یک جای کار می‌لنگد
شاید اگرهنوز سیستم آموزشی ما همان مدل مکتب خانه‌ها بود، نمی‌توانستیم توقعی بیشتر از آموزش برخی حفظیات از طرف معلم به شاگردان را داشته باشیم. تازه از حق نگذریم، اگر ملای مکتبخانه‌ای اهل دل بود و خلاصه آدم حسابی، احتمالا خطاطی و نجاری و یکی دو فن دیگر را هم با شاگردانش کار می‌کرد.
از زمانی که برای اولین‌بار، ایده راه‌اندازی مدارس هوشمند در ذهن اصلاح‌کنندگان نظام آموزش و پرورش خطور کرد و کامپیوتر، جایگزین تخته سیاه شد و CD جای دفتر مشق نشست، امیدهایی در دل همه زنده شد که خب، بالاخره می‌شود شاهد جنبه‌های بهتری از آموزش و صدالبته پرورش در مدارس‌مان باشیم. البته نه این‌که تکنولوژی تنها عامل رشد نظام آموزشی ما باشد. اتفاقا به نظر اهل فن، اتفاقی مثل تنظیم سند تحول بنیادین نظام آموزش نقش پررنگ‌تری در این زمینه بازی می‌کند تا شاید نیازهای متنوع دانش‌آموزان بیش از پیش در نظر گرفته شود و آموزش در جهت پاسخگویی به این نیازها بنا شود و دانش‌آموز در آموزش، مشارکت داشته باشد. طبق این سند و بر اساس تحولاتی که لااقل در ظاهر خیلی از مدارس شاهدیم، قرار بر این است که ضمن آموزش علوم تجربی، مفاهیم ریاضی، زبان و علوم اجتماعی، کوشش جهت‌داری هم برای ارتقای مهارت‌های زندگی دانش‌آموزان به عمل آید و به طور کلی مهارت‌های لازم برای داشتن یک زندگی موفقیت‌آمیز، با در نظر گرفتن تحولات اجتماعی به دانش‌آموزان آموخته شود.در کنار مهارت‌های عمومی زندگی که اساسا جایش در نظام آموزش و پرورش ما خالی بوده، امروز خلا آموزش مهارت‌های فنی هم به شدت احساس می‌شود. وقتی سند تحول بنیادین مبنای خود را تربیت انسان تراز ایرانی و مسلمان و انقلابی قرار می‌دهد، باید تعجب کرد که در مسیر هدایت دانش‌آموزان، رویکرد اصلی توجه بیش از اندازه به همان مفاهیم صرفا علمی است که نقطه پایانی جز کنکور و ورود به دانشگاه باقی نمی‌گذارد. به عبارت ساده‌تر انگار جامعه اسلامی به نانوا، نجار، ورزشکار، هنرمند و... نیاز ندارد و اگر‌هم قرار است کسی به یکی از این امور بپردازد، لازم نیست مسیر زندگی‌اش را از دوران نوجوانی کشف کند. بلکه باید ابتدا همه تلاشش را برای ورود به همان راه روشن موفقیت، یعنی دکتری و مهندسی طی کند و اگر خدای ناکرده موفق به ورود به هیچ‌کدام از این عرصه‌ها نشد، تازه دنبال راهی جایگزین برود. سوال اساسی اینجاست که مدارس ما، برای کشف استعدادهای متنوعی که نیاز یک جامعه نیز هستند، چه نقشی بازی می‌کنند و آیا یک دانش‌آموز، مهارت‌های لازم زندگی را در طول 12سال از عمر آن هم در طلایی‌ترین دوران آن با دست می‌آورد یا نه؟ پاسخ با خودتان.
حسین شکیب‌راد
حسین شکیب‌راد
