دیپورت امپریالیسم

چپ‌گرایان، پایگاه سنتی غرب در کلمبیا را هم تسخیر کردند

دیپورت امپریالیسم

در حالی که مقامات آمریکایی در شوک ناشی از پیروزی چپ‌گرایان در پرو و شیلی به سر می‌بردند، شکست غیرمنتظره و بی‌سابقه متحدان واشنگتن در کلمبیا، شوک غیر قابل تصوری را به کاخ سفید وارد ساخته است. به این ترتیب زنجیره سوسیالیسم و مبارزه با استعمار آمریکایی بیش از پیش در محدوده جغرافیایی و سیاسی آمریکای جنوبی و مرکزی گسترش یافته است. گوستاوو پترو، عضو پیشین جنبش چریکی‌ ام ــ ۱۹ که تغییرات اجتماعی و اقتصادی بنیادی را وعده داده، پیروز انتخابات ریاست‌جمهوری کلمبیا شد. او اولین ترقی‌خواه در تاریخ این کشور است که رئیس‌جمهور می‌شود. پترو با اختلاف نامنتظره حدود ۷۱۶هزار و ۸۹۰ رأی، رودولفو هرناندز، غول صنعت ساخت‌وساز را شکست داد.

طرح‌های پتروــ به‌ویژه ممنوعیت برنامه‌های جدید نفتی ــ بعضی از سرمایه‌داران را شوکه کرده با این حال او قول داده است به قراردادهای جاری متعهد بماند. پترو ۶۲ساله گفت وقتی به‌دلیل همکاری با چریک‌ها در بند بود، نیروهای نظامی او را شکنجه کرده‌اند. پیروزی احتمالی او باعث شد مقام‌های بلندپایه نیروهای مسلح برای تغییر آماده شوند. فرنسیا مارکز، معاون فعلی پترو، یک مادر مجرد که سابقا خانه‌دار بود، اولین زن آفریقایی‌ــ‌ کلمبیایی خواهد بود که معاون ریاست‌جمهوری می‌شود.پترو همچنین وعده داد توافق‌نامه صلح ۲۰۱۶ با شورشیان فارک را به‌طور کامل اجرا کند و به‌دنبال مذاکره با چریک‌های هنوز فعال ئی‌ال‌ان  باشد. او پس از آشفتگی‌های موجود در شمارش آرای کنگره در ماه مارس، تردیدهایی را در مورد درستی این آرا مطرح کرد و پیش از این به رأی‌دهندگان توصیه کرد برگه‌های رأی خود را بررسی کنند تا هیچ‌گونه علامت نامربوطی که آنها را نامعتبر کند، نداشته باشند. تعلق خاطر رئیس جمهور جدید کلمبیا به جنبش ام ــ ۱۹ بار دیگر نام این جنبش چریکی را بر سر زبان‌ها آورده است. ام ــ ۱۹  در انتخابات تقلبی ریاست جمهوری ۱۹آوریل ۱۹۷۰ شروع به فعالیت کرد. در این انتخابات، اتحاد ملی مردمی از پیروزی انتخاباتی محروم شد. ایدئولوژی ام ــ ۱۹   ترکیبی از ناسیونالیسم و سوسیالیسم انقلابی است ولی هدف اصلی آن برقراری دموکراسی در کلمبیا بود. این حزب ایده‌هایش را از دیگر گروه‌های چریکی آمریکای جنوبی مانند توپامارو در اروگوئه و مونتونروس در آرژانتین گرفت.
  توفان چپ‌گرایان در سانتیاگو
سال گذشته، گابریل بوریچ، نامزد سوسیالیست و چپ‌گرای انتخابات ریاست‌جمهوری شیلی، پیروزی تاریخی و بزرگی را در سانتیاگو به دست آورد. گابریل بوریچ ۳۵ساله، رهبر پیشین جنبش دانشجویی شیلی با کسب ۵۶درصد آرا، موفق شد خوزه آنتونیو کاست، نامزد جریان محافظه‌کار افراطی (مورد حمایت غرب) را شکست دهد. 
او به این ترتیب جوان‌ترین رئیس‌جمهور تاریخ شیلی و یکی از جوان‌ترین رهبران جهان خواهد بود. ائتلاف احزاب چپ شیلی با عضویت حزب کمونیست این کشور در حالی در انتخابات ریاست‌جمهوری به پیروزی دست یافت که این دوره از انتخابات به‌دلیل فضای دوقطبی و برنامه‌های کاملا متضاد بوریچ و کاست از زمان بازگشت دموکراسی به شیلی در سال ۱۹۹۰ بی‌سابقه محسوب می‌شد. این پیروزی در سایه مشارکت ۵۵درصدی به دست آمد؛ مشارکتی که از زمان لغو قانون مشارکت اجباری در انتخابات ریاست‌جمهوری شیلی (سال ۲۰۱۲) بی‌سابقه است.
  شوک سوسیالست‌های پرو به کاخ سفید
اما در سال‌2021 و در انتخابات ریاست‌جمهوری پرو، پدرو کاستیلو، نامزد حزب سوسیالیست که از مخالفان مداخله‌گرایی و سیاست‌های امپریالیستی واشنگتن به شمار می‌آید، به‌عنوان رئیس‌جمهور انتخاب شد. کاستیلو که در یک روستا معلم بود، ۵۱سال دارد و در یک خانواده کشاورز متولد شده است. او که سال ۲۰۱۷ اعتصابات معلمان را رهبری کرده بود به عنوان نامزد حزب چپ‌گرا و مارکسیست ــ لنینیست «پروی آزاد» در انتخابات شرکت کرد. پیروزی کاستیلو برای آمریکا غیرمنتظره بود. کاستیلو از زمان حضور خود در پرو، اجازه تکرار سیاست‌های غرب‌گرایانه دولت قبلی پرو را نداده و فراتر از آن، ارتباطات خود را با زنجیره سوسیالیستی شکل گرفته در آمریکای لاتین تقویت کرده است.
 اورتگا هنوز ایستاده است
سال گذشته میلادی در حالی که دولت آمریکا و متحدان اروپایی آن در شوک ناشی از شکست طرفداران و مهره‌های خود در انتخابات ریاست‌جمهوری پرو به سر می‌بردند، دانیل اورتگا، رئیس‌جمهور چپ‌گرای نیکاراگوئه با کسب ۷۶درصد آرا، بار دیگر در مسند قدرت ابقا شد. رهبر ۷۵ساله ساندنیست‌ها پس از پیروزی مجدد در انتخابات از سوی آمریکا و اتحادیه اروپایی تهدید شد اما تجربه زندگی سیاسی اورتگا مملو از همین تهدیدات غرب است. اکنون دیگر نمی‌توان صرفا کشورهای ونزوئلا، کوبا، نیکاراگوئه و بولیوی را کانون‌های مبارزه با سیاست‌های غرب در این منطقه دانست. پرو و شیلی نیز به دیگر اجزای زنجیره سوسیالیسم در آمریکای لاتین تبدیل شده‌اند.
 داسیلوا در راه بازگشت
در این میان، شکست دیگری نیز در انتظار آمریکا و غربگرایان در آمریکای لاتین است. این شکست مربوط به انتخابات ریاست‌جمهوری برزیل است. بر‌اساس نتایج آخرین نظرسنجی‌های صورت‌گرفته، لولا دا سیلوا، رئیس‌جمهور پیشین سوسیالیست برزیل با کسب ۴۱درصد آرا در مقابل ژائیر بولسونارو، رئیس دولت کنونی این کشور با ۲۳درصد آرا در انتخابات ریاست‌جمهوری‌۲۰۲۲ برزیل پیروز خواهد شد. پیروزی سوسیالیست‌ها در برزیل، ضربه بسیار مهلکی را بر پیکره کاخ سفید وارد خواهد کرد.
حضور سوسیالیست‌ها در برزیل، زنجیره ضد آمریکایی شکل گرفته در آمریکای مرکزی و جنوبی را تکمیل خواهد کرد. در یک جمع‌بندی کلی، شاهد در هم شکستن منظومه امپریالیستی آمریکا در آمریکای‌لاتین هستیم. این بار دامنه و وسعت پیروزی چپ‌گرایان نسبت به سال‌های ابتدایی قرن جدید نیز بیشتر است.

سعید سبحانی - گروه بین‌الملل