مدارس تعطیل  سلامت روان تعطیل

چرا باید نگران تعطیلی مدارس باشیم؟

مدارس تعطیل سلامت روان تعطیل

ویروس کرونا با این‌که کوچک و میکروسکوپی است و به چشم دیده نمی‎شود اما در بیش از دو سال گذشته مشکلات زیادی ایجاد کرده است. مشکلات اقتصادی و اجتماعی بخشی از آن اتفاقاتی است که ویروس کرونا در کشورها به‌وجود‌آورده. یکی از معضلات ویروس کرونا اما مربوط به آسیب‎های روحی و روانی کرونا به دانش‌آموزان است. مشکلاتی که از تعطیلی مدارس شروع شد و با قرنطینه دانش‎آموزان در خانه‌ها به اوج رسید. بعد مشکلات آموزش آنلاین به‌وجودآمد که خود مشکلات روحی زیادی را برای دانش‌آموزان ایجاد کرد. تعداد آسیب‎های روحی و روانی که در مدت زمان بیش از دو سال گذشته به دانش‌آموزان وارده شده، بی‎شمار است ما اما از برخی از مشکلات نام برده‎ایم. شیوع ویروس کرونا در کشور و جهان تمام نشده است و ادامه دارد. هیچ تاریخی هم برای پایان همه‌گیری پیش‌بینی نشده است و این نشان می‌دهد که مشکلات و آسیب‌ها همچنان ادامه دارد. با وجود این می‌توان راهکارهایی را به ‌کار بست تا فشارهای روحی و روانی را که شیوع ویروس کرونا برای دانش‌آموزان ایجاد کرده است کاهش داد. درست که دولتمردان باید برای حل معضلات به‌وجودآمده شیوع ویروس کرونا در حوزه کلان برنامه‎ریزی کنند اما حل بخش زیادی از این مشکلات به اعضای خانواده و والدین برمی‌گردد. در ادامه به مشکلات روحی و روانی دانش‏آموزان پرداخته‌ایم و راهکارهایی هم برای حل این معضلات ارائه می‌دهیم. بررسی آسیب‌های روحی و روانی دانش‌آموزان با کمک علیرضا تبریزی، روان‌شناس کودک، محسن فرمهینی‌فراهانی، کارشناس علوم تربیتی و مهری موسوی، درمانگر و مشاور خانواده انجام شده است.

کاهش روابط ارتباطی: اولین و مهم‎ترین مشکلی که با مدرسه‌نرفتن فرزند شما به‌وجودآمده ارتباط‌نگرفتن با دوستان و همسالانش است. فرزند شما با حضور در جمع همسالانش، با بازی‌کردن با آنها، قهر و آشتی با آنها و صحبت با دوستانش مهارت‎های ارتباطی را می‌آموزد. او می‎فهمد در زمان ناراحتی چه کار کند، زمانی که خوشحال است چطور با دوستانش برخورد کند و با دوستان و همسالانش چطور دوست شود اما زمانی که فرزند دانش‌آموزتان در خانه است و در جمع همسالانش حاضر نمی‏شود چطور می‏تواند مهارت‎های اجتماعی را یاد بگیرد؟ مهارت‎های روابط ارتباطی در آینده فرزندتان، زمانی که به بلوغ می‏رسد وارد جامعه می‎شود، در محل کارش حاضر می‎شود و زندگی می‎کند به او کمک می‎کند تا با دیگران بهتر و سالم برخورد کند. آینده فرزند شما به میزان قابل‌توجهی با مهارت‌‎های اجتماعی او در ارتباط است. مهارتی که البته ویروس میکروسکوپی از او گرفته و فرصت یادگیری را از فرزندتان دریغ کرده است.
راهکار: درست است که ویروس کرونا در کشور شایع است و حالا هم در پیک ششم کرونا، در پیکی که بسیاری از کودکان و دانش‌آموزان را به ویروس مبتلا می‏کند قرار داریم. شرایط اما تغییر کرده است. فرزند شما که بالای چهار سال است می‎تواند واکسن تزریق کند بنابراین در برابر ویروس کرونا ایمن می‎شود. شما می‎توانید برای آموزش مهارت‌های ارتباطی فرزندتان چند نفر از دوستان هم‏‌سن‎وسالش را در پارکینگ یا پارک محل زندگی‎تان دعوت کنید و یک مهمانی کوچک دانش‎آموزی با رعایت پروتکل‎های بهداشتی برای فرزندتان تدارک ببینید. او در مهمانی کوچکی که زیرنظر و مراقبت شما و والدین دیگر برگزار می‎شود می‎تواند با دوستانش صحبت و بازی کند، درس‌های مدرسه‌اش را یاد بگیرد و به ارتقای مهارت‎های ارتباطی‎اش کمک کند.
افسردگی: در بیش از دو سال گذشته، حدود 137هزار ایرانی به‌دلیل ابتلا به بیماری کرونا جان خود را از دست دادند. ممکن است شما هم در مدت‌زمان شیوع یکی از اعضای خانواده خود را از دست داده باشید و همین دلیلی باشد تا فرزندتان گوشه‏گیر شود، انرژی خود را از دست دهد و به افسردگی دچار شود. این در حالی است که تا پیش از فراگیری کرونا او فرصت داشت تا با دوستانش در مدرسه و بیرون از آن در ارتباط باشد و به‌راحتی به بیرون از خانه رفت‎‏وآمد کند. حالا اما در خانه قرنطینه است و فرصتی برای گذراندن اوقات فراغت و نشاط برای او وجود ندارد. با این شرایط عجیب نیست که افسردگی سراغ فرزندتان بیاید و در دوران کودکی و دانش‌آموزی رغبتی برای ادامه زندگی نداشته باشد و زانوی غم بغل بگیرد.
راهکار: شما به‌عنوان والدین نباید او را تشویق به ادامه زندگی همراه با افسردگی کنید. باید او را از لاکش بیرون بکشانید. بله، سخت است. شرایط همه‏‎گیری ویروس کرونا ممکن است شما را هم دچار افسردگی کرده باشد اما شما فرزند دانش‎آموز دارید و باید برای ادامه زندگی به او کمک کنید. درست است که برای پایان همه‌گیری ویروس کرونا تاریخ دقیقی عنوان نشده و معلوم نیست زندگی با رعایت پروتکل‌های بهداشتی، همراه با ماسک و ترس ابتلا به ویروس تا چه زمانی همراه شماست اما زندگی ادامه دارد. دست فرزندتان را بگیرید و او را به بیرون از خانه ببرید. با او در خانه بازی کنید. انجام کارهایی را که او دوست دارد برایش تدارک ببینید. اگر دوست دارد به مسافرت برود، یک مسافرت کوچک یک‌روزه برایش تدارک ببینید. اگر دوست دارد با دوستانش تعامل کند، شرایط یک دیدار را آماده کنید.
استرس: تا پیش از دو سال قبل دانش‎آموز شما صبح زود ساعت 7 صبح کیف مدرسه‎اش را بر دوش می‎انداخت، راهی مدرسه می‎شد و پشت نیمکت‏های کلاس درسش می‏نشست و درس و مشقش را یاد می‎گرفت. حالا اما با وجود بیماری کرونا باید در کلاسی حاضر شود که در خانه است و به‌صورت مجازی آموزش ببیند. تحت آموزشی قرارگرفتن که پیش از این در کشور شایع نبوده است و حتی معلمان هم نمی‎دانستند چطور در بستر آموزشی تدریس کنند حتما برای دانش‎آموز شما استرس‎زاست. درست است که حدود دو سال از آموزش آنلاین می‎گذرد و تا حدودی ضعف‎ها و مشکلات این روش آموزشی حل‌وفصل شده است اما فرزند دانش‎آموز شما هنوز هم با مشکلات آموزش آنلاین دست‌وپنجه نرم و برای یادگیری استرس و فشار زیادی را تحمل می‎کند. به مشکلات و استرس‎های آموزش آنلاین ترس و استرس از ابتلا به ویروس را هم باید اضافه کنید تا بدانید که فرزند دانش‌آموزتان چه استرس زیادی را تحمل می‎کند.
راهکار: اولین کمک شما به فرزند دانش‌آموزتان این است که شما به او استرس وارد نکنید. آرام باشید. شرایط همه دانش‌آموزان دیگر، همسالان و دوستان فرزندتان شبیه هم است. همه آنها به دلیل شیوع ویروسی که هیچ فردی مقصر شیوع آن نیست مجبور شدند تا در کلاس‎های درس به‌صورت مجازی و آنلاین شرکت کنند بنابراین اگر دلیل استرس فرزندتان شما هستید حداقل به او فشار مضاعف وارد نکنید. روش‌های کاهش استرس را به کار ببرید. از او بخواهید نفس‌های عمیق بکشد. نفس‌کشیدن در مدت‌زمان 10 ثانیه را و بعد بازدم در مدت‌زمان 10 ثانیه را به او آموزش دهید. انجام حرکات یوگا هم ذهن فرزندتان را آرام می‎کند و هم می‎تواند روشی برای حفظ سلامت جسمی او باشد.
کاهش اعتمادبه‌نفس: خواسته یا ناخواسته به‌دلیل شیوع ویروس کرونا و برگزاری کلاس‌ها به‌صورت مجازی شما مجبور به حضور در کلاس‌های درس او شده‎اید. حضور در کلاس‌های درس و دیدن فعالیت‌های فرزندتان در کلاس می‎تواند برای شما حقایق زیادی را روشن کند. شاید دوستان دیگر فرزندتان زودتر به سوالات معلمان پاسخ می‎دهند یا درس را بهتر یاد می‎گیرند و این می‎تواند دلیلی باشد تا شما فرزندتان را با دیگر دوستان دانش‌آموزش مقایسه کنید. کاهش اعتمادبه‌نفس نتیجه مقایسه کردن فرزندتان با دیگر دوستانش است. شاید هم فرزندتان دانش‌آموز خوبی است اما به‌دلیل تحرک پایین و ورزش‌نکردن در دوران کرونا اضافه‌وزن پیدا کرده باشد اما اینها دلیلی نمی‌شود که بدن چاق او را با بدن لاغر و عضلانی دوستانش مقایسه کنید و به کاهش اعتمادبه‌نفس فرزندتان کمک کنید.
راهکار: همه آدم‎ها با هم یکسان نیستند. همه با هم فرق دارند. فرزند شما هم با دوستانش فرق دارد. همان‌طور که شما با دیگران متفاوت هستید. او را آن‌طوری که هست ببینید. شاید فرزند دانش‌آموزتان نه در حفظ‌کردن درس‎های تئوری که در حل تمرینات ریاضی و علومش استعداد دارد. استعدادهای او را پیدا کنید و به‌جای مقایسه‌کردن او با دیگر دوستانش به کودکتان کمک کنید تا ضعف‎هایش را برطرف کند و استعدادهایش را در مسیر درستی که خود دوست دارد به‌کار بگیرد.