رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه در یک کنفرانس مطبوعاتی مشترک با رهبران بوسنی و هرزگوین در جریان سفر خود به این کشور بالکان گفته‌است یونان از جزایری در دریای اژه برای آزار هواپیماهای نظامی ترکیه استفاده می‌کند و آنکارا چنین رفتاری را برای همیشه تحمل نخواهدکرد. اردوغان در تهدیدی آشکار گفته‌است وقتش که برسد، ممکن است ترکیه یک شب ناگهان بیاید و (رفتار یونان را) تلافی کند. رئیس‌جمهور ترکیه تاکید کرده‌است قفل شدن هواپیماهای ترکیه توسط رادارهای یونانی، نشانه‌ای دال بر رویکرد خصمانه آتن است. با این حال اردوغان درخصوص واکنش احتمالی ترکیه نسبت به اقدامات یونان توضیح بیشتری نداده‌است. درست همزمان با همین مواضع، وزارت خارجه ترکیه نامه‌ای به ۲۵ عضو اتحادیه‌اروپا و همچنین جوزپ بورل، دیپلمات ارشد این اتحادیه و ینس استولتنبرگ، دبیرکل ناتو ارسال کرد که در آن موضع ترکیه در مورد وضعیت متشنج در دریای اژه را تشریح کرده‌است. در این نامه که خطاب به اعضای دائم شورای امنیت سازمان ملل و آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد نیز ارسال شده، آتن به نقض وضعیت غیرنظامی جزیره شرقی دریای اژه و سایر «اقدامات غیرقانونی» متهم شده‌است. ترکیه همچنین یونان را متهم کرد «خواسته‌های حداکثری» را مطرح می‌کند، به ویژه با ادعای ۱۰ مایل دریایی از حریم هوایی به‌رغم این‌که آب‌های سرزمینی این کشور در دریای اژه تنها مساحت شش مایل دریایی از هر جزیره را پوشش می‌دهد. آتن در همین حال، آنچه را که «تهدیدهای ظالمانه روزانه» آنکارا خوانده، به شدت محکوم کرد. وزارت خارجه این کشور همچنین متعهد شد موضوع اظهارات ترکیه را با ناتو در میان بگذارد.
منازعات پایدار میان ترکیه و یونان 
صورت ماجرای منازعات یونان و ترکیه بسیار پیچیده‌تر از آن چیزی است که مقامات ناتو و اتحادیه‌اروپا تصور می‌کنند. هر دو معتقدند طرف مقابل در حال ظلم و تجاوز به حریم هوایی و دریایی کشورشان است. آتن هواپیماهای ترکیه را به پرواز بر فراز جزایر یونانی نزدیک به مرز ترکیه متهم می‌کند و اختلافات دیرینه بین دو همسایه منجر به گشت‌زنی‌های مکرر هواپیماها شده‌است. از سوی دیگر ترکیه نیز حضور نیروهای یونانی در این جزایر را برخلاف معاهدات صلح امضا شده پس از جنگ جهانی اول و دوم می‌داند و آن را محکوم می‌کند. ترکیه در اواخر ماه آگوست یونان را متهم کرد سامانه دفاع هوایی اس_‌۳۰۰ ساخت روسیه خود را روی دو جت ترکیه در یک پرواز معمولی بر فراز آب‌های بی طرف قفل کرده‌است. منابع نظامی یونان این حادثه را تکذیب کردند.
  دعوا در دریا و هوا 
کشورهای ترکیه و یونان بر سر مسائلی همچون مرزهای دریایی و ادعاهای همپوشان بر سر حدود فلات‌های قاره، حریم هوایی، مهاجران و قبرس با هم اختلاف نظر دارند. پس از فروپاشی امپراتوری عثمانی و پایان جنگ جهانی اول، بر اساس معاهده لوزان به سال ۱۹۲۳، مقرر شد حضور نظامی نیروهای اروپایی در ترکیه و درگیری نظامی بین یونان و ترکیه متوقف شود. به این ترتیب استقلال ترکیه تضمین شده و از همه مهم‌تر سرزمین‌ها و به‌ویژه جزایر بین دو کشور ترکیه و یونان تقسیم شد. در نتیجه این معاهده، یونان حاکمیت خود را بر بیشتر جزایر دریای اژه حفظ کرد؛ هرچند برخی از این جزایر صدها کیلومتر دورتر از سرزمین اصلی یونان و در چندکیلومتری سواحل ترکیه قرار داشتند. ترکیه بابت حاکمیت یونان بر جزایر نزدیک ترکیه ناراضی است و قصد دارد معاهده لوزان را اصلاح کند. در این صورت ترکیه خواهد توانست از اکتشاف و استخراج منابع طبیعی دریای اژه بیشتر بهره‌مند شود؛ یونان اما خواستار حفظ وضع موجود و ادامه حاکمیت خود بر این جزایر است.
 بحران در بحران
بدون شک بحران به وجود آمده میان ترکیه و یونان، ناگهانی نبوده و به صورت ناگهانی و فوری نیز حل و فصل نخواهدشد. نکته حائز اهمیت این‌که هر دو عضو ناتو محسوب می‌شوند و همین موضوع، قدرت مانور اعضای پیمان آتلانتیک شمالی را در قبال حل این ماجرا به شدت کاهش داده‌است. از سوی دیگر، به لحاظ زمانی این بحران درست همزمان با وقوع جنگ اوکراین تشدید شده‌است. این مسأله، قطعا می‌تواند دغدغه‌های سران ناتو را در بحبوحه این نبرد تشدید کند. بسیاری از تحلیلگران پیش‌بینی کرده‌بودند تشدید منازعات کهنه و جدید در میان اعضای ناتو، در آینده‌ای نزدیک اجتناب‌ناپذیر خواهدبود اما برخی افراد مانند ینس استولتنبرگ، دبیرکل ناتو منکر چنین واقعیتی بودند؛ واقعیتی که اکنون پیش روی چشمان آتلانتیکی‌هاست.

سعید سبحانی - گروه بین‌الملل