جوانی و هالیوود و تحریم نفتی
انتخاب دو بازیگر جوان تازهوارد برای ایفای نقشهای اصلی یک فیلم سینمایی، اتفاقی است که فقط در یک اثر مستقل رخ میدهد. سینمای عامهپسند برای نقشهای اصلی خود همیشه از وجود ستارگان سرشناسی بهره میگیرد که توانایی جذب تماشاگران به داخل سالنهای تاریک را دارند اما برای هنرمند مستقلی چون پل تامس آندرسون، داستان و توانایی تعریف درست و منطقی آن است که اهمیت دارد و نه چهرهنمایی بازیگران مطرح. «پیتزای شیرینبیان» که به شدت مورد توجه منتقدان و تماشاگران سختگیر سینما قرار گرفته، یک کمدی درام دورهای است که آلانا هیم و کوپر هافمن تازه وارد را در نقشهای محوری خود دارد. این دومی فرزند فیلیپ سیمور هافمن بازیگر مولف متوفای سینماست که در کنار دریافت جایزه اسکار بهترین بازیگر مرد، در پنج فیلم آندرسون بازی داشت و این فیلمساز علاقه زیادی به هنر بازیگری اش داشت. بقیه بازیگران فیلم هم افرادی نه چندان آشنا هستند و با این حال، برادلی کوپر و شان پن دو بازیگر منتقد پسند سینما به عنوان بازیگران مهمان نقشهای کوتاه و قابل تاملی در آن به عهده داشتهاند.
حوالی سال 2001 آندرسون در حال قدمزنی در محوطه دبیرستانی در لسآنجلس بود که متوجه شد بعضی از دانشآموزان در حال رد و بدل کردن عکس چند بازیگر مشهور سینما با یکدیگر هستند. بلافاصله طرح داستانی در رابطه با ارتباط دانشآموزان با افراد حاضر در این عکسها به ذهنش رسید. او با مراجعه به خاطرات دوران جوانی و کمک گرفتن از دوست خود گری گوزمان، فیلمنامه در حال رشد پیتزای شیرینبیان را بهتدریج نوشت. گوزمان، بازیگر کودکی بود که با لوسیل بال کار کرده بود و یکبار به منزل جان پیترز رفته بود. فیلمنامه آندرسون با الهام از فیلمهایی چون «آمریکن گرافیتی» نوشته شد. فیلمساز در مصاحبهای تصریح کرد کار نگارش فیلمنامه بسیار سخت بوده و او چندبار مجبور شده آن را کنار گذاشته و سراغ فیلمنامه و فیلم دیگری برود. در طول سالها این فیلمنامه شکوفا و تکمیل میشود تا بالاخره آندرسون در سپتامبر 2020 رسما کار ساخت آن را آغاز میکند. او برای خلق حالوهوای خاص دهه 70میلادی، از لنزهای قدیمی و مورد استفاده قرار گرفته فیلمبرداران قدیمی استفاده کرد. پیتزای شیرینبیان نمایش عمومی محدودی در اواخر نوامبر گذشته داشت و اواسط فوریه بود که به صورت کامل اکران عمومی شد. در کنار تحسین عمومی منتقدان، فیلم برای نود و چهارمین دوره مراسم اسکار در رشتههای مهمی چون بهترین فیلم، کارگردانی و فیلمنامه اصیل و غیراقتباسی نامزد دریافت جایزه شد. انستیتو فیلم آمریکا آن را یکی از بهترین فیلمهای سال 2021 معرفی کرد و منتقدان نشنال بورد آو ریویو هم سه جایزه (و از جمله بهترین فیلم سال) خود را به آن دادند.
91 درصد نقد مثبت
این درام اجتماعی با هزینه 40میلیون دلاری خود، فروش جهانی 27میلیون دلاری (16میلیون سهم جدول گیشه نمایش آمریکای شمالی) را تجربه کرد. به نوشته سایت روتن تومیتوز از مجموع 254 نقد و مرور فیلم، 91درصد آنها به نفع پیتزای شیرینبیان بودهاست. یک منتقد نوشت: «فیلم به شکلی اعجابانگیز توانایی آندرسون در تعریف داستانی هیجانانگیز و عالی را به نمایش میگذارد و بازیگرانش بهقدری خوب هستند که با ستارگان کارکشته برابری و رقابت میکنند.» برادلی کوپر نقش تهیهکننده جان پیترز را با اجازه خود او بازی کرد. جالب اینکه بازیگران فیلم اطلاعی از حضور او در آن نداشتند و فقط روز فیلمبرداری بود که ناگهان کوپر را روبهروی خود دیدند. شخصیتی که کوپر بازی میکند تهیهکننده نسخه دهه هفتادی «ستارهای متولد میشود»
باربارا استرایسند است که اشارهای هم به نام او در فیلم میشود. جالب اینکه کوپر این فیلم را دو سال قبل دوبارهسازی کرد! بازیگر در مصاحبهای از اشتیاق فراوانش برای همکاری با آندرسون صحبت کرد و برای همین حاضر شد حتی بهعنوان بازیگر مهمان نقش کوتاهی در فیلمی از او داشته باشد.
بحران انرژی و بنزین
بهگفته کارگردان، کوپر هافمن تصمیمی برای بازیگر شدن نداشت و بعد از آنکه آندرسون با فیلمنامهاش نزد او رفت، اشتیاق حضور در جلوی دوربین را پیدا کرد. کارگردان میگوید او با دقت تمام درباره جزئیات کار و نقشش پرسشهایی مطرح کرد که معمولا فقط بازیگران حرفهای مشابه آن را انجام میدهند. آندرسون فیلم را به رابرت داونی جونیور (مردآهنی ژانر کمیک استریپی) تقدیم کردهاست. او سه فیلم قبلیاش را هم
به تد دمی، رابرت آلتمن و جاناتان دمی هدیه کردهاست. نام پیتزای شیرینبیان اشارهای به نام فروشگاه معروف زنجیرهای در دهه 70میلادی بودهاست. آندرسون شخصیت جک هولدن فیلمش با بازی شان پن را براساس شخصیت ویلیام هولدن سوپراستار مشهور دو دهه 60 و 70میلادی خلق کرد. فیلمنامهای که شخصیت او و آلانا در صحنهای از فیلم میخوانند مربوط به فیلم «پرنسیم/ بریزی» (1973) است. این نخستین بار بود که پن با فیلمساز همکاری میکرد. آندرسون گفته است سکانسهای مربوط به بحران انرژی و بنزین و تحریم بنزین براساس رخدادهای واقعی است که اواسط اکتبر سال 1973 رخ داد. آن زمان سازمان اوپک دست به تحریم نفتی تمام کشورهای غربی زد که از اسرائیل در جریان جنگ با اعراب و فلسطین حمایت میکردند. این تحریم مشکلات بسیار زیادی برای غربیها بهوجود آورد که در بخشی از داستان فیلم به آن اشاره میشود. جالب است که آندرسون در فیلم تحسینشده قبلیاش «خون به پا خواهد شد»، به ماجرای کشف نفت و خلق کالیفرنیای جنوبی
پرداخته بود.




