چرا باید نگران تعطیلی مدارس باشیم؟
مدارس تعطیل سلامت روان تعطیل
ویروس کرونا با اینکه کوچک و میکروسکوپی است و به چشم دیده نمیشود اما در بیش از دو سال گذشته مشکلات زیادی ایجاد کرده است. مشکلات اقتصادی و اجتماعی بخشی از آن اتفاقاتی است که ویروس کرونا در کشورها بهوجودآورده. یکی از معضلات ویروس کرونا اما مربوط به آسیبهای روحی و روانی کرونا به دانشآموزان است. مشکلاتی که از تعطیلی مدارس شروع شد و با قرنطینه دانشآموزان در خانهها به اوج رسید. بعد مشکلات آموزش آنلاین بهوجودآمد که خود مشکلات روحی زیادی را برای دانشآموزان ایجاد کرد. تعداد آسیبهای روحی و روانی که در مدت زمان بیش از دو سال گذشته به دانشآموزان وارده شده، بیشمار است ما اما از برخی از مشکلات نام بردهایم. شیوع ویروس کرونا در کشور و جهان تمام نشده است و ادامه دارد. هیچ تاریخی هم برای پایان همهگیری پیشبینی نشده است و این نشان میدهد که مشکلات و آسیبها همچنان ادامه دارد. با وجود این میتوان راهکارهایی را به کار بست تا فشارهای روحی و روانی را که شیوع ویروس کرونا برای دانشآموزان ایجاد کرده است کاهش داد. درست که دولتمردان باید برای حل معضلات بهوجودآمده شیوع ویروس کرونا در حوزه کلان برنامهریزی کنند اما حل بخش زیادی از این مشکلات به اعضای خانواده و والدین برمیگردد. در ادامه به مشکلات روحی و روانی دانشآموزان پرداختهایم و راهکارهایی هم برای حل این معضلات ارائه میدهیم. بررسی آسیبهای روحی و روانی دانشآموزان با کمک علیرضا تبریزی، روانشناس کودک، محسن فرمهینیفراهانی، کارشناس علوم تربیتی و مهری موسوی، درمانگر و مشاور خانواده انجام شده است.
راهکار: درست است که ویروس کرونا در کشور شایع است و حالا هم در پیک ششم کرونا، در پیکی که بسیاری از کودکان و دانشآموزان را به ویروس مبتلا میکند قرار داریم. شرایط اما تغییر کرده است. فرزند شما که بالای چهار سال است میتواند واکسن تزریق کند بنابراین در برابر ویروس کرونا ایمن میشود. شما میتوانید برای آموزش مهارتهای ارتباطی فرزندتان چند نفر از دوستان همسنوسالش را در پارکینگ یا پارک محل زندگیتان دعوت کنید و یک مهمانی کوچک دانشآموزی با رعایت پروتکلهای بهداشتی برای فرزندتان تدارک ببینید. او در مهمانی کوچکی که زیرنظر و مراقبت شما و والدین دیگر برگزار میشود میتواند با دوستانش صحبت و بازی کند، درسهای مدرسهاش را یاد بگیرد و به ارتقای مهارتهای ارتباطیاش کمک کند.
افسردگی: در بیش از دو سال گذشته، حدود 137هزار ایرانی بهدلیل ابتلا به بیماری کرونا جان خود را از دست دادند. ممکن است شما هم در مدتزمان شیوع یکی از اعضای خانواده خود را از دست داده باشید و همین دلیلی باشد تا فرزندتان گوشهگیر شود، انرژی خود را از دست دهد و به افسردگی دچار شود. این در حالی است که تا پیش از فراگیری کرونا او فرصت داشت تا با دوستانش در مدرسه و بیرون از آن در ارتباط باشد و بهراحتی به بیرون از خانه رفتوآمد کند. حالا اما در خانه قرنطینه است و فرصتی برای گذراندن اوقات فراغت و نشاط برای او وجود ندارد. با این شرایط عجیب نیست که افسردگی سراغ فرزندتان بیاید و در دوران کودکی و دانشآموزی رغبتی برای ادامه زندگی نداشته باشد و زانوی غم بغل بگیرد.
راهکار: شما بهعنوان والدین نباید او را تشویق به ادامه زندگی همراه با افسردگی کنید. باید او را از لاکش بیرون بکشانید. بله، سخت است. شرایط همهگیری ویروس کرونا ممکن است شما را هم دچار افسردگی کرده باشد اما شما فرزند دانشآموز دارید و باید برای ادامه زندگی به او کمک کنید. درست است که برای پایان همهگیری ویروس کرونا تاریخ دقیقی عنوان نشده و معلوم نیست زندگی با رعایت پروتکلهای بهداشتی، همراه با ماسک و ترس ابتلا به ویروس تا چه زمانی همراه شماست اما زندگی ادامه دارد. دست فرزندتان را بگیرید و او را به بیرون از خانه ببرید. با او در خانه بازی کنید. انجام کارهایی را که او دوست دارد برایش تدارک ببینید. اگر دوست دارد به مسافرت برود، یک مسافرت کوچک یکروزه برایش تدارک ببینید. اگر دوست دارد با دوستانش تعامل کند، شرایط یک دیدار را آماده کنید.
استرس: تا پیش از دو سال قبل دانشآموز شما صبح زود ساعت 7 صبح کیف مدرسهاش را بر دوش میانداخت، راهی مدرسه میشد و پشت نیمکتهای کلاس درسش مینشست و درس و مشقش را یاد میگرفت. حالا اما با وجود بیماری کرونا باید در کلاسی حاضر شود که در خانه است و بهصورت مجازی آموزش ببیند. تحت آموزشی قرارگرفتن که پیش از این در کشور شایع نبوده است و حتی معلمان هم نمیدانستند چطور در بستر آموزشی تدریس کنند حتما برای دانشآموز شما استرسزاست. درست است که حدود دو سال از آموزش آنلاین میگذرد و تا حدودی ضعفها و مشکلات این روش آموزشی حلوفصل شده است اما فرزند دانشآموز شما هنوز هم با مشکلات آموزش آنلاین دستوپنجه نرم و برای یادگیری استرس و فشار زیادی را تحمل میکند. به مشکلات و استرسهای آموزش آنلاین ترس و استرس از ابتلا به ویروس را هم باید اضافه کنید تا بدانید که فرزند دانشآموزتان چه استرس زیادی را تحمل میکند.
راهکار: اولین کمک شما به فرزند دانشآموزتان این است که شما به او استرس وارد نکنید. آرام باشید. شرایط همه دانشآموزان دیگر، همسالان و دوستان فرزندتان شبیه هم است. همه آنها به دلیل شیوع ویروسی که هیچ فردی مقصر شیوع آن نیست مجبور شدند تا در کلاسهای درس بهصورت مجازی و آنلاین شرکت کنند بنابراین اگر دلیل استرس فرزندتان شما هستید حداقل به او فشار مضاعف وارد نکنید. روشهای کاهش استرس را به کار ببرید. از او بخواهید نفسهای عمیق بکشد. نفسکشیدن در مدتزمان 10 ثانیه را و بعد بازدم در مدتزمان 10 ثانیه را به او آموزش دهید. انجام حرکات یوگا هم ذهن فرزندتان را آرام میکند و هم میتواند روشی برای حفظ سلامت جسمی او باشد.
کاهش اعتمادبهنفس: خواسته یا ناخواسته بهدلیل شیوع ویروس کرونا و برگزاری کلاسها بهصورت مجازی شما مجبور به حضور در کلاسهای درس او شدهاید. حضور در کلاسهای درس و دیدن فعالیتهای فرزندتان در کلاس میتواند برای شما حقایق زیادی را روشن کند. شاید دوستان دیگر فرزندتان زودتر به سوالات معلمان پاسخ میدهند یا درس را بهتر یاد میگیرند و این میتواند دلیلی باشد تا شما فرزندتان را با دیگر دوستان دانشآموزش مقایسه کنید. کاهش اعتمادبهنفس نتیجه مقایسه کردن فرزندتان با دیگر دوستانش است. شاید هم فرزندتان دانشآموز خوبی است اما بهدلیل تحرک پایین و ورزشنکردن در دوران کرونا اضافهوزن پیدا کرده باشد اما اینها دلیلی نمیشود که بدن چاق او را با بدن لاغر و عضلانی دوستانش مقایسه کنید و به کاهش اعتمادبهنفس فرزندتان کمک کنید.
راهکار: همه آدمها با هم یکسان نیستند. همه با هم فرق دارند. فرزند شما هم با دوستانش فرق دارد. همانطور که شما با دیگران متفاوت هستید. او را آنطوری که هست ببینید. شاید فرزند دانشآموزتان نه در حفظکردن درسهای تئوری که در حل تمرینات ریاضی و علومش استعداد دارد. استعدادهای او را پیدا کنید و بهجای مقایسهکردن او با دیگر دوستانش به کودکتان کمک کنید تا ضعفهایش را برطرف کند و استعدادهایش را در مسیر درستی که خود دوست دارد بهکار بگیرد.




