آتش سوزی در بزرگترین نیروگاه هستهای اروپا در جریان نبرد اوکراین، نگرانیهایی را در خصوص استمرار جنگ در این کشور ایجاد کرده است
اوکراین در یک قدمی بحران اتمی
بامداد جمعه 13اسفند، در نهمین روز حمله نظامی روسیه به اوکراین، نیروگاه هستهای زاپروژیا در جنوب شرق اوکراین در پی ادامه حملههای توپخانهای و گلولهباران نیروهای روسیه به آتش کشیده شد. زاپروژیا، بزرگترین نیروگاه هستهای در اروپا بهشمار میرود و قدرت انفجار رآکتور آن میتواند ۱۰برابر بیشتر از انفجار چرنوبیل باشد.گرچه آتش سوزی در نیروگاه مهار شده اما وقوع آن الزام طرفهای منازعه مبنی بر مذاکره مستقیم و رسیدن به یک تفاهم مشترک را افزایش داده است. تاکنون اما تحت تأثیر القائات و مداخله گرایی آمریکا و دیگر اعضای ناتو، چنین چیزی رخ نداده است.
وضعیت اضطراری در اوکراین
آژانس بینالمللی انرژی اتمی پس از آتش گرفتن نیروگاه هستهای زاپروژیا در پی حمله روسیه اعلام کرد به دلیل جدی بودن وضعیت به طور ۲۴ساعته در حالت آمادهباش قرار دارد. آژانس میگوید برای اطلاع از وضعیت نیروگاه با مقامات اوکراین در ارتباط است. منابع خبری میگویند پس از حمله، سازه نیروگاه زاپروژیا سالم است و رآکتورهای آن خاموش شدهاند.
سخنگوی نیروگاه زاپروژیا و شهردار شهر انرگوداری اوکراین اعلام کرده این نیروگاه هستهای که بزرگترین نیروگاه در اروپاست پس از حمله نیروهای روسیه دچار آتش سوزی شده است. تصاویر منتشر شده از دوربین مداربسته، انتشار دود و شعلههای آتش را در بخشی از این نیروگاه نشان میدادند.
آسوشیتدپرس به نقل از یک مقام آگاه اوکراین که اشارهای به نام او نشده، ادعا کرده است سطح تشعشعات در این نیروگاه هستهای افزایش یافته اما سخنگوی نیروگاه هستهای زاپروژیا گفته سطح تابش زمینه در این نیروگاه عادی است. اندکی بعدتر گزارش شد اوکراین به آژانس بینالمللی انرژی اتمی اطلاع داده هیچ تغییری در سطح تشعشعات نیروگاه هستهای زاپروژیا گزارش نشده است.
یک سخنگوی زاپروژیا در گفتوگویی تلویزیونی تصریح کرد یکی از شش رآکتور این نیروگاه مورد اصابت قرار گرفته است. او گفت رآکتوری که هدف قرار گرفته، فعال نبوده اما سوخت هستهای در آن وجود داشته است.
از زاپروژیا تا چرنوبیل
در همین حال دیمیترو کولبا، وزیر خارجه اوکراین در توییتر خود نوشت: نیروهای روسیه از همه طرف درحال گلوله باران زاپروژیا، بزرگترین نیروگاه هستهای در اروپا هستند. این نیروگاه هم اکنون آتش گرفته است. اگر منفجر شود، اثر آن ۱۰برابر بیشتر از نیروگاه چرنوبیل خواهد بود. نیروهای روسیه باید فوری به تیراندازی خاتمه داده و به آتش نشانان اجازه دهند این آتش را خاموش کنند.
پیش از این وزارت کشور اوکراین گفته بود نیروهای روسیه در حال تشدید تلاشهای خود برای تصرف نیروگاه هستهای زاپروژیا هستند.
زاپروژیا بزرگترین سایت هستهای اوکراین است که از مجموع ۱۵ رآکتور این کشور، مجهز به شش رآکتور است. پیشتر روسیه، کنترل نیروگاه هستهای چرنوبیل را به دست گرفته است. حادثه اتمی چرنوبیل روز ۲۶آوریل۱۹۸۶ (۶ اردیبهشت ۱۳۶۵) بر اثر وقوع دو انفجار در رآکتور این نیروگاه رخ داد که بر اثر آن دهها نفر در دم جان باختند. شهر ۵۰هزار نفری چرنوبیل در حدود ۱۲۰کیلومتری شهر کییف، پایتخت اوکراین و محل واقع شدن نیروگاه هستهای به همین نام اکنون به منطقهای متروکه و خالی از سکنه تبدیل شده است. آژانس بینالمللی انرژی اتمی روز گذشته اعلامکرد درخواستی از اوکراین برای ارائه کمک فوری در هماهنگی فعالیتها در ارتباط با ایمنی چرنوبیل و دیگر سایتهای هستهای دریافت کرده است.
گامی مؤثر در مذاکرات صلح
ساعاتی قبل از آتش گرفتن نیروگاه هستهای زاپروژیا، هیاتهای روسیه و اوکراین در دومین دور مذاکرات صلح درباره ایجاد یک کریدور بشردوستانه برای خروج غیرنظامیان از اوکراین به توافق رسیدند. سازمان ملل میگوید در یک هفته اخیر دستکم یک میلیون پناهجو از اوکراین فرار کردهاند.استراتژی جنگی روسیه در دومین حمله به اوکراین بر تشدید حملهها در شهرهای استراتژی شامل کییف، پایتخت اوکراین و خارکیف، دومین شهر بزرگ این کشور متمرکز است. همزمان ارتش روسیه حلقه محاصره را اطراف شهر ماریوپل تنگتر کرده است و زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین خواستار کمکهای بینالمللی بیشتر شده است. نیروهای روسیه در جنوب میکوشند پس از تصرف خرسون، دسترسی اوکراین را به دریا قطع کنند.
ادامه تحریمهای غرب علیه روسیه
تحریمهای غرب علیه مسکو طی روزهای اخیر ادامه داشته است. جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا اعلام کرده واشنگتن برای بیش از ۵۰ تاجر روسی ممنوعیت سفر اعمال کرده است. به گزارش صدی البلد، بایدن گفت کشورش میخواهد بیشترین تأثیر ممکن را در تاریخ بر رئیس جمهور روسیه و حلقه اطرافش بگذارد.کاخ سفید در بیانیهای اعلام کرد تحریمها شامل برخی تجار برجسته روسی از جمله بوریس روتنبرگ و اعضای خانوادهاش، آرکادی روتنبرگ و خانوادهاش، ایگور شووالوف، رئیس فنش بانک روسیه، همسر، پسر، دختر و پنج شرکت وی میشود. همچنین دیمیتری پسکوف دبیر مطبوعاتی پوتین، سرگئی چمزوف، تاجر روسی، همسر، پسر و دخترش و نیکلای توکارف، رئیس شرکت روسی ترانس نفت هم شامل این تحریم میشوند.پیشتر روزنامه واشنگتن پست و رویترز گزارش دادند مقامهای آمریکایی درصدد گسترش فهرست تحریمها علیه مسکو هستند تا فشار به روسیه را بابت حمله به اوکراین افزایش دهند.
انگلیس از پایان جنگ وحشت دارد
لیز تراس، وزیر خارجه انگلیس در کنفرانسی خبری به تشریح اهداف لندن و کشورهای غربی در قبال روسیه پرداخت. او گفت: ما دو هدف مشخص داریم: «اول، پوتین باید در اوکراین شکست بخورد و ما داریم به اوکراین با تسلیحات دفاعی برای توقف تانکهای روسی کمک میکنیم البته باید کارهای بیشتری انجام دهیم. دوم، ما داریم جناح شرقی ناتو را تقویت میکنیم.»این مقام ارشد لندن که به لیتوانی سفر کرده است، خواستار اعمال فشار برای فلج کردن اقتصاد روسیه شد. تراس گفت: « باید از این موضوع اطمینان حاصل کنیم که اقتصاد روسیه فلج شود تا قادر به تداوم تأمین مالی پوتین و ماشین جنگی او نباشد.»
بسیاری از تحلیلگران معتقدند دولت بوریس جانسون به دلیل قرار داشتن در آستانه استعفا و برکناری از قدرت (به دلیل رسواییهای داخلی)، حساب ویژهای بر طولانی شدن نبرد اوکراین باز کردهاند. آنها قصد دارند از بحران اوکراین به مثابه یک فرصت برای جلوگیری از سقوط دولت محافظه کار خود استفاده کنند. مطابق آخرین نظرسنجیها، محبوبیت جانسون نزد افکار عمومی انگلیس به حدود 35درصد رسیده و اکثر شهروندان خواستار استعفا و کنارهگیری وی از قدرت هستند. مواضع سلبی و بازدارنده انگلیسیها در قبال جنگ اوکراین را باید با توجه به همین دغدغهها و شرایط مورد تجزیه و تحلیل قرار داد.
انتقاد شدید لاوروف از ناتو
سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه در یک سخنرانی اعلام کرد، خواستههای مسکو در قبال اوکراین، حداقلی است. وی ضمن ابراز اطمینان درباره آینده گفت: «برای بحران اوکراین یک راه حل پیدا خواهد شد.»این دیپلمات ارشد مسکو با رد مواضع کشورهای غربی در قبال روسیه و تحولات اوکراین گفت: «ما از سوی ناتو یا غرب هیچ ابتکار و طرحی برای مذاکره بر اساس احترام متقابل نشنیدهایم. ناپلئون و هیتلر زمانی قصد داشتند اروپا را مطیع خود کنند و اکنون آمریکاییها (اروپا) را مطیع خود کردهاند. ناتو به طرزی لجوجانه به دنبال حفظ برتری خود در همه زمینهها هستند و غرب میخواهد ثابت کند ناتو نظم در اروپا را دیکته میکند.»
سرگئی ریابکوف، معاون وزیر خارجه نیز اعلام کرد این کشور تاکنون به همه اهداف خود در عملیات نظامی ویژه در اوکراین رسیده است. وی البته با هشدار درباره تنشها در روابط آمریکا و کشورهای غربی با روسیه به دلیل تحولات اوکراین گفت: «در روزهای اخیر شاهد حمله اقتصادی، سیاسی، اطلاعاتی بیسابقه علیه روسیه بودهایم.»ریابکوف ضمن محکوم کردن اقدامات آمریکا و متحدانش در کمکهای تسلیحاتی به اوکراین از آمادگی مسکو برای گفتوگو با آمریکا تاکید کرد. او گفت: «ما آماده گفتوگو درمورد تضمینهای امنیتی و همچنین مسائل مربوط به ثبات استراتژیک هستیم. متاسفیم که چند روز پیش همکاران ما در واشنگتن تصمیم گرفتند و اعلام کردند این گونه تماسها را تعلیق کردند.
رد پای صهیونیستها در جنگ اوکراین
از سوی دیگر، یوگن کورنیچوک سفیر اوکراین در تلآویو در یک کنفرانس مطبوعاتی که در اراضی اشغالی برگزار شد، با اشاره به اینکه اوکراین در جنگ جهانی دوم کمک کرد تا یهودیان نجات پیدا کنند، از تلآویو خواست به اوکراین در جنگ با روسیه کمک کنند.پایگاه خبری شبکه روسیا الیوم و خبرگزاری روسی اسپوتنیک به نقل از کانال ۱۲تلویزیون رژیم صهیونیستی گزارش دادند «در جنگ جهانی دوم اوکراینیها در نجات یهودیان سهیم بودند. ما اکنون نیازمند کمک شما هستیم.»
کورنیچوک ضمن تشکر از تلآویو به خاطر کمک به کییف، افزود: «ما برای نیروهای جبهه کمکهای پزشکی خواستیم مثل بیمارستان صحرایی و... همچنین از کابینه اسرائیل خواستیم از غیرنظامیان محافظت کنند.» با این حال، او اضافه کرد: «از اجازه ندادن به پناهندگان اوکراینی برای ورود به اسرائیل مأیوس هستیم. این یک خواسته انسانی به منظور اجازه به اوکراینیها برای مهاجرت به اسرائیل است».
رسانههای عبری خبر دادهاند تلآویو حاضر به پذیرش دهها آواره اوکراینی نشده و آنها را از فرودگاه بن گوریون عودت داده است. سفیر اوکراین در این خصوص گفت: «در شش روز اخیر دهها شهروند اوکراینی از فرودگاه بنگورین به کشورهایی که از آنجا آمده بودند، عودت داده شدند. از این پناهجویان ضمانتهای بین چند هزار دلاری درخواست میشود و این واقعا سخت است. آوارگان اوکراینی برای کار به اسرائیل نیامدهاند، آنها از جنگ گریختهاند و درخواست کمک دارند.»
آژانس بینالمللی انرژی اتمی پس از آتش گرفتن نیروگاه هستهای زاپروژیا در پی حمله روسیه اعلام کرد به دلیل جدی بودن وضعیت به طور ۲۴ساعته در حالت آمادهباش قرار دارد. آژانس میگوید برای اطلاع از وضعیت نیروگاه با مقامات اوکراین در ارتباط است. منابع خبری میگویند پس از حمله، سازه نیروگاه زاپروژیا سالم است و رآکتورهای آن خاموش شدهاند.
سخنگوی نیروگاه زاپروژیا و شهردار شهر انرگوداری اوکراین اعلام کرده این نیروگاه هستهای که بزرگترین نیروگاه در اروپاست پس از حمله نیروهای روسیه دچار آتش سوزی شده است. تصاویر منتشر شده از دوربین مداربسته، انتشار دود و شعلههای آتش را در بخشی از این نیروگاه نشان میدادند.
آسوشیتدپرس به نقل از یک مقام آگاه اوکراین که اشارهای به نام او نشده، ادعا کرده است سطح تشعشعات در این نیروگاه هستهای افزایش یافته اما سخنگوی نیروگاه هستهای زاپروژیا گفته سطح تابش زمینه در این نیروگاه عادی است. اندکی بعدتر گزارش شد اوکراین به آژانس بینالمللی انرژی اتمی اطلاع داده هیچ تغییری در سطح تشعشعات نیروگاه هستهای زاپروژیا گزارش نشده است.
یک سخنگوی زاپروژیا در گفتوگویی تلویزیونی تصریح کرد یکی از شش رآکتور این نیروگاه مورد اصابت قرار گرفته است. او گفت رآکتوری که هدف قرار گرفته، فعال نبوده اما سوخت هستهای در آن وجود داشته است.
از زاپروژیا تا چرنوبیل
در همین حال دیمیترو کولبا، وزیر خارجه اوکراین در توییتر خود نوشت: نیروهای روسیه از همه طرف درحال گلوله باران زاپروژیا، بزرگترین نیروگاه هستهای در اروپا هستند. این نیروگاه هم اکنون آتش گرفته است. اگر منفجر شود، اثر آن ۱۰برابر بیشتر از نیروگاه چرنوبیل خواهد بود. نیروهای روسیه باید فوری به تیراندازی خاتمه داده و به آتش نشانان اجازه دهند این آتش را خاموش کنند.
پیش از این وزارت کشور اوکراین گفته بود نیروهای روسیه در حال تشدید تلاشهای خود برای تصرف نیروگاه هستهای زاپروژیا هستند.
زاپروژیا بزرگترین سایت هستهای اوکراین است که از مجموع ۱۵ رآکتور این کشور، مجهز به شش رآکتور است. پیشتر روسیه، کنترل نیروگاه هستهای چرنوبیل را به دست گرفته است. حادثه اتمی چرنوبیل روز ۲۶آوریل۱۹۸۶ (۶ اردیبهشت ۱۳۶۵) بر اثر وقوع دو انفجار در رآکتور این نیروگاه رخ داد که بر اثر آن دهها نفر در دم جان باختند. شهر ۵۰هزار نفری چرنوبیل در حدود ۱۲۰کیلومتری شهر کییف، پایتخت اوکراین و محل واقع شدن نیروگاه هستهای به همین نام اکنون به منطقهای متروکه و خالی از سکنه تبدیل شده است. آژانس بینالمللی انرژی اتمی روز گذشته اعلامکرد درخواستی از اوکراین برای ارائه کمک فوری در هماهنگی فعالیتها در ارتباط با ایمنی چرنوبیل و دیگر سایتهای هستهای دریافت کرده است.
گامی مؤثر در مذاکرات صلح
ساعاتی قبل از آتش گرفتن نیروگاه هستهای زاپروژیا، هیاتهای روسیه و اوکراین در دومین دور مذاکرات صلح درباره ایجاد یک کریدور بشردوستانه برای خروج غیرنظامیان از اوکراین به توافق رسیدند. سازمان ملل میگوید در یک هفته اخیر دستکم یک میلیون پناهجو از اوکراین فرار کردهاند.استراتژی جنگی روسیه در دومین حمله به اوکراین بر تشدید حملهها در شهرهای استراتژی شامل کییف، پایتخت اوکراین و خارکیف، دومین شهر بزرگ این کشور متمرکز است. همزمان ارتش روسیه حلقه محاصره را اطراف شهر ماریوپل تنگتر کرده است و زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین خواستار کمکهای بینالمللی بیشتر شده است. نیروهای روسیه در جنوب میکوشند پس از تصرف خرسون، دسترسی اوکراین را به دریا قطع کنند.
ادامه تحریمهای غرب علیه روسیه
تحریمهای غرب علیه مسکو طی روزهای اخیر ادامه داشته است. جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا اعلام کرده واشنگتن برای بیش از ۵۰ تاجر روسی ممنوعیت سفر اعمال کرده است. به گزارش صدی البلد، بایدن گفت کشورش میخواهد بیشترین تأثیر ممکن را در تاریخ بر رئیس جمهور روسیه و حلقه اطرافش بگذارد.کاخ سفید در بیانیهای اعلام کرد تحریمها شامل برخی تجار برجسته روسی از جمله بوریس روتنبرگ و اعضای خانوادهاش، آرکادی روتنبرگ و خانوادهاش، ایگور شووالوف، رئیس فنش بانک روسیه، همسر، پسر، دختر و پنج شرکت وی میشود. همچنین دیمیتری پسکوف دبیر مطبوعاتی پوتین، سرگئی چمزوف، تاجر روسی، همسر، پسر و دخترش و نیکلای توکارف، رئیس شرکت روسی ترانس نفت هم شامل این تحریم میشوند.پیشتر روزنامه واشنگتن پست و رویترز گزارش دادند مقامهای آمریکایی درصدد گسترش فهرست تحریمها علیه مسکو هستند تا فشار به روسیه را بابت حمله به اوکراین افزایش دهند.
انگلیس از پایان جنگ وحشت دارد
لیز تراس، وزیر خارجه انگلیس در کنفرانسی خبری به تشریح اهداف لندن و کشورهای غربی در قبال روسیه پرداخت. او گفت: ما دو هدف مشخص داریم: «اول، پوتین باید در اوکراین شکست بخورد و ما داریم به اوکراین با تسلیحات دفاعی برای توقف تانکهای روسی کمک میکنیم البته باید کارهای بیشتری انجام دهیم. دوم، ما داریم جناح شرقی ناتو را تقویت میکنیم.»این مقام ارشد لندن که به لیتوانی سفر کرده است، خواستار اعمال فشار برای فلج کردن اقتصاد روسیه شد. تراس گفت: « باید از این موضوع اطمینان حاصل کنیم که اقتصاد روسیه فلج شود تا قادر به تداوم تأمین مالی پوتین و ماشین جنگی او نباشد.»
بسیاری از تحلیلگران معتقدند دولت بوریس جانسون به دلیل قرار داشتن در آستانه استعفا و برکناری از قدرت (به دلیل رسواییهای داخلی)، حساب ویژهای بر طولانی شدن نبرد اوکراین باز کردهاند. آنها قصد دارند از بحران اوکراین به مثابه یک فرصت برای جلوگیری از سقوط دولت محافظه کار خود استفاده کنند. مطابق آخرین نظرسنجیها، محبوبیت جانسون نزد افکار عمومی انگلیس به حدود 35درصد رسیده و اکثر شهروندان خواستار استعفا و کنارهگیری وی از قدرت هستند. مواضع سلبی و بازدارنده انگلیسیها در قبال جنگ اوکراین را باید با توجه به همین دغدغهها و شرایط مورد تجزیه و تحلیل قرار داد.
انتقاد شدید لاوروف از ناتو
سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه در یک سخنرانی اعلام کرد، خواستههای مسکو در قبال اوکراین، حداقلی است. وی ضمن ابراز اطمینان درباره آینده گفت: «برای بحران اوکراین یک راه حل پیدا خواهد شد.»این دیپلمات ارشد مسکو با رد مواضع کشورهای غربی در قبال روسیه و تحولات اوکراین گفت: «ما از سوی ناتو یا غرب هیچ ابتکار و طرحی برای مذاکره بر اساس احترام متقابل نشنیدهایم. ناپلئون و هیتلر زمانی قصد داشتند اروپا را مطیع خود کنند و اکنون آمریکاییها (اروپا) را مطیع خود کردهاند. ناتو به طرزی لجوجانه به دنبال حفظ برتری خود در همه زمینهها هستند و غرب میخواهد ثابت کند ناتو نظم در اروپا را دیکته میکند.»
سرگئی ریابکوف، معاون وزیر خارجه نیز اعلام کرد این کشور تاکنون به همه اهداف خود در عملیات نظامی ویژه در اوکراین رسیده است. وی البته با هشدار درباره تنشها در روابط آمریکا و کشورهای غربی با روسیه به دلیل تحولات اوکراین گفت: «در روزهای اخیر شاهد حمله اقتصادی، سیاسی، اطلاعاتی بیسابقه علیه روسیه بودهایم.»ریابکوف ضمن محکوم کردن اقدامات آمریکا و متحدانش در کمکهای تسلیحاتی به اوکراین از آمادگی مسکو برای گفتوگو با آمریکا تاکید کرد. او گفت: «ما آماده گفتوگو درمورد تضمینهای امنیتی و همچنین مسائل مربوط به ثبات استراتژیک هستیم. متاسفیم که چند روز پیش همکاران ما در واشنگتن تصمیم گرفتند و اعلام کردند این گونه تماسها را تعلیق کردند.
رد پای صهیونیستها در جنگ اوکراین
از سوی دیگر، یوگن کورنیچوک سفیر اوکراین در تلآویو در یک کنفرانس مطبوعاتی که در اراضی اشغالی برگزار شد، با اشاره به اینکه اوکراین در جنگ جهانی دوم کمک کرد تا یهودیان نجات پیدا کنند، از تلآویو خواست به اوکراین در جنگ با روسیه کمک کنند.پایگاه خبری شبکه روسیا الیوم و خبرگزاری روسی اسپوتنیک به نقل از کانال ۱۲تلویزیون رژیم صهیونیستی گزارش دادند «در جنگ جهانی دوم اوکراینیها در نجات یهودیان سهیم بودند. ما اکنون نیازمند کمک شما هستیم.»
کورنیچوک ضمن تشکر از تلآویو به خاطر کمک به کییف، افزود: «ما برای نیروهای جبهه کمکهای پزشکی خواستیم مثل بیمارستان صحرایی و... همچنین از کابینه اسرائیل خواستیم از غیرنظامیان محافظت کنند.» با این حال، او اضافه کرد: «از اجازه ندادن به پناهندگان اوکراینی برای ورود به اسرائیل مأیوس هستیم. این یک خواسته انسانی به منظور اجازه به اوکراینیها برای مهاجرت به اسرائیل است».
رسانههای عبری خبر دادهاند تلآویو حاضر به پذیرش دهها آواره اوکراینی نشده و آنها را از فرودگاه بن گوریون عودت داده است. سفیر اوکراین در این خصوص گفت: «در شش روز اخیر دهها شهروند اوکراینی از فرودگاه بنگورین به کشورهایی که از آنجا آمده بودند، عودت داده شدند. از این پناهجویان ضمانتهای بین چند هزار دلاری درخواست میشود و این واقعا سخت است. آوارگان اوکراینی برای کار به اسرائیل نیامدهاند، آنها از جنگ گریختهاند و درخواست کمک دارند.»




