کاهش رشد پایه پولی و افت نرخ‌های تورم

کاهش رشد پایه پولی و افت نرخ‌های تورم

براساس گزارش بانک مرکزی، در دی‌ماه امسال رشد پایه پولی روند کاهش داشت و از 1/42 درصد در مرداد ماه به 5/35 درصد در دی ماه رسید و در کنار آن انواع شاخص‌های نرخ تورم (سالانه، نقطه‌به نقطه و ماهانه) افت داشت.
این بانک با هدف شفاف‌سازی فضای اقتصادی کشور برای برنامه‌ریزان و فعالان اقتصادی، از مردادماه سال گذشته گزارشی از تحولات اقتصادی را در دستور کار قرار داده است.
براساس این گزارش، در دی‌ماه ۱۴۰۰ و در ادامه روند چندماه اخیر، نرخ تورم متوسط ۱۲ ماهه، نقطه به نقطه و ماهانه شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی با کاهش همراه بودند. در این ماه همه زیرگروه‌های اصلی شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی به استثنای زیرگروه «خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها» با کاهش در تورم ماهانه نسبت به ماه گذشته همراه بودند.
در دی‌ماه سال جاری به ‌دلیل کاهش انتظارات تورمی و متعاقب آن کاهش بازده اسمی انتظاری در بازار سایر دارایی‌ها، نرخ‌های بازده اوراق مالی اسلامی دولتی روند نزولی به‌خود گرفت؛ به نحوی که در این ماه نرخ بازده اسناد مذکور با سررسیدهای یک، دو و سه‌ساله، به‌ترتیب با ۳۸ صدم، ۴۸ صدم و ۲ دهم واحد درصد کاهش نسبت به ماه قبل به‌ترتیب به ۲8/۲3، 43/24 و 06/25 درصد رسید.
در این دوره، کاهش نرخ‌های بازده اوراق مالی اسلامی دولتی منجر به انتقال منحنی بازده اسناد خزانه اسلامی به سطحی پایین‌تر از آذرماه
شده است.
آهنگ رشد پایه پولی در ۱۲ ماهه منتهی به
دی ماه ۱۴۰۰ روند کاهشی را طی کرد، به‌گونه‌ای که رشد پایه پولی ۱۲ ماهه از 1/42 درصد در مرداد ماه به ۵/۳۵درصد در دی ماه رسید. همچنین پایه پولی در پایان دی ماه ۱۴۰۰ (معادل 2/5679 هزار میلیارد ریال) نسبت به پایان سال ۱۳۹۹، رشدی معادل 8/23 درصد داشته است.
 حجم نقدینگی در پایان دی‌ماه امسال معادل ۴۵هزار و ۱۴ هزار میلیارد ریال بود و  نسبت به پایان سال ۱۳۹۹ معادل 5/29 درصد رشد یافت. لازم به توضیح است که 4/2 واحد درصد از رشد نقدینگی در ۱۰ماهه منتهی به دی ماه ۱۴۰۰ مربوط به اضافه شدن اطلاعات خلاصه دفترکل دارایی‌ها و بدهی‌های بانک مهر اقتصاد به اطلاعات خلاصه دفترکل دارایی‌ها و بدهی‌های بانک سپه (به‌واسطه ادغام بانک‌های متعلق به نیروهای مسلح در بانک سپه) است و فاقد آثار پولی است.
 علاوه بر این، نرخ رشد نقدینگی در ۱۲ ماهه منتهی به دی ماه ۱۴۰۰ به 8/39 درصد رسید که 6/2 واحد درصد از آن مربوط به افزایش پوشش آماری مذکور بوده است. به عبارت دیگر در صورت عدم لحاظ پوشش آماری مذکور، رشد نقدینگی در پایان دی‌ماه ۱۴۰۰ نسبت به پایان سال ۱۳۹۹ معادل 1/27درصد و در ۱۲ ماهه منتهی به دی‌ماه ۱۴۰۰ معادل 2/37 درصد می‌بود.
در دی‌ماه ۱۴۰۰ با هدف مدیریت نقدینگی بازار بین‌بانکی ریالی، بانک مرکزی در تعامل با بانک‌ها اقدامات اعتباری همچون انجام عملیات بازار باز با موضع انبساطی طی چهار مرتبه حراج به‌ترتیب به ارزش ۶۹۹ ، 6/727، ۷۵۰ و 7/780 هزار میلیارد ریال در مجموعا به ارزش معاملاتی ۲۹۵۷ هزار میلیارد ریال در قالب توافق بازخرید با سررسیدهای هفت‌روزه انجام داد.
دیگر اقدام بانک مرکزی استفاده بانک‌ها از اعتبارگیری قاعده‌مند در نرخ سقف برای رفع نیازهای نقدینگی طی ۱۶ روز در مجموع به ارزش 7/73 هزار میلیارد ریال بود. براساس این گزارش مانده اعتبارگیری قاعده‌مند در پایان دی‌ماه معادل صفر بوده است.
بر اساس اعلام وزارت امور اقتصادی و دارایی، کارگزاری این بانک از ابتدای سال جاری تا پایان دی ماه، ۲۸ مرحله حراج و ۲ مورد پذیره‌نویسی اوراق مالی اسلامی دولتی برگزار کرد که در مجموع ۶۶۰ هزار میلیارد ریال اوراق مالی اسلامی دولتی توسط بانک‌ها و سایر سرمایه‌گذاران خریداری شد (در دی‌ماه سال جاری، طی برگزاری
چهار مرحله حراج اوراق مالی اسلامی دولتی 6/19هزار میلیارد ریال اوراق مالی اسلامی دولتی توسط بانک‌ها (9/31 درصد) و 9/41 هزار میلیارد ریال توسط سایر سرمایه‌گذاران (1/68 درصد) در مجموع به میزان 5/61 هزار میلیارد ریال
خریداری شد.)
 در ۱۰ ‌ماهه سال جاری از محل سهمیه ارزی سال ۱۴۰۰ در حدود 4/13میلیارد دلار ارز با نرخ ترجیحی به صورت نقدی و اعتباری به واردات کالاهای اساسی، دارو، تجهیزات پزشکی و نیز واکسن کرونا اختصاص یافته است.