سمفونی باشکوه حضور مردم
نخستین نکته در ارتباط با تجمعات شبانه، نیاز جامعه به شکلگیری چنین فضاهایی است.
علی انتظاری | دکترای جامعهشناسی و عضو هیات علمی دانشگاه
پیش از این نیز افراد بسیاری بر ضرورت ایجاد مکانهایی برای گفتوگو و تعامل اجتماعی تأکید کرده بودند؛ اما اتفاقی که در جریان این تجمعات رخ داد، نشان داد که الگوهایی بومی و متناسب با اقتضائات جامعه ایران و ضرورتهای ژئوپلیتیکی امروز در حال شکلگیری است. درواقع، تجمعات شبانه به بستری برای گفتوگو و تعامل اجتماعی تبدیل شدهاند. اگرچه تجمعات شبانه در ظاهر پرچمدار این حرکت هستند، اما ماهیت و کارکرد آنها را میتوان به یک برنامه اجرایی و حرکتی جمعی تشبیه کرد؛ حرکتی شبیه به یک ارکسترسمفونیک که در چهارراهها، میادین و معابر شهری به اجرا درمیآید و هر فردی که از این فضا عبور میکند، به نوعی در معرض این اجرا قرار میگیرد و در آن مشارکت میکند. نکته قابل توجه دیگر، اشتیاق زنان برای حضور در این تجمعات است. بسیاری از زنان احساس میکنند که در جریان این حضور، یکی از ارکان مهم نبرد با دشمن را بر عهده گرفتهاند و نقش مؤثری در این عرصه ایفا میکنند. بنابراین، یکی از عوامل اصلی تداوم تجمعات شبانه، احساس نقشآفرینی و تأثیرگذاری در میان مردم است. استمرار این حضور از آن جهت اهمیت دارد که مردم احساس کردهاند حضورشان کارکرد داشته و توانسته است تأثیرگذار باشد. اگر این تجمعات فاقد کارکرد و اثرگذاری بودند، چنین استمرار و تداومی پیدا نمیکردند. مردم بهخوبی درک میکنند که حضورشان در این تجمعات، از یکسو پیام ایستادگی و پایداری جامعه را به دشمن منتقل میکند و از سوی دیگر، به عوامل دشمن در داخل نشان میدهد که مردم از مواضع خود عقبنشینی نمیکنند و حاضر به کوتاهآمدن نیستند. یکی دیگر از زمینههای مهم تداوم این تجمعات پیشگیری از عملیات ایذایی دشمن است. مردم با درک و احساس ضرورت حضور در عرصه عمومی، تلاش میکنند فضا را در اختیار داشته باشند و از شکلگیری کودتاهای احتمالی و تکرار رخدادهایی مشابه آنچه در شب شهادت امام مبعوثمان اتفاق افتاد، پیشگیری کنند.




