پس از بلوای مشابهت سرود ملی ایران و کره
خالق سرود ملی، دبیرجشنواره موسیقی فجرشد
در چند هفته گذشته و پس از نامه علی رهبری-آهنگساز پیشکسوت-به وزیر ارشاد، سروصداها درباره مشابهت سرود ملی ایران و کرهجنوبی بالا گرفت و پاسخ حسن ریاحی- آهنگساز سرود ملی- هم نتوانست معترضان را قانع کند. با این احوال، روز گذشته نام حسن ریاحی مجدد به عنوان دبیر جشنواره موسیقی فجر اعلام شد. انتخاب چندباره حسن ریاحی به عنوان دبیر جشنواره موسیقی فجر در آخرین دوره استقرار دولت دوازدهم فضای ناخوشایند و بیهدفی را پیش روی مهمترین رویداد موسیقی کشورمان قرار داده است.
چندی پیش علی رهبری موسیقیدان، رهبر ارکستر و آهنگساز شناخته شده ایرانی در نامهای سرگشاده به وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، سرود ملی کنونی جمهوری اسلامی ایران را کپی سرود ملی کرهجنوبی دانست و در این نامه به عباس صالحی با اشاره به پیشینه تدوین موسیقی ملی در ایران توسط غیرایرانیها در ۱۴۸سال پیش نوشت: «در کمال تاسف، موسیقی سرود ملی فعلی کشور ما همچنان به صورتی است که گویا توسط غیرایرانیان نوشته شده است و بویی از ایران از آن به مشام نمیرسد. این تنها نظر من نیست.»
وی همچنین عنوان کرده است بسیاری از قطعات این موسیقی کپی است و شباهت بسیار چشمگیری به سرود ملی کشور کرهجنوبی دارد. این موسیقیدان با اشاره به ماهیت تمدنی و تاریخی موسیقی ملی و بهرهگیری کشورهای دیگر از موسیقی ملی و بومی خود در تدوین این اثر انتقاد کرد: «چگونه است کشوری چون ایران با چنین تاریخ و فرهنگ جهانگیر که مبنا و منبع الهام فرهنگی بخش بزرگی از جهان است، این گونه دچار قحطالرجال موسیقیدان میشود که در تدوین کارت ویزیتهایش باید از هنرمندان کشوری دیگر، نه آنکه با فرهنگی مشابه، بلکه با فرهنگی از خاور دور کپیبرداری کند.» وی در ادامه میگوید از آن رو که سرود ملی فعلی برای ایرانیان «کمی غریبه» است، آنها در جشنهای مختلف از سرود «ای ایران» نوشته روحا... خالقی استفاده میکنند.
آقای رهبری پیشنهاد کرده با انتشار فراخوانی از آهنگسازان دعوت شود تا روی شعر فعلی، آهنگی بسیار ایرانی نوشته شود و آهنگسازان مبرز در موسیقی غربی آن را برای ارکستر بزرگ و گروه کر تنظیم کنند. پیشنهاد او انتخاب نهایی سرود ملی با نظر هیأت داوران بیطرف شامل هنرمندان و قشرهای مختلف مردم ایران است.
در پی این حواشی، آهنگساز سرود ملی جمهوری اسلامی ایران درباره صحبتهای عنوان شده مبنی بر ساخت سرود ملی جدید گفت: «ساختن سرود ملی کار راحتی نیست. شما باید در یک دقیقه سرودی را با منطقهای مهم یک سرود رسمی کشور بسازید و این کار راحتی نیست. من مجبور بودم یکی از دستگاههای موسیقی ایران را برای این سرود انتخاب کنم. چون بههرحال این سرود، سرود رسمی ایران بود و داشتن مؤلفههای ایرانی جزو اصول اولیهای بود که باید در ساخت آن رعایت میشد.» وی در پاسخ به این سوال که آیا سرود رسمی کشور کرهجنوبی را شنیده یا نه گفت: «دو روز پیش شنیدهام و اعتقاد دارم این سرودها شبیه همه سرودهای ملی در همه جای دنیا هستند. فقط چهار نت از این دو سرود شبیه هم شده و خود من هم این شباهت را حس کردم. ولی از لحاظ ساختمان اثر، سرود ایران بههیچوجه شبیه سرود کشور کرهجنوبی نیست.»
وحالا در شرایطی که این پاسخ ریاحی از نگاه کارشناسان چندان قانعکننده به نظر نمیرسید، خبر دیگری دوباره باعث دامن زدن به این حواشی شد: حسن ریاحی، دبیر جشنواره موسیقی فجر شد.
این جمله خبری، یکی از تکراریترین تیترهای این چند ساله معاونت امور هنری و دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است که از آغاز به کار فعالیتهای دولت یازدهم و دوازدهم و حتی دولتهای قبلی توسط روابطعمومی یا ستاد خبری مجموعههای مرتبط با رویداد موسیقی فجر پیش روی اهالی رسانه، هنرمندان و فعالان حوزه موسیقی کشور قرار گرفته و متاسفانه روند تکراری این گرایش و طرز تفکر مدیران برگزاری مهمترین رویداد موسیقی کشور ماجرا را به سمتی برده که جشنواره موسیقی فجر به دلیل کارکرد کاملا خنثای حسن ریاحی و هنرمندان دیگر تبدیل به یکی از بیرمقترین و کمارزشترین رویدادهای ملی مرتبط با حوزه موسیقی کشور شود.
بدون تردید، حسن ریاحی به عنوان یک هنرمند پیشکسوت و صاحبنظر در حوزههای دانشگاهی، پژوهشی و آهنگسازی یکی از مهمترین و معتبرترین عناوین هنری در حوزه موسیقی کشورمان است که چه به لحاظ فنی و چه به لحاظ اخلاقی یکی از بهترینهای موسیقی این مرز و بوم محسوب میشود. اما این چه سیاست نانوشته و مبهمی است که دستاندرکاران برگزاری ادوار مختلف جشنواره موسیقی فجر بهویژه طی سالهایی که از فعالیتهای دولتهای یازدهم و دوازدهم میگذرد، غیر از گزینههایی چون حسن ریاحی و شاهین فرهت به افراد دیگری برای دبیری جشنواره مهم و معتبر موسیقی فجر فکر نمیکنند؟
اگرچه از سال ۱۳۹۲ و آغاز دوره بیست و نهم جشنواره موسیقی فجر تا امروز که در آستانه برگزاری سی و هفتمین جشنواره موسیقی فجر هستیم، افراد و هنرمندان دیگری هم به عنوان گزینه دبیری یا مدیریت جشنواره موسیقی فجر معرفی شدهاند اما آمار همین چند دوره اخیر نشاندهنده رکوردشکنی حسن ریاحی و شاهین فرهت در عنوان دبیر جشنواره موسیقی فجر است که اصلا مشخص نیست این دو هنرمند چه مولفههای مدیریتی و اجرایی برای مدیریت، سیاستگذاری و طراحی و اجرای جشنواره موسیقی فجر دارند که دولتمردان در این سالها و حتی سالهای گذشته به این دو گزینه بیشتر از هر هنرمند دیگری برای دبیری یک رویداد مهم فکر میکند.




