زنان سرمایی، مردان گرمایی
حتما تاکنون با این باور عامیانه روبه‌رو شده‌اید که خانم‌ها به اصطلاح عامیانه سرمایی‌تر از مردان هستند. شاید حتی بارها و بارها و به تجربه نیز چنین باوری برای‌تان ثابت‌شده باشد اما آیا این گزاره از لحاظ علمی نیز صحیح و به اصطلاح یک حقیقت علمی است؟!
جدا از مشاهدات محض و تجربی، تاکنون تعداد کمی از مطالعات کنترل‌شده و علمی به بررسی چگونگی و تفاوت مقاومت بدن زنان و مردان در برابر سرما پرداخته است اما اخیرا محققان مؤسسه ملی بهداشت آمریکا یا به اختصار NIH در مطالعه جدیدی به بررسی این باور عامیانه پرداخته‌اند.نتایج این مطالعه محققان را شگفت‌زده کرد؛ زیرا هیچ تفاوت جنسیتی مشخصی در فرآیند درک اتاق سرد طی این مطالعه یافت نشد و فقط تفاوت جنسیتی بسیار کمی در پاسخ فیزیولوژیکی و طبیعی بدن به سرما مشاهده شده است.در طول این مطالعه، گروهی متشکل از 28 مرد و زن با پوشیدن البسه مناسب و عادی، مدت‌زمان پنج ساعت را در اتاقی با دمای کنترل‌شده بین 17 تا 31 درجه سانتیگراد سپری کردند و شرایط فیزیکی و حس راحتی آنها مورد بررسی گروه محققان قرار گرفت. برخلاف آنچه محققان NIH انتظار داشتند، نتیجه مطالعه نشان داد، دمای بدن زنان در دماهای سردتر نسبت به مردان، کمی بالاتر بود و هیچ تفاوت جنسیتی در فرآیند‌های مانند جذب گلوکز، فعالیت الکتریکی عضلانی، دمای پوست یا گرمازایی ناشی از سرما بین بدن زنان و مردان وجود نداشت. این طور به نظر می‌رسد حتی با وجود این‌که شرکت‌کنندگان زن از نظر جسمی کوچک‌اندام‌تر از مردان بودند و به طور کلی گرمای بدن کمتری تولید می‌کردند اما درصد چربی بدن نسبتا بالاتر آنها، سبب ایجاد این نبود تفاوت در احساس سرما شده است.
فرضیات علمی اشتباه
محققانNIH اظهار می‌کنند براساس نتایج به‌دست آمده، منطقه راحتی بدن زنان در دمای تقریبا 22 درجه سانتیگراد و یک درجه کمتر از میانگین دمای راحتی شرکت‌کنندگان مرد است. به همین دلیل گمان می‌شود با کاهش دمای محیط، بدن زنان برخلاف بدن مردان، نیازی به صرف انرژی آنی و لحظه‌ای برای تولید گرما ندارد.در گذشته، دانشمندان گمان می‌کردند بدن زنان در دماهای بالاتر نسبت به مردان سردتر می‌شود، زیرا تفاوت‌های جنسیتی زیستی و فیزیولوژیکی مانند تولید گرمای کمتر، اتلاف گرمای بیشتر یا نیاز به گرمای بیشتر در زنان بیشتر است اما هیچ‌یک از این فرضیه‌ها با نتایج اخیر مطابقت ندارد.با این جود، مطالعه‌ای کوچک نمی‌تواند مهری برای تایید یا رد تمام این فرضیات باشد و نیاز است تا فراتر از مطالعات مشاهده‌ای تجربی، موضوعاتی از این دست به صورت علمی و گسترده‌تر بررسی شوند. تا به امروز، مطالعات بسیاری به بررسی و آزمایش تفاوت‌های جنسیتی در تنظیم حرارت بدن پرداخته‌اند. واقعیت این است که بیشتر مطالعات انجام‌شده در رشته فیزیولوژی انسان بر ساختار بدن مرد متمرکز شده و از آن به عنوان پیش‌فرض برای نوع بشر استفاده کرده است. این رویکرد محدود باعث می‌شود بسیاری از مطالعات بخش مهمی از داده‌ها را درنظر نگرفته باشد. برای مثال، تغییرات هورمونی و داروها نیز می‌تواند بر نحوه واکنش و درک تغییرات دما تأثیرگذار باشد و این عوامل به نوبه خود می‌تواند تحت تأثیر جنسیت قرار گیرد.محققانNIH در نتیجه تحقیقات خود بیان می‌کنند: «مهم‌ترین عوامل موثر در تفاوت‌های فردی انسان در تنظیم حرارت بدن، ویژگی‌های فیزیکی وی مانند اندازه جثه و ترکیبات موجود در بدن است که ممکن است تا حدی به‌واسطه جنسیت متفاوت باشد. از طرفی نیز این یافته‌ها باید در نمونه‌های مطالعاتی بزرگ‌تر و متنوع‌تر تکرار شود تا میزان تعمیم‌پذیری آنها افزایش یابد.
منبع: Science Alert
جواد فیاض - گروه دانش
فرضیات علمی اشتباه
محققانNIH اظهار می‌کنند براساس نتایج به‌دست آمده، منطقه راحتی بدن زنان در دمای تقریبا 22 درجه سانتیگراد و یک درجه کمتر از میانگین دمای راحتی شرکت‌کنندگان مرد است. به همین دلیل گمان می‌شود با کاهش دمای محیط، بدن زنان برخلاف بدن مردان، نیازی به صرف انرژی آنی و لحظه‌ای برای تولید گرما ندارد.در گذشته، دانشمندان گمان می‌کردند بدن زنان در دماهای بالاتر نسبت به مردان سردتر می‌شود، زیرا تفاوت‌های جنسیتی زیستی و فیزیولوژیکی مانند تولید گرمای کمتر، اتلاف گرمای بیشتر یا نیاز به گرمای بیشتر در زنان بیشتر است اما هیچ‌یک از این فرضیه‌ها با نتایج اخیر مطابقت ندارد.با این جود، مطالعه‌ای کوچک نمی‌تواند مهری برای تایید یا رد تمام این فرضیات باشد و نیاز است تا فراتر از مطالعات مشاهده‌ای تجربی، موضوعاتی از این دست به صورت علمی و گسترده‌تر بررسی شوند. تا به امروز، مطالعات بسیاری به بررسی و آزمایش تفاوت‌های جنسیتی در تنظیم حرارت بدن پرداخته‌اند. واقعیت این است که بیشتر مطالعات انجام‌شده در رشته فیزیولوژی انسان بر ساختار بدن مرد متمرکز شده و از آن به عنوان پیش‌فرض برای نوع بشر استفاده کرده است. این رویکرد محدود باعث می‌شود بسیاری از مطالعات بخش مهمی از داده‌ها را درنظر نگرفته باشد. برای مثال، تغییرات هورمونی و داروها نیز می‌تواند بر نحوه واکنش و درک تغییرات دما تأثیرگذار باشد و این عوامل به نوبه خود می‌تواند تحت تأثیر جنسیت قرار گیرد.محققانNIH در نتیجه تحقیقات خود بیان می‌کنند: «مهم‌ترین عوامل موثر در تفاوت‌های فردی انسان در تنظیم حرارت بدن، ویژگی‌های فیزیکی وی مانند اندازه جثه و ترکیبات موجود در بدن است که ممکن است تا حدی به‌واسطه جنسیت متفاوت باشد. از طرفی نیز این یافته‌ها باید در نمونه‌های مطالعاتی بزرگ‌تر و متنوع‌تر تکرار شود تا میزان تعمیم‌پذیری آنها افزایش یابد.
منبع: Science Alert
جواد فیاض - گروه دانش
