای نابینایان و ناشنوایان رخ داد، دستاوردی بزرگ است که به لحاظ محتوایی و فنی مراحل دشواری را پشت سر گذاشته تا به سمع و نظر مخاطبان برسد. هر هفته باید یک اثر با این خصوصیت آماده پخش شود که امروز با تجربه به‌دست‌آمده به استانداردی رسیده که انجام این کار به حدود 4 ــ 3 روز محدود شده است.
یک دستاورد فنی برای تلویزیون
در یک کلام آماده‌سازی این آثار متناسب‌سازی شده نیازمند همکاری تیم‌های مختلف است تا بتوانند نگارش شرح صحنه، روایت آن با صدای نریتور، پیاده‌سازی و هماهنگی زیرنویس‌ها با صحنه، ویرایش ادبی ــ فنی محتوا و رعایت اندازه زیرنویس‌ها مناسب با قاب را به‌خوبی به مرحله انجام برسانند تا موجب آزار سمعی و بصری برای مخاطبان نشود. در پایان باید به فرمتی قابل پخش از تلویزیون برسند و از مرحله بازبینی هم عبور کنند. با وجود این، روند مذکور در شبکه نمایش بدون وقفه ادامه داشته است و فقط در شرایط خاصی مانند جنگ برای مدتی متوقف شد. همچنین گفته می‌شود برای آماده‌سازی این آثار از فناوری‌های روز همچون هوش‌مصنوعی هم بهره‌برداری می‌شود، اما صدایی که مثل قصه‌گو صحنه را برای مخاطبان نابینا شرح می‌دهد، از میان هنرمندانی با صدای رسا و جذاب انتخاب می‌شود. در این زمینه تکراری نبودن صدا مد نظر قرار گرفته تا برای شنوندگان تنوع ایجاد کند. بررسی‌ها نشان می‌دهد انتخاب صدای دوم و حتی صدای سوم و چهارم برای آثار تلویزیونی در جهان انجام شده است اما عوامل اجرایی این طرح در رسانه‌ملی باور دارند که تاکنون بهره بردن از ویژگی فنی برای افزودن شرح صحنه فیلم در تلویزیون در هیچ جای دنیا گزارش نشده است.
انتخاب با شماست
همان‌گونه که پیش‌تر بیان شد مخاطبان شبکه نمایش می‌توانند با کنترل تلویزیون، صدا را انتخاب کنند، کانال صدا را تغییر دهند و همان محتوا را با شرح صحنه ببینند. شبکه ورزش و شبکه سه نیز دو گزارشگری را بر پایه همین یافته‌های فنی دنبال کردند تا مخاطبان بتوانند در برخی رقابت‌ها، میان صدای دو گزارشگر یکی را برای شنیدن انتخاب کنند.
زیرنویس برای مجموعه‌های نمایشی
هنوز شرح صحنه برای مجموعه‌های نمایشی در شبکه‌های سیما اجرایی نشده، اما ایده آن در شبکه‌هایی همچون تماشا مطرح شده است. با وجود این، شبکه‌ها دست‌کم برای مخاطبان ناشنوای خود دست به کار شدند. برای مثال شبکه تهران سال‌ها پیش پا در این وادی گذاشت و سریال «روزگار جوانی» را با رابط ناشنوایان روی آنتن برد. شبکه دوی سیما در سال 1401 اعلام کرد زیرنویس ویژه کم‌شنوایان و ناشنوایان را برای دو مجموعه نمایشی اصلی خود یعنی «وضعیت زرد» و «آقای قاضی» در نظر گرفته است. شبکه سلامت نیز در زمینه زیرنویس سریال‌های تلویزیونی حضوری پررنگ و فعالانه دارد.
همه شبکه‌ها به پیش
سال 1401 توجه به اقشار ناشنوا و کم‌شنوا در تلویزیون به اوج خودش رسید، مخصوصا شبکه سلامت که فیلم‌های سینمایی را با زیرنویس شنیدنی کرده و برخی برنامه‌های خود را با حضور رابط ناشنوایان (زبان اشاره) برای مخاطبان ناشنوا قابل دریافت کرده است. برای مثال این شبکه در 1401 مطرح کرد به جهت بهره‌مندی ناشنوایان از آثار سلامت‌محور در برنامه‌هایی نظیر مادر کودک و ضربان از رابط ناشنوایان استفاده می‌کند. همچنین از اتفاقات مهم در این زمینه می‌توان به پخش زنده مناظره‌های انتخابات اخیر ریاست‌جمهوری با رابط ناشنوایان در این شبکه اشاره کرد. البته شبکه سلامت پیش‌تر نیز از سال 1398 مجموعه مستندهای بازی‌های ذهن، از دکتر بپرس، شروع زندگی، ذهن پویا، تغذیه سالم و ... را به‌صورت زیرنویس روی آنتن فرستاد. کودک، مستند و خبر نیز ازجمله شبکه‌های تلویزیونی هستند که از رابط ناشنوایان استفاده و برخی از برنامه‌های خودشان را برای استفاده این قشر مناسب‌سازی می‌کنند. در کشور تعداد زیادی از کودکان ناشنوا و کم‌شنوا هستند که محصولات فرهنگی بسیار کمی برای آنها تولید می‌شود. شبکه کودک در این سال‌ها بخشی از برنامه‌های زنده، تولیدی و تامینی خود مانند «مل‌مل» را با رابط ناشنوایان برای کودکان پخش کرد تا در راستای سیاست عدالت‌محوری در دوره جدید سازمان، کودکان کم‌شنوا یا ناشنوا بتوانند مانند دیگر کودکان از آثار اختصاصی خود در آنتن رسانه‌ملی برخوردار شوند. شبکه مستند هم تعدادی از برترین مستندهای ورزشی، اجتماعی، تاریخی و حیات‌وحش خود را به صورت روزانه در باکسی خاص برای مخاطبان ناشنوا متناسب‌سازی کرده است. این شبکه از سال ۱۴۰۰ به‌منظور افزایش سهم دسترسی افراد کم‌توان به تولیدات تلویزیونی و برقراری عدالت رسانه‌ای، ظرفیت‌هایی برای هموطنان ناشنوا و کم‌شنوا ایجاد و بسته تصویری ویژه‌ای طراحی کرد که از نوروز ۱۴۰۱ روی آنتن رفت. شبکه خبر هم تعدادی از بخش‌های خبری را با رابط ناشنوایان پخش می‌کند. شبکه دو نیز سال‌ها، مهم‌ترین اتفاقات و اخبار هفته را با زبان اشاره در قالب «اخبار ناشنوایان» برای مخاطبان ناشنوا روی آنتن فرستاد. شبکه‌های دیگر نیز مانند یک، چهار، تهران، افق، نسیم و ... نیز در این مسیر همراه و هم‌افزا بوده و محتوای اختصاصی و فرهنگ‌سازی در این زمینه را در دستورکار خود داشته‌اند. برای مثال شبکه چهار سیما در تاریخچه خود تولید و پخش فیلم‌های «دستان بینا» (روز جهانی نابینایان) و «دستان گویا» (روز جهانی ناشنوایان) را دارد که منجر شد رئیس سازمان بهزیستی وقت در نامه‌ای از این اقدام به عنوان «گامی بلند در حوزه فرهنگ‌سازی و تلفیق اجتماعی معلولان» قدردانی کند. با توجه به این‌که مناسب‌سازی بخشی از آثار در شبکه‌های تلویزیونی برای شهروندان نابینا، کم‌شنوا و ناشنوا ــ که در ارتقای دانش و مهارت آنها نقش مهمی ایفا می‌کند ــ از وظایف رسانه‌ملی است، امید می‌رود پخش این بسته‌های ویژه ادامه داشته باشد.
ضمیمه ویژه نامه
تیتر خبرها
