در فضیلت روضه‌‌های‌خانگی

چرا احیای سنت‌های دیرین در زمانه کنونی مهم است؟

در فضیلت روضه‌‌های‌خانگی

یک آیین به قدمت 500سال که حالا چند سالی است جان گرفته و دارد احیا می‌شود، روضه‌های خانگی از جمله مظاهر دلدادگی مردم ایران به اهل‌بیت پیامبر اسلام(ص) است که حال‌وهوا و صفای خاص خود را دارد. روضه خانگی بر تقویت روابط میان اهالی محل و خانواده بیش از پیش می‌افزاید و محفل بسیار مناسبی در جهت اجرای صله‌رحم است. با این‌که روضه و روضه‌خوانی در مصائب ائمه(ع) به زمان خود این بزرگواران بازمی‌گردد اما منابع تاریخی، پیدایش جلسات روضه‌خوانی در ایران را به زمان صفویان نسبت می‌دهند.

تربیت دینی اهل خانه
سال‌های سال بود که بسیاری از لزوم احیای روضه‌های خانگی می‌گفتند اما هر چه بود فراگیری کرونا در سه سال گذشته و اعمال محدودیت‌ها برای پرهیز از تجمعات باعث شد این سنت دیرینه به نوعی جان بگیرد و احیا شود. حالا بسیاری از کارشناسان مذهبی باور دارند اثرات احیای این روضه‌ها را می‌توان در وجوه مختلفی از زندگی اجتماعی خانواده‌ها مشاهده کرد. حجت‌الاسلام سیدحسین آصف‌الحسینی یکی از این کارشناسان مذهبی است که باور دارد اقامه روضه در خانه‌ها آثار تربیتی و اجتماعی مهمی برای فرد و خانواده به‌ویژه فرزندان دارد و کودکان متوجه می‌شوند ذکر اهل‌بیت(ع) از اجزای لاینفک زندگی بوده و این امر باعث تربیت دینی و اجتماعی آنان می‌شود. او می‌گوید با برگزاری روضه خانگی، متولیان تلاش می‌کنند تا خود را در نوع پوشش، گفتار، رفت و آمد، کمک به دیگران و در رعایت مساوات و انصاف به اهل بیت(ع) نزدیک کنند.
روضه‌های خانگی و فرهنگ‌سازی 
اما تا پیش از فراگیری کرونا این روضه‌ها تنها محدود به برخی شهرهای کوچک بود و رونق چندانی نداشت، اگر فراگیری کرونا را کنار بگذاریم سؤال این است که احیای روضه‌های خانگی چه بسترهایی لازم داشته که دوباره رونق بگیرد؟ بسیاری از کارشناسان این حوره معتقدند احیای روضه‌های خانگی منوط به فرهنگ‌سازی است، چرا که این سنت از پیش در میان جامعه ایرانی رونق داشته و می‌توان با فرهنگسازی آن را دوباره رونق داد. سید‌شمس‌الدین موسوی دیگر کارشناس مذهبی می‌گوید برای برپایی روضه‌های خانگی، نیازمند فرهنگسازی هستیم و با این امر مهم می‌توانیم محبتمان را به اهل‌بیت(ع) نشان دهیم. این مبلغ دینی می‌گوید زمانی که روضه‌های خانگی به صورت سیار برگزار شود، ممکن است بسیاری از کسانی‌که در همسایگی یا از بستگان و دوستان ما بوده اما اهل مسجد، هیأت و حسینیه نیستند در این محافل شرکت کنند و به این شکل آنان نیز از برکات و فیوضات معارف اهل‌بیت(ع) بهره‌مند شوند.
 بی‌تکلف با نیت خالص 
سنت برپایی روضه‌های خانگی، جزئی از میراث معنوی فرهنگ شیعی به شمار می‌آید که ریشه در باورها و اعتقادات مردم این سرزمین دارد. این مجالس علاوه بر برکات و بهره‌مندی‌هایی که برای صاحبان مجالس دارد موجب اتفاقات خوبی نیز می‌شود. صله رحم، طول عمر و ازدیاد رزق و روزی، ارتباط  بین روحانیت و عزاداران و انس کودکان با مکتب اهل‌بیت، با خبر شدن از بستگان و همسایگان و برطرف کردن مشکلاتشان در حد وسع از جمله موضوعاتی است که در برپایی روضه‌های خانگی اتفاق می‌افتد. اما یکی از موانع اجرای پررونق این آیین به نوع برگزاری آن بازمی‌گردد. اما در این مراسم نیازی به هزینه‌های گزاف نیست و می‌توان تنها با چای و قند از مهمانان پذیرایی کرد. علاوه بر این حتما نباید اصراری به برگزاری روضه‌هایی با جمعیت زیاد داشت. مهم نیت و برگزاری یک مراسم بی‌تکلف است. آیت‌ا... قاضی در این‌باره فرمودند: «در عزاداری و زیارت حضرت سیدالشهدا علیه‌السلام مسامحه ننمایید، روضه هفتگی ولو دو سه نفر باشد، اسباب گشایش امور است و اگر هفتگی هم نشد دهه اول محرم ترک نشود». 
گره‌گشایی از دوستان 
دلایل بسیاری را می‌توان برای محاسن برگزاری روضه‌های خانگی برشمرد؛ از آشنایی و انس کودکان با اهل‌بیت‌ و ایجاد ارتباط قوی بین روحانیت و عزاداران در روضه‌های خانگی گرفته تا تقویت روابط میان اهل محل و خانواده و ازدیاد رزق و روزی. اما شاید یکی از مهم‌ترین محاسن احیای این روضه‌ها در عصر و زمانه کنونی، آگاهی از وضعیت دوستان و آشنایان باشد. روضه‌های خانگی فرصت خوبی است تا از مشکلات و گرفتاری‌های اطرافیانمان باخبر شویم و قدمی هرچند کوچک برای رفع آن گرفتاری برداریم. یکی از سنت‌های خوب در همین زمینه، ایجاد صندوق قرض‌الحسنه در بعضی از این مجالس است. صندوقی که می‌تواند گرفتاری‌های مالی و معیشتی شرکت‌کنندگان در روضه‌ها را برطرف کند. درباره ثواب کار گره‌گشایی از مومن آیات و روایات فراوانی وجود دارد. در همین باره امام رئوف فرمودند: «هر کس گره از کار مؤمنی بگشاید و غمی را از او بزداید، خداوند هم در قیامت، کار بسته او را می‌گشاید و اندوهش را می‌زداید.»