با سفر رئیس جمهور به گلستان مشکلات آشوراده بار دیگر در کانون توجه قرار گرفت
غصه‌های جزیره
قرعه شانزدهمین سفر استانی ابراهیم رئیسی به نام استان گلستان افتاد. جایی که جزو استانهای محروم کشور است و مشکلات اشتغالزایی و زیرساختی زیادی دارد. در عین حال اما از نظر زیستمحیطی غنی است. شاید به همین دلیل است که رئیسی در ابتدای سفر خود بازدید از مناطق مهم این منطقه را در دستور کار قرار داد و از تنها جزیره شمالی ایران یعنی جزیره آشوراده بازدید کرد. از محلی که مدت‌هاست دولت‌ها تصمیم دارند طرح‌های گردشگری خود را در آنجا اجرایی کنند. طرح‌های گردشگری که اگر با پیوست‌های محیط زیستی در این جزیره اجرا شود زمینه اشتغالزایی برای اهالی بومی منطقه فراهم می‌شود. دیروز رئیس‌جمهور از خلیج گرگان هم دیدن کرد. خلیجی که این روزها برای زنده‌ماندن با کمبود آب می‌جنگد. به همین دلیل رئیس‌جمهور بر ضرورت لایروبی هر چه سریع‌تر کانال‌های آب‌رسان به خلیج گرگان تاکید کرد و گفت تعلل در آبگیری این پهنه آبی، پذیرفتنی نیست.
آشوراده تنها نیست
طرح گردشگری برای تنها جزیره شمالی تنها طرحی نیست که در جهان اجرایی شده است. شاید معروف‌ترین طرح‌های گردشگری در مجموعه جزایر مالدیو انجام گرفته باشد؛ در جزایری که هر سال گردشگران زیادی را به خود جلب می‌کند. ناصر رضایی، عضو پژوهشکده گردشگری به ما می‌گوید که ایجاد طرح‌های گردشگری در جزایر کشورها عجیب و دور از ذهن نیست. او اتفاقا یکی از راه‌های جذب گردشگر به کشورها را ایجاد طرح‌های گردشگری در جزایر می‌داند. موقعیت و جغرافیای جزیره آشوراده به‌دلیل تنها جزیره شمالی بودن، می‌تواند به هدف ویژه‌ای برای اجرای طرح در این منطقه تبدیل شود. در این راه اما باید نکات مهمی مورد توجه قرار گیرد. یکی از آنها توجه به توسعه پایدار در این منطقه است. به‌نظر این پژوهشگر حوزه گردشگری با توجه به موقعیت سیاسی و جغرافیایی منطقه و البته استفاده از فرهنگ و شرایط اقلیم و زیست‌بوم می‌توان شرایط مناسبی برای اجرای طرح گردشگری در جزیره ایجاد کرد.
هدف ویژه موضوع طرح گردشگری اما اشتغالزایی در منطقه است. به نظر رضایی، طرح‌های گردشگری بومی نیاز به سرمایه اولیه زیادی ندارد اما می‌تواند منبع درآمد خوبی برای اهالی آنجا داشته باشد. این موقعیت می‌تواند شرایط مناسبی برای راه‌اندازی یک طرح گردشگری ایجاد کند. او با اشاره به جاذبه‌های متنوع آن منطقه از‌جمله جاذبه‌های محیط‌زیستی متنوع، فرهنگ و اقلیم منطقه بندر ترکمن و نیز جاذبه‌های دریایی معتقد است که با رفع مشکلات زیرساختی می‌توان امیدوار بود که امکان اجرای پروژه‌های گردشگری که به توسعه پایدار اقتصادی در این منطقه کمک می‌کند به‌وجود بیاید.
توجه ویژه به محیط‌زیست
توسعه گردشگری در منطقه بکری که هر ماه از سال میزبان تعداد زیادی از پرندگان مهاجر است و پوشش گیاهی منحصر به فردی دارد، مهم است. شاید به همین دلیل است که در سال‌های گذشته طرح‌های گردشگری از‌سوی فعالان محیط‌زیست با مخالفت همراه بود. رضایی شروطی را برای ایجاد طرح گردشگری در جزیره بکر و دلربای آشوراده مدنظر می‌گیرد. برای اجرای یک طرح گردشگری در جزیره‌ای با ویژگی‌های آشوراده باید امکان‌سنجی طرح از نظر محیط‌زیستی بررسی شود. باید به موقعیت جغرافیای طرح توجه شود و مشخص شود که روش‌های اجرای این طرح در منطقه‌ای دریایی چگونه است؟ و آیا اجرای آنها به منطقه آسیبی وارد می‌کند یا نه؟ این عضو پژوهشکده گردشگری معتقد است با وجود طبیعت بکر که زیستگاه پرندگان است و نیز پوشش گیاهی متنوعی که وجود دارد باید اجرای طرح‌های گردشگری با دقت بیشتری بررسی شود تا به این طبیعت آسیبی وارد نشود چراکه همین ویژگی طبیعت بکر است که باعث جذب گردشگر شده و اگر روزی از بین برود همه‌چیز
از دست رفته است.
مجید عباسپور، کارشناس محیط‌زیست اما به نکات دیگری اشاره دارد. او به ما می‌گوید که در جزیره‌ای با ویژگی‌های آشوراده باید بررسی شود که تاب‌آوری جزیره از نظر پذیرش گردشگر چقدر است؟ به همین دلیل است که پیشنهاد می‌دهد برای صدمه‌نزدن به محیط‌زیست باید حضور گردشگر به تعداد و زمانی مشخص محدود شود. او توجه به مسائلی از‌جمله پسماند و پساب در جزیره را مهم می‌داند و معتقد است که اگر به این موارد بی‌توجهی شود به محیط‌زیست منطقه آسیب خواهد رسید. به‌جز این اما توجه به روند تغییرات آب‌وهوایی دریای خزر نیز مهم است. مطالعات اخیر نشان می‌دهد که دریای خزر تغییرات زیادی را به‌خود دیده است. در 30 سال گذشته سطح آب دریا افزایش پیدا کرده است. تغییرات آب‌وهوایی و نیز بالا آمدن سطح آب در این منطقه می‌تواند به ایجاد زیرساخت‌های گردشگری آسیب بزند.
دیدار با جزیره
صبح دیروز بود که ابراهیم رئیسی وارد استان گلستان شد. سفر به استان گلستان شانزدهمین سفر استانی رئیس‌جمهور است. او در بدو ورود به استان هدف از سفر را اشتغالزایی با توجه به ظرفیت‌های موجود در استان عنوان و گفت: «دولت سیزدهم با تکیه بر توانمندی‌های استان به‌دنبال حل مشکل بیکاری و اشتغال در این استان است.» شاید به همین دلیل است که بازدید از تنها جزیره ایرانی دریای خزر یعنی آشوراده را در اولویت خود قرار داد؛ به اسکله بندر ترکمن رفت و با قایق راهی جزیره آشوراده شد تا از زیرساخت‌های جزیره بازدید کند. به جزیره‌ای که حالا سال‌هاست بدون سکنه است و بسیاری از مسؤولان و مردم انتظار دارند تا مانند جزایر جنوبی قشم و کیش به منطقه‌ای گردشگری تبدیل شود. شاید با توجه به شغل اهالی منطقه که ماهیگیری است این درخواست عجیب به نظر نرسد. تا پیش از شیوع ویروس کرونا در کشور افراد زیادی به استان گلستان سفر می‌کردند و سفره معاش بسیاری از اهالی هم به سفرهای گردشگران وابسته بود. به همین دلیل اجرای طرح‌های گردشگری در جزیره آشوراده می‌تواند زمینه اشتغال صدها نفر از بومیان منطقه را فراهم کند. رونق اقتصادی در بخش‌های متنوع خدماتی، اقامتی و گردشگری می‌تواند فرصت مناسبی برای اهالی جویای کار بندرترکمن باشد.
به همین دلیل است که اهالی بندرترکمن انتظار دارند تا سفر رئیس‌جمهوری به استان چالش‌های پیش‌روی طرح بومگردی آشوراده را برطرف کند. انتظاری که البته در راستای سخنان اخیر رئیس‌جمهوری در گلستان است: «دولت سیزدهم به‌همراه مدیران گلستان برای حل مشکلات این استان به‌خصوص بیکاری به‌عنوان دغدغه خانواده‌های دارای فرزندان تحصیلکرده اقدام خواهد کرد.»
عزتا... ضرغامی، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی نیز که در سفر دیروز به گلستان حاضر بود درباره اجرای‌طرح گردشگری در آشوراده صحبت‌ها کرد. او گفت: «جزیره آشوراده یکی از ظرفیت‌های بی‌بدیل گردشگری کشور و دارای ساحلی مناسب برای شنا و تفریحات دریایی است که اکثر نقاط وسعت ۷۰۰ هکتاری جزیره آشوراده زمینه لازم برای ایجاد تأسیسات مختلف به‌ویژه تأسیسات گردشگری را دارد.» او دلیل اجرا‌نشدن این طرح گردشگری را ناکارآمدی بروکراسی اداری دانست. البته وزیر دولت سیزدهم عنوان کرد مشکلات و مسائل اجرای طرح تا حد زیادی رفع شده است. ضرغامی درباره مشکلات طرح توضیح داد که در برخی مجوزها محدودیت‌هایی وجود داشت که با نظر ریاستجمهوری و با توجه به ملاحظات زیستمحیطی حل شد؛ بنابراین برای 22 هکتار از جزیره که در اختیار گردشگری قرار گرفته است، طرح مقدماتی که پیش از این تدوین شده اجرا خواهد شد.
آشوراده و سیل‌طرح‌ها
طرح گردشگری جزیره آشوراده را سال‌هاست دولت‌های مختلف مطرح می‌کنند اما هنوز هیچ طرحی به مرحله اجرا نرسیده است. سال76 زمزمه‌های واگذاری بخشی از جزیره به شرکت‌های خصوصی مطرح شد. حرف همه دولت‌ها برای واگذاری این بود که بخش خصوصی قصد دارد طرح گردشگری در این جزیره را اجرا کند. اتفاقی که در آخرین جلسه هیات دولت در سال 84 پس از واگذاری 380 هکتار از جزیره به شرکتی خصوصی، منجر به تصویب طرح «مناطق گردشگری جهان» شد. بعد از روی کار آمدن دولت بعد اما سازمان بازرسی کل کشور وارد عمل شد و واگذاری جزیره به بخش خصوصی را باطل اعلام کرد. کمی بعد اما امتیاز سرمایه‌گذاری به شرکت دیگری سپرده شد و باز هم طرح اجرایی نشد. معصومه ابتکار در دورانی که در دولت حسن روحانی، سکاندار سازمان حفاظت محیط‌زیست بود با اجرای طرح گردشگری در جزیره آشوراده موافقت کرد. همان زمان عنوان شد که بخش خصوصی قصد دارد در 22 هکتار از جزیره هتل، مرکز تجاری، میدان تیراندازی، بازارهای متنوع، زمین گلف و تنیس، باغ پرندگان، پارک بازی، رستوران، سفره‌خانه، پلاژ بانوان و آقایان و قایقرانی احداث کند. تصمیمی که واکنش‌های زیادی را از طرف فعالان محیط‌زیست به‌همراه داشت. ابتکار در جواب این واکنش‌ها گفت: «تنها ۱۰ درصد آشوراده مربوط به گردشگری طبیعی است و واگذاری این منطقه به‌هیچ‌وجه ممکن نیست، چرا که جزو اراضی ملی است. همچنین چارچوبی در‌خصوص گردشگری طبیعی در منطقه آشوراده مشخص شده و فعالیت‌های سنگین نظیر دخل، تصرف و تخریب به‌هیچ‌وجه صورت نمی‌گیرد و سازمان محیط‌زیست اجازه چنین اقدامی را نخواهد داد.» سال 93 نیز استانداری گلستان و سازمان حفاظت محیط‌زیست قرارداد همکاری امضا کردند و کلنگ شروع کار هم در سال 97 زده شد. زمانی که تلاش‌ها برای تخصیص بودجه برای اجرای طرح انجام می‌گرفت، حامیان محیط‌زیست با طرح مخالفت کردند.
درنتیجه تلاش حامیان محیط‌زیست طرح گردشگری آشوراده از 380هکتار به 38 هکتار کاهش پیدا کرد. تا این که در فروردین 1400 طرحی با عنوان «طرح طبیعت‌گردی» در ستاد ملی هماهنگی و مدیریت تالاب‌های کشور به تصویب رسید و مقرر شد در 22هکتار از جزیره آشوراده اسکله، رستوران، مسیر گردشگری و زیرساخت‌های دیگر احداث شود.
نگین ایرانی دریای خزر
واژه جزیره که شنیده می‌شود همه یاد برخی جزایر جنوبی کشور یعنی قشم و کیش می‌افتند و کمتر به ذهن‌ها خطور می‌کند که جزیره‌ای هم در شمال کشور و سواحل شرقی در دریای خزر وجود دارد. مردم ایران اما در دریای خزر تنها یک جزیره دارند که به آشوراده معروف است؛ جزیره‌ای که بقایای باقیمانده از سه جزیره دیگر است. صدها سال پیش سه مجمع‌الجزیره در دریای کاسپین وجود داشت که آشوراده تنها جزیره باقیمانده پس از زیر آب رفتن جزایر دیگر است. پیش از این بومیان منطقه به آشوراده جزیره مال‌آشیر می‌گفتند چرا که آنها از ساحل بندرترکمن دام‌های خود را برای چراندن به این جزیره می‌بردند. آشوراده را اما برخی جزیره آبسکون می‌دانند؛ جزیره‌ای که در حمله مغولان به ایران سلطان محمد خوارزمشاه به آنجا گریخت و جان داد. این جزیره در زمان ناصرالدین‌شاه قاجار یکی از مهم‌ترین و ر‌اهبردی‌ترین نقاط شمال ایران به‌شمار می‌رفت و اغلب هم روسیه و انگلیس بر سر تصاحب آن دعوا داشتند که در نتیجه معاهده حقوق پاریس برای تعیین سرحدات شمال و شرق ایران به‌دلیل این جزیره منعقد شد. در دوران صفویه هم این منطقه شکارگاه مورد توجه شاهان بوده است. محمد‌شاه قاجار دستور آزاد شدن صید را در این جزیره صادر کرد تا به امروز که بسیاری از اهالی آن منطقه شغل صیادی داشته باشند. به‌جز اهمیت تاریخی اما مهم‌ترین و جالب‌ترین ویژگی آن این است که بخشی از پناهگاه حیات‌وحش میانکاله به‌شمار می‌رود، چرا که در تمام ایام سال میزبان انواع پرندگان است. این جزیره شمالی کشور 10 کیلومتر با شهرستان بندرترکمن و 40 کیلومتر هم با گرگان فاصله دارد. تا چند سال پیش حدود 1200 هکتار داشت اما به‌دلیل بالا آمدن آب دریا، این روزها 700 هکتار از آن در دسترس است.
طرح گردشگری برای تنها جزیره شمالی تنها طرحی نیست که در جهان اجرایی شده است. شاید معروف‌ترین طرح‌های گردشگری در مجموعه جزایر مالدیو انجام گرفته باشد؛ در جزایری که هر سال گردشگران زیادی را به خود جلب می‌کند. ناصر رضایی، عضو پژوهشکده گردشگری به ما می‌گوید که ایجاد طرح‌های گردشگری در جزایر کشورها عجیب و دور از ذهن نیست. او اتفاقا یکی از راه‌های جذب گردشگر به کشورها را ایجاد طرح‌های گردشگری در جزایر می‌داند. موقعیت و جغرافیای جزیره آشوراده به‌دلیل تنها جزیره شمالی بودن، می‌تواند به هدف ویژه‌ای برای اجرای طرح در این منطقه تبدیل شود. در این راه اما باید نکات مهمی مورد توجه قرار گیرد. یکی از آنها توجه به توسعه پایدار در این منطقه است. به‌نظر این پژوهشگر حوزه گردشگری با توجه به موقعیت سیاسی و جغرافیایی منطقه و البته استفاده از فرهنگ و شرایط اقلیم و زیست‌بوم می‌توان شرایط مناسبی برای اجرای طرح گردشگری در جزیره ایجاد کرد.
هدف ویژه موضوع طرح گردشگری اما اشتغالزایی در منطقه است. به نظر رضایی، طرح‌های گردشگری بومی نیاز به سرمایه اولیه زیادی ندارد اما می‌تواند منبع درآمد خوبی برای اهالی آنجا داشته باشد. این موقعیت می‌تواند شرایط مناسبی برای راه‌اندازی یک طرح گردشگری ایجاد کند. او با اشاره به جاذبه‌های متنوع آن منطقه از‌جمله جاذبه‌های محیط‌زیستی متنوع، فرهنگ و اقلیم منطقه بندر ترکمن و نیز جاذبه‌های دریایی معتقد است که با رفع مشکلات زیرساختی می‌توان امیدوار بود که امکان اجرای پروژه‌های گردشگری که به توسعه پایدار اقتصادی در این منطقه کمک می‌کند به‌وجود بیاید.
توجه ویژه به محیط‌زیست
توسعه گردشگری در منطقه بکری که هر ماه از سال میزبان تعداد زیادی از پرندگان مهاجر است و پوشش گیاهی منحصر به فردی دارد، مهم است. شاید به همین دلیل است که در سال‌های گذشته طرح‌های گردشگری از‌سوی فعالان محیط‌زیست با مخالفت همراه بود. رضایی شروطی را برای ایجاد طرح گردشگری در جزیره بکر و دلربای آشوراده مدنظر می‌گیرد. برای اجرای یک طرح گردشگری در جزیره‌ای با ویژگی‌های آشوراده باید امکان‌سنجی طرح از نظر محیط‌زیستی بررسی شود. باید به موقعیت جغرافیای طرح توجه شود و مشخص شود که روش‌های اجرای این طرح در منطقه‌ای دریایی چگونه است؟ و آیا اجرای آنها به منطقه آسیبی وارد می‌کند یا نه؟ این عضو پژوهشکده گردشگری معتقد است با وجود طبیعت بکر که زیستگاه پرندگان است و نیز پوشش گیاهی متنوعی که وجود دارد باید اجرای طرح‌های گردشگری با دقت بیشتری بررسی شود تا به این طبیعت آسیبی وارد نشود چراکه همین ویژگی طبیعت بکر است که باعث جذب گردشگر شده و اگر روزی از بین برود همه‌چیز
از دست رفته است.
مجید عباسپور، کارشناس محیط‌زیست اما به نکات دیگری اشاره دارد. او به ما می‌گوید که در جزیره‌ای با ویژگی‌های آشوراده باید بررسی شود که تاب‌آوری جزیره از نظر پذیرش گردشگر چقدر است؟ به همین دلیل است که پیشنهاد می‌دهد برای صدمه‌نزدن به محیط‌زیست باید حضور گردشگر به تعداد و زمانی مشخص محدود شود. او توجه به مسائلی از‌جمله پسماند و پساب در جزیره را مهم می‌داند و معتقد است که اگر به این موارد بی‌توجهی شود به محیط‌زیست منطقه آسیب خواهد رسید. به‌جز این اما توجه به روند تغییرات آب‌وهوایی دریای خزر نیز مهم است. مطالعات اخیر نشان می‌دهد که دریای خزر تغییرات زیادی را به‌خود دیده است. در 30 سال گذشته سطح آب دریا افزایش پیدا کرده است. تغییرات آب‌وهوایی و نیز بالا آمدن سطح آب در این منطقه می‌تواند به ایجاد زیرساخت‌های گردشگری آسیب بزند.
دیدار با جزیره
صبح دیروز بود که ابراهیم رئیسی وارد استان گلستان شد. سفر به استان گلستان شانزدهمین سفر استانی رئیس‌جمهور است. او در بدو ورود به استان هدف از سفر را اشتغالزایی با توجه به ظرفیت‌های موجود در استان عنوان و گفت: «دولت سیزدهم با تکیه بر توانمندی‌های استان به‌دنبال حل مشکل بیکاری و اشتغال در این استان است.» شاید به همین دلیل است که بازدید از تنها جزیره ایرانی دریای خزر یعنی آشوراده را در اولویت خود قرار داد؛ به اسکله بندر ترکمن رفت و با قایق راهی جزیره آشوراده شد تا از زیرساخت‌های جزیره بازدید کند. به جزیره‌ای که حالا سال‌هاست بدون سکنه است و بسیاری از مسؤولان و مردم انتظار دارند تا مانند جزایر جنوبی قشم و کیش به منطقه‌ای گردشگری تبدیل شود. شاید با توجه به شغل اهالی منطقه که ماهیگیری است این درخواست عجیب به نظر نرسد. تا پیش از شیوع ویروس کرونا در کشور افراد زیادی به استان گلستان سفر می‌کردند و سفره معاش بسیاری از اهالی هم به سفرهای گردشگران وابسته بود. به همین دلیل اجرای طرح‌های گردشگری در جزیره آشوراده می‌تواند زمینه اشتغال صدها نفر از بومیان منطقه را فراهم کند. رونق اقتصادی در بخش‌های متنوع خدماتی، اقامتی و گردشگری می‌تواند فرصت مناسبی برای اهالی جویای کار بندرترکمن باشد.
به همین دلیل است که اهالی بندرترکمن انتظار دارند تا سفر رئیس‌جمهوری به استان چالش‌های پیش‌روی طرح بومگردی آشوراده را برطرف کند. انتظاری که البته در راستای سخنان اخیر رئیس‌جمهوری در گلستان است: «دولت سیزدهم به‌همراه مدیران گلستان برای حل مشکلات این استان به‌خصوص بیکاری به‌عنوان دغدغه خانواده‌های دارای فرزندان تحصیلکرده اقدام خواهد کرد.»
عزتا... ضرغامی، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی نیز که در سفر دیروز به گلستان حاضر بود درباره اجرای‌طرح گردشگری در آشوراده صحبت‌ها کرد. او گفت: «جزیره آشوراده یکی از ظرفیت‌های بی‌بدیل گردشگری کشور و دارای ساحلی مناسب برای شنا و تفریحات دریایی است که اکثر نقاط وسعت ۷۰۰ هکتاری جزیره آشوراده زمینه لازم برای ایجاد تأسیسات مختلف به‌ویژه تأسیسات گردشگری را دارد.» او دلیل اجرا‌نشدن این طرح گردشگری را ناکارآمدی بروکراسی اداری دانست. البته وزیر دولت سیزدهم عنوان کرد مشکلات و مسائل اجرای طرح تا حد زیادی رفع شده است. ضرغامی درباره مشکلات طرح توضیح داد که در برخی مجوزها محدودیت‌هایی وجود داشت که با نظر ریاستجمهوری و با توجه به ملاحظات زیستمحیطی حل شد؛ بنابراین برای 22 هکتار از جزیره که در اختیار گردشگری قرار گرفته است، طرح مقدماتی که پیش از این تدوین شده اجرا خواهد شد.
آشوراده و سیل‌طرح‌ها
طرح گردشگری جزیره آشوراده را سال‌هاست دولت‌های مختلف مطرح می‌کنند اما هنوز هیچ طرحی به مرحله اجرا نرسیده است. سال76 زمزمه‌های واگذاری بخشی از جزیره به شرکت‌های خصوصی مطرح شد. حرف همه دولت‌ها برای واگذاری این بود که بخش خصوصی قصد دارد طرح گردشگری در این جزیره را اجرا کند. اتفاقی که در آخرین جلسه هیات دولت در سال 84 پس از واگذاری 380 هکتار از جزیره به شرکتی خصوصی، منجر به تصویب طرح «مناطق گردشگری جهان» شد. بعد از روی کار آمدن دولت بعد اما سازمان بازرسی کل کشور وارد عمل شد و واگذاری جزیره به بخش خصوصی را باطل اعلام کرد. کمی بعد اما امتیاز سرمایه‌گذاری به شرکت دیگری سپرده شد و باز هم طرح اجرایی نشد. معصومه ابتکار در دورانی که در دولت حسن روحانی، سکاندار سازمان حفاظت محیط‌زیست بود با اجرای طرح گردشگری در جزیره آشوراده موافقت کرد. همان زمان عنوان شد که بخش خصوصی قصد دارد در 22 هکتار از جزیره هتل، مرکز تجاری، میدان تیراندازی، بازارهای متنوع، زمین گلف و تنیس، باغ پرندگان، پارک بازی، رستوران، سفره‌خانه، پلاژ بانوان و آقایان و قایقرانی احداث کند. تصمیمی که واکنش‌های زیادی را از طرف فعالان محیط‌زیست به‌همراه داشت. ابتکار در جواب این واکنش‌ها گفت: «تنها ۱۰ درصد آشوراده مربوط به گردشگری طبیعی است و واگذاری این منطقه به‌هیچ‌وجه ممکن نیست، چرا که جزو اراضی ملی است. همچنین چارچوبی در‌خصوص گردشگری طبیعی در منطقه آشوراده مشخص شده و فعالیت‌های سنگین نظیر دخل، تصرف و تخریب به‌هیچ‌وجه صورت نمی‌گیرد و سازمان محیط‌زیست اجازه چنین اقدامی را نخواهد داد.» سال 93 نیز استانداری گلستان و سازمان حفاظت محیط‌زیست قرارداد همکاری امضا کردند و کلنگ شروع کار هم در سال 97 زده شد. زمانی که تلاش‌ها برای تخصیص بودجه برای اجرای طرح انجام می‌گرفت، حامیان محیط‌زیست با طرح مخالفت کردند.
درنتیجه تلاش حامیان محیط‌زیست طرح گردشگری آشوراده از 380هکتار به 38 هکتار کاهش پیدا کرد. تا این که در فروردین 1400 طرحی با عنوان «طرح طبیعت‌گردی» در ستاد ملی هماهنگی و مدیریت تالاب‌های کشور به تصویب رسید و مقرر شد در 22هکتار از جزیره آشوراده اسکله، رستوران، مسیر گردشگری و زیرساخت‌های دیگر احداث شود.
نگین ایرانی دریای خزر
واژه جزیره که شنیده می‌شود همه یاد برخی جزایر جنوبی کشور یعنی قشم و کیش می‌افتند و کمتر به ذهن‌ها خطور می‌کند که جزیره‌ای هم در شمال کشور و سواحل شرقی در دریای خزر وجود دارد. مردم ایران اما در دریای خزر تنها یک جزیره دارند که به آشوراده معروف است؛ جزیره‌ای که بقایای باقیمانده از سه جزیره دیگر است. صدها سال پیش سه مجمع‌الجزیره در دریای کاسپین وجود داشت که آشوراده تنها جزیره باقیمانده پس از زیر آب رفتن جزایر دیگر است. پیش از این بومیان منطقه به آشوراده جزیره مال‌آشیر می‌گفتند چرا که آنها از ساحل بندرترکمن دام‌های خود را برای چراندن به این جزیره می‌بردند. آشوراده را اما برخی جزیره آبسکون می‌دانند؛ جزیره‌ای که در حمله مغولان به ایران سلطان محمد خوارزمشاه به آنجا گریخت و جان داد. این جزیره در زمان ناصرالدین‌شاه قاجار یکی از مهم‌ترین و ر‌اهبردی‌ترین نقاط شمال ایران به‌شمار می‌رفت و اغلب هم روسیه و انگلیس بر سر تصاحب آن دعوا داشتند که در نتیجه معاهده حقوق پاریس برای تعیین سرحدات شمال و شرق ایران به‌دلیل این جزیره منعقد شد. در دوران صفویه هم این منطقه شکارگاه مورد توجه شاهان بوده است. محمد‌شاه قاجار دستور آزاد شدن صید را در این جزیره صادر کرد تا به امروز که بسیاری از اهالی آن منطقه شغل صیادی داشته باشند. به‌جز اهمیت تاریخی اما مهم‌ترین و جالب‌ترین ویژگی آن این است که بخشی از پناهگاه حیات‌وحش میانکاله به‌شمار می‌رود، چرا که در تمام ایام سال میزبان انواع پرندگان است. این جزیره شمالی کشور 10 کیلومتر با شهرستان بندرترکمن و 40 کیلومتر هم با گرگان فاصله دارد. تا چند سال پیش حدود 1200 هکتار داشت اما به‌دلیل بالا آمدن آب دریا، این روزها 700 هکتار از آن در دسترس است.
ضمیمه ویژه نامه
