شماس شامی    مجید قیصری
ادبیات هر سرزمینی با در نظر گرفتن اقلیم و بافت اجتماعی هر جامعه بدون شک به‌عنوان آیینه‌ افکار، باورها و گرایش‌های آن مردمان بوده و زبان گویای هنر و اندیشه‌ آن سرزمین و همچنین بستری است برای ماندگاری گونه‌ای از دغدغه‌های بشر که شایسته‌ حضور دائم اجتماعی هستند. قیام امام حسین (ع) و واقعه‌ عاشورا از عوامل مهم تاثیرگذار در ادبیات فارسی و همچنین ادبیات عرب بوده و این حادثه و پیام‌های آن را در غالب روایت در گذر تاریخ ماندگار کرده است. در این سال‌ها آثار قابل توجه بسیاری در این حوزه منتشر شده که امروز به چند عنوان از این کتاب‌ها اشاره می‌کنیم. 
سقای آب و ادب    سیدمهدی شجاعی
سقای آب و ادب به قلم سید مهدی شجاعی روایتی است از وفاداری و شخصیت بزرگ مردی که نام او در فرهنگ شیعه و اسلام با برادری و پشتیبانی از حق تا آخرین لحظه‌ای که جان در بدن داشت گره خورده است. داستانی از دلاوری ابوالفضل عباس(ع) که یار و یاور امام حسین(ع)، علمدار لشکر حق و سقای آب و ادب بود. در مدح و ستایش شخصیت بلند ایشان و ایضا در توصیف واقعه عظیم عاشورا، کتاب‌های زیادی نوشته شده اما سید مهدی شجاعی نویسنده خوش قلمی که آثار او همواره توجه مخاطبین را جلب کرده، این بار نیز اثری متفاوت در ژانر داستانی خلق کرده که هم منطقا و هم احساسا این واقعه و نقش حضرت عباس(ع) را در آن به تصویر کشیده است. سقای آب و ادب روایتی است در ده فصل که هر کدام، قسمتی از شخصیت عباس بن علی را در ارتباط با حضرت علی(ع)، حضرت فاطمه (س)، حضرت ام البنین(س)، امام حسین(ع)، حضرت زینب(س) و حضرت سکینه(س) به تصویر می‌کشد. هر کدام از این نام‌ها، عنوانی است بر فصل‌های سقای آب و ادب که در کنار آن ها سه فصل دیگر با نام‌های عباس مواسات، عباس ادب و عباس فرشتگان نیز به رشته تحریر درآمده است. سید مهدی شجاعی با اشاره به این نکته که هر فصل کتاب به دقت بر اساس مستندات تاریخی به نگارش درآمده، تاکید می‌کند که قسمت اعظم اثر موثق و مستند بوده اما قسمت هایی از آن هم از ذوق هنری شخص نویسنده و از ارادت خاص او به شخصیت این چهره بزرگ جهان اسلام منشا گرفته و صرفا نظرات شخصی جهت تلطیف ادبی و ستایش حضرت عباس(ع) است.
فراموشان     داوود غفارزادگان
نوشتن درباره رویدادها و شخصیت‌های مذهبی، کار چندان ساده‌ای نیست. نویسنده هم باید با عناصر داستانی آشنا باشد و داستانی خواندنی بنویسد هم باید تاریخ را بشناسد و در روایت آن رویداد یا بیان زندگی شخصیت‌های مقدس چون پیامبر اکرم(ص) و امامان دچار اشتباه نشود. نویسندگانی که درباره امام حسین(ع) و یارانش و یا رویداد بزرگی چون عاشورا می‌نویسند از یک طرف بهتر است جزییات تاریخی را بدانند و از سوی دیگر بتوانند در قالبی تاثیرگذار و با نگاهی تازه، از کسی یا کسانی بگویند که بالاترین و زیباترین درجه از بخشش را به تصویر کشیدند و مرگ رنگین را بر زندگی ننگین برتری دادند. کتاب «فراموشان» با زیر عنوان داستانی از واقعه کربلا نوشته داوود غفارزادگان است. این اثر از 6 روایت با عناوین روایت قاصد والی مدینه، روایت همسر زهیر بن قین، روایت یکی از سربازان حربن یزید ریاحی، روایت غلام عبیدالله بن زیاد، روایت یک کاتب گمنام و روایت قیس بن اشعث تشکیل شده است. هر قسمت نیز از زبان فردی که در این واقعه شرکت داشته یا شاهد آن بوده، روایت شده است. سرانجام، با به هم پیوستن این تکه خاطره‌ها، خواننده به کل واقعه می‌رسد که حدیث همیشه زنده کربلا را در ذهنش جاودانه می‌کند. یکی از ویژگی‌های کتاب همان‌گونه که از عنوان آن برمی‌آید این است که نویسنده به ‌سراغ افرادی رفته است که از نگاه مقتل‌نویسان پوشیده مانده‌اند و فراموش شده‌اند. اگرچه روایت او سرانجام همان حادثه عظیم را بازنمایی می کند، اما این بار افرادی مانند تامه؛ والی مدینه، همسر زهیر بن قین، یکی از سربازان حر بن زید ریاحی و… راویان واقعه کربلا هستند.
فتح خون    سیدمرتضی آوینی 
شهید مرتضی آوینی قلمی قوی و نگاهی عمیق دارد. در جای‌جای آثار او می‌توان بینش خاص او را دید. یکی از درون‌مایه‌های اصلی آثار آوینی، انسان و انسانیت به‌خصوص در دوران مدرنیته و سکولاریسم قرن بیستم است. آوینی از شرایط انسان جدید در جهان مدرن که مانند یک دستگاه عظیم به صورتی هراس‌آور و غیرانسانی با تاکید به نظم و دقتی ماشینی کار می‌کند، سخن می‌گوید. شرایطی که در آن انسانیت، آزادی و اختیار آدمی روز به روز کاهش می‌یابد و انسان ناگزیر شخصیت و کیفیت معنوی‌اش را از دست می‌دهد. از این رو، آوینی در کتاب فتح خون، عاشورا را تحولی می‌داند که قادر است به عنوان منبعی تمام‌نشدنی در هر دوره و زمانه‌ای وضعیتی جدید در برابر آدمی قرار دهد و نجات‌دهنده‌ی او از جهان تنگ و روزمرگی‌های کوچک او باشد. روایت محرم می‌تواند احساس حیرت‌انگیز وجود و حضور در جهان را به خواننده‌اش یادآوری کند. روایت داستان آوینی در کتاب «فتح خون» که از زبان یک راوی بی‌طرف روایت می‌شود، به لحاظ ایجاد حس تعلیق و گره زدن احساس مخاطب با عمق آنچه در زمین خشک کربلا می‌گذرد می‌توان در زمره بهترین‌های ادبیات عاشورایی ارزیابی کرد.  یکی از هدف‌های کتاب است که نویسنده به زیبایی تمام از عهده‌اش برآمده است. «.. و تو،‌ ای آنکه در سال شصت و یکم هجری هنوز در ذخایر تقدیر نهفته بوده‌ای و اکنون، در این دوران جاهلیت ثانی و عصر توبه بشریت، پای به سیاره زمین نهاده‌ای.»