انواع «تورم» در علم اقتصاد
اقتصاددانان تلاش میکنند که بین «شبهتورم» و «تورم مطلق» یا واقعی تفاوت قائل شوند. نوع اول، وقتی پدید میآید که در یک جریان بهبود دورهای، افزایش در تقاضاهای پولی برای کالا تا حدی بهصورت مخارج، منجر به افزایش اشتغال و بازده واقعی کالاها شود و تا حدی نیز قیمت و هزینه تولید یک واحد از کالا را بالا برد. نوع بعدی وقتی پدید میآید که « افزایش در مقدار تقاضای موثر، تماما خود را در افزایش هزینه هر واحد تولید منعکس میسازد که کاملا متناسب با افزایش در تقاضای موثر است.
تورم حاد
اغلب تعیین درجه یا میزان تورم مفید واقع میشود. به این ترتیب «تورم حاد» (برخی اوقات تورم مهارناپذیر) واژهای است که درباره تجاربی چون تجربه آلمان در سالهای 1923-1919 بهکار میرود. میتوان تورم حاد را وضعیتی تعریف کرد که در آن افزایش مدام قیمتها انتظار افزایش باز هم بیشتر را پیش میآورد به نحوی که جوش و خروش برای کالاها وضعیتی را پدید میآورد که پایان آن سقوط کامل پول است. در حالت تورم حاد سرعت گردش پول نقش مهمی ایفا میکند و به آنچنان سطحی ارتقا مییابد که واحد پول نخست نقش خود را بهصورت ذخیرهساز ارزش و بالاخره ضابطه تعیین ارزش و واسطه مبادله از دست میدهد. «تورم خزنده» از سوی دیگر، افزایش تدریجی اما دائمی هزینهها و قیمتها را مینمایاند که کم و بیش بهوسیله سیاستهای پولی و مالی با آن برخورد میشود.
تورم آشکار و نهان
تجربه کنترلهای فوری که معمولا در زمان جنگ و نیز بلافاصله بعد از آن اعمال میشوند، منجر به ایجاد تمایز بین «تورم نهان» و «تورم آشکار» شده است. به این ترتیب «مشخصه وضعیت تورم نهان این است که قیمتها و احتمالا نیز حقوقها از طریق اعمال کنترلهای مستقیم ثبت میشود، حال آنکه در وضعیت تورم آشکار چنین کنترلهایی اعمال نمیشود.
اغلب تعیین درجه یا میزان تورم مفید واقع میشود. به این ترتیب «تورم حاد» (برخی اوقات تورم مهارناپذیر) واژهای است که درباره تجاربی چون تجربه آلمان در سالهای 1923-1919 بهکار میرود. میتوان تورم حاد را وضعیتی تعریف کرد که در آن افزایش مدام قیمتها انتظار افزایش باز هم بیشتر را پیش میآورد به نحوی که جوش و خروش برای کالاها وضعیتی را پدید میآورد که پایان آن سقوط کامل پول است. در حالت تورم حاد سرعت گردش پول نقش مهمی ایفا میکند و به آنچنان سطحی ارتقا مییابد که واحد پول نخست نقش خود را بهصورت ذخیرهساز ارزش و بالاخره ضابطه تعیین ارزش و واسطه مبادله از دست میدهد. «تورم خزنده» از سوی دیگر، افزایش تدریجی اما دائمی هزینهها و قیمتها را مینمایاند که کم و بیش بهوسیله سیاستهای پولی و مالی با آن برخورد میشود.
تورم آشکار و نهان
تجربه کنترلهای فوری که معمولا در زمان جنگ و نیز بلافاصله بعد از آن اعمال میشوند، منجر به ایجاد تمایز بین «تورم نهان» و «تورم آشکار» شده است. به این ترتیب «مشخصه وضعیت تورم نهان این است که قیمتها و احتمالا نیز حقوقها از طریق اعمال کنترلهای مستقیم ثبت میشود، حال آنکه در وضعیت تورم آشکار چنین کنترلهایی اعمال نمیشود.




