نفس كشیدن روی خط قرمز

نفس كشیدن روی خط قرمز


سینه‌هایی كه خس‌خس می‌كنند و چشم‌هایی كه می‌سوزند، این حكایت شهروندان پایتخت است،‌ دیروز كه همین اوضاع برقرار بود و تعطیلی تمامی مدارس تهران امروز و فردا هم نشان از آن دارد كه فعلا خبری از آسمان پاك و آبی نیست. مركز پایش آلودگی هوا، شاخص دیروز آلودگی هوای پایتخت را ۱۰۹ و در وضعیت «ناسالم برای گروه‌های حساس» اعلام كرده است و این در حالی است كه در وبسایت جهانی weather  اوضاع بدتر از شاخص كیفیت هوای تهران است. به عنوان مثال در حالی كه در نقشه شاخص كیفیت هوای تهران دیروز میزان ذرات معلق كمتر از ده میكرون 63 قید شده است این میزان در وبسایت weather  عدد ترسناك 316 ثبت شده است. یا در مورد ذرات معلق كمتر از
2.5 میكرون در نقشه شاخص كیفیت هوای تهران عدد 109 قید شده در حالی كه در weather برای این شاخص عدد 178 ثبت شده است. این تفاوت بسیار و آشكار شاخص‌ها را از حشمت‌ا... بسطامی، كارشناس آلودگی هوا می‌پرسیم. آنطور كه او می‌گوید اعداد ثبت شده در وبسایت weather  به نوعی برآوردی از آن چیزی است كه در تهران اتفاق افتاده و از اعتبار فنی صحیحی برخوردار نیست،‌ چرا كه همیشه ایستگاه‌های كنترل كیفیت محلی اعتبار صحیح‌تری نسبت به این برآوردها دارد.
تعطیلی امروز و فردای تمامی مدارس تهران و اجرای طرح زوج و فرد از در منازل اتفاق تازه‌ای نیست، همواره اولین و البته تنهاترین تصمیم و خروجی كمیته اضطرار آلودگی هوای تهران هم محدود به همین دو مورد بوده است. همین تكرار این تصمیم در مواقع آلودگی هوا اتفاقا مورد انتقاد بسیاری از شهروندان قرار می‌گرفته است، این‌كه حالا سال‌هاست كاركرد چنین كمیته‌ای تنها و تنها تعطیلی مدارس است و هیچ خروجی موثری در كاهش یا مهار آلودگی ندارد! اما استناد این كمیته هم به دستورالعملی است كه آنها براساس آن تصمیم به تعطیلی مدارس گرفته‌اند. دستورالعمل مواقع اضطراری آلودگی هوا برای تصمیم‌گیری این كمیته چهار مرحله در نظر گرفته است. مرحله اول شامل وظایف و اقدامات ادارات و سازمان‌های مرتبط در وضعیت نارنجی است، وضعیتی كه شاخص كیفیت هوا از 101 تا 105 است. در این مرحله بیشترین وظایف نهادها توصیه‌ای و اطلاع‌رسانی است. مرحله بعد وضعیت قرمز است كه وقتی صورت می‌گیرد كه شاخص كیفیت هوا از 151 تا 200 است. در این مرحله علاوه بر وظایف مرحله نارنجی اقدامات دیگری هم باید صورت بگیرد. به عنوان مثال یكی از آن اقدامات «جلوگیری از تمام فعالیت‌های عمرانی كه موجب تشدید آلودگی هوا می‌شود؛ مانند ساخت و سازهای شهری و پروژه‌های عمرانی شهرداری است» . وضعیت بنفش و قهوه‌ای بماند. بررسی همین دستورالعمل نشان می‌دهد اختیار این كمیته بسیار فراتر از خروجی تصمیم آنهاست و تقلیل جایگاه این كمیته به تنها تعطیلی مدارس از اساس اشتباه است.