مهمان‌پرست: همسایه محوری دولت سیزدهم، گامی بلند برای توازن قوا در منطقه است
رامین مهمان‌پرست دیپلمات و کارشناس ارشد حوزه روابط بین‌الملل در گفت‌وگو با جام‌جم با اشاره به فرصت‌ها و ظرفیت‌هایی که میان کشورهای منطقه وجود دارد، سیاست همسایه محوری دولت سیزدهم را گامی بلند برای توازن قوا در منطقه و حل مشکلات اقتصادی و سیاسی کشورهای غرب آسیا دانست.
توسعه روابط با همسایگان که به‌عنوان اولویت دولت عنوان‌شده چه نفعی برای تأمین منافع ملی و اقتصادی ما خواهد داشت؟
توسعه روابط با همسایگان یکی از پایه‌های سیاست خارجی دولت سیزدهم است. ما از طریق مرزهای آبی و خاکی در محیط پیرامونی ایران با 15 کشور همسایه هستیم و این یک فرصت بزرگ برای ایران است تا بتوانیم از ظرفیت‌های کشورهای منطقه برای توسعه روابط اقتصادی، افزایش تجارت و مبادلات استفاده کنیم. یکی از ویژگی‌های کشورمان این است که در مرکزیت منطقه‌ای با بیش از 500 میلیون نفر جمعیت قرار دارد و ویژگی این منطقه، وجود بازاری بکر و جذاب برای دنیایی است که در پی بازارهای جدیدی می‌گردد. شاخصه دیگر کشورمان این که به دلیل قرار گرفتن در محل تلاقی کریدورهای شمال و جنوب، شرق و غرب و غرب به جنوب می‌توانیم در مبادلات تجاری نقش بسیار ارزنده‌ای را در تأمین کالاهای موردنیاز کشورهایی که در شمال و جنوب ایران قرار دارند، ایفا کنیم. کشورهای شمال ایران معمولا در زمینه منابع انرژی و بحث غلات از امکانات خوبی برخوردارند اما چون به آب‌های آزاد دسترسی ندارد کشورمان می‌تواند برای آنها مسیر جذابی باشد. کشورهای جنوب خلیج‌فارس هم که علاقه‌مند به انجام مبادلات تجاری با کشورهای آسیای مرکزی هستند باز می‌توانند از ظرفیت‌های ایران استفاده کنند.
قطری‌ها استقبال شایسته‌ای از آقای رئیسی داشتند و این مساله نوید گسترش روابط میان دو کشور را می‌دهد. چه آینده‌ای برای روابط ایران و قطر متصورید؟
ما فرهنگ مشترک، دین مشترک و مسائل منطقه‌ای مشترک با کشورهای منطقه داریم. بنابراین هرچقدر روابط با همسایگان جدی‌تر و عمیق‌تر دنبال شود ثبات و امنیت و توسعه کشورهای منطقه و کشورمان را در پی خواهد داشت و این اولویت اصلی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران است. سفر اخیر جناب آقای رئیسی به قطر به‌عنوان بالاترین مقام اجرایی کشور نشان‌دهنده اوج روابط خوب میان ایران و قطر است. هرچند در حاشیه نشست کشورهای صادرکننده گاز این سفر انجام می‌شود ولی بحث روابط دوجانبه در این سفر پررنگ است و سطح بالای میزبانی و اوج صمیمیتی که مقامات قطر نسبت به سفر آقای رئیسی نشان دادند قطعا تأثیر زیادی در آینده روابط و همین‌طور در آینده همکاری‌های منطقه‌ای خواهد داشت. ایران و قطر از گذشته تاکنون روابط خوبی با هم داشتند و به نظر می‌رسد با سفر اخیر رئیس‌جمهور سطح تعاملات دو کشور ارتقا خواهد یافت.
همکاری‌های منطقه‌ای ایران و قطر تا چه اندازه می‌تواند در برقراری توازن قدرت به نفع ایران و همسایگان مؤثر باشد؟
ما تجربه‌های متعددی از بحران‌های مختلف در منطقه خلیج‌فارس و غرب آسیا داریم و ممکن است در آینده هم شاهد بعضی تنش‌ها باشیم چون به هر صورت این منطقه برای بسیاری از کشورها اعم از منطقه‌ای و فرا منطقه‌ای اهمیت دارد. در عمل هم دیدیم اگر کشورهای منطقه رویکرد همکاری جمعی نداشته باشند این مساله باعث حضور و نفوذ و دخالت بیگانگان در منطقه ما می‌شود. طبعا دخالت‌های کشورهای فرامنطقه‌ای در غرب آسیا که با اهداف خاصی صورت می‌گیرد دردسرها و مشکلات فراوانی ایجاد می‌کند. در بحث گسترش تروریسم و همچنین اختلافاتی که میان کشورهای منطقه وجود دارد، رد قدرت‌های خارجی به‌خوبی مشهود است. طبعا این مسائل و مشکلات این انگیزه را به ایران می‌دهد که همچنان در پی ارتقای سطح روابط در عرصه همکاری‌های منطقه‌ای باشیم و بهترین راه‌حل برای ایجاد ثبات و امنیت و توسعه خودمان را از طریق برقراری روابط با کشورهای منطقه پی بگیریم و اجازه ندهیم اختلافات باعث دخالت بیگانگان در منطقه ما شود. در مقطعی که اختلافات میان کشورهای عربی اتفاق افتاد و برخی کشورهای منطقه خلیج‌فارس، قطر را مورد تحریم، محاصره و انزوای سیاسی قرار دادند، جمهوری اسلامی ایران نقش بسیار پررنگی برای حمایت از قطر ایفا کرد و همچنین تلاش‌هایی از طریق دیپلماتیک از سوی مقامات کشورمان صورت گرفت تا مشکلات منطقه‌ای از طریق گفت‌وگو حل شود. این رویکرد باید همچنان دنبال شود. ما امنیت، توسعه و پیشرفت همسایگان را امنیت،توسعه و پیشرفت خودمان می‌دانیم. قطعا اگر تنش و درگیری در اطراف مرزهای ما رخ بدهد تأثیرات منفی آن متوجه کشورمان خواهد شد. بنابراین روحیه همکاری منطقه‌ای باید بین کشورهای همسایه حاکم شود و همه به سمتی حرکت کنند که تنش‌ها و بحران را با کمک هم حل کنند و مسیر همکاری‌های استراتژیک به‌ویژه در امور اقتصادی که می‌تواند منافع کشورهای منطقه را تأمین کند، در پیش بگیرند. سفر آقای رئیسی به قطر و مباحث و موضوعاتی که در گفت‌وگوی میان مقامات ایران و قطر دنبال می‌شود به‌عنوان گامی بلند برای همکاری‌های منطقه‌ای بسیار مؤثر است.
توسعه روابط با همسایگان که به‌عنوان اولویت دولت عنوان‌شده چه نفعی برای تأمین منافع ملی و اقتصادی ما خواهد داشت؟
توسعه روابط با همسایگان یکی از پایه‌های سیاست خارجی دولت سیزدهم است. ما از طریق مرزهای آبی و خاکی در محیط پیرامونی ایران با 15 کشور همسایه هستیم و این یک فرصت بزرگ برای ایران است تا بتوانیم از ظرفیت‌های کشورهای منطقه برای توسعه روابط اقتصادی، افزایش تجارت و مبادلات استفاده کنیم. یکی از ویژگی‌های کشورمان این است که در مرکزیت منطقه‌ای با بیش از 500 میلیون نفر جمعیت قرار دارد و ویژگی این منطقه، وجود بازاری بکر و جذاب برای دنیایی است که در پی بازارهای جدیدی می‌گردد. شاخصه دیگر کشورمان این که به دلیل قرار گرفتن در محل تلاقی کریدورهای شمال و جنوب، شرق و غرب و غرب به جنوب می‌توانیم در مبادلات تجاری نقش بسیار ارزنده‌ای را در تأمین کالاهای موردنیاز کشورهایی که در شمال و جنوب ایران قرار دارند، ایفا کنیم. کشورهای شمال ایران معمولا در زمینه منابع انرژی و بحث غلات از امکانات خوبی برخوردارند اما چون به آب‌های آزاد دسترسی ندارد کشورمان می‌تواند برای آنها مسیر جذابی باشد. کشورهای جنوب خلیج‌فارس هم که علاقه‌مند به انجام مبادلات تجاری با کشورهای آسیای مرکزی هستند باز می‌توانند از ظرفیت‌های ایران استفاده کنند.
قطری‌ها استقبال شایسته‌ای از آقای رئیسی داشتند و این مساله نوید گسترش روابط میان دو کشور را می‌دهد. چه آینده‌ای برای روابط ایران و قطر متصورید؟
ما فرهنگ مشترک، دین مشترک و مسائل منطقه‌ای مشترک با کشورهای منطقه داریم. بنابراین هرچقدر روابط با همسایگان جدی‌تر و عمیق‌تر دنبال شود ثبات و امنیت و توسعه کشورهای منطقه و کشورمان را در پی خواهد داشت و این اولویت اصلی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران است. سفر اخیر جناب آقای رئیسی به قطر به‌عنوان بالاترین مقام اجرایی کشور نشان‌دهنده اوج روابط خوب میان ایران و قطر است. هرچند در حاشیه نشست کشورهای صادرکننده گاز این سفر انجام می‌شود ولی بحث روابط دوجانبه در این سفر پررنگ است و سطح بالای میزبانی و اوج صمیمیتی که مقامات قطر نسبت به سفر آقای رئیسی نشان دادند قطعا تأثیر زیادی در آینده روابط و همین‌طور در آینده همکاری‌های منطقه‌ای خواهد داشت. ایران و قطر از گذشته تاکنون روابط خوبی با هم داشتند و به نظر می‌رسد با سفر اخیر رئیس‌جمهور سطح تعاملات دو کشور ارتقا خواهد یافت.
همکاری‌های منطقه‌ای ایران و قطر تا چه اندازه می‌تواند در برقراری توازن قدرت به نفع ایران و همسایگان مؤثر باشد؟
ما تجربه‌های متعددی از بحران‌های مختلف در منطقه خلیج‌فارس و غرب آسیا داریم و ممکن است در آینده هم شاهد بعضی تنش‌ها باشیم چون به هر صورت این منطقه برای بسیاری از کشورها اعم از منطقه‌ای و فرا منطقه‌ای اهمیت دارد. در عمل هم دیدیم اگر کشورهای منطقه رویکرد همکاری جمعی نداشته باشند این مساله باعث حضور و نفوذ و دخالت بیگانگان در منطقه ما می‌شود. طبعا دخالت‌های کشورهای فرامنطقه‌ای در غرب آسیا که با اهداف خاصی صورت می‌گیرد دردسرها و مشکلات فراوانی ایجاد می‌کند. در بحث گسترش تروریسم و همچنین اختلافاتی که میان کشورهای منطقه وجود دارد، رد قدرت‌های خارجی به‌خوبی مشهود است. طبعا این مسائل و مشکلات این انگیزه را به ایران می‌دهد که همچنان در پی ارتقای سطح روابط در عرصه همکاری‌های منطقه‌ای باشیم و بهترین راه‌حل برای ایجاد ثبات و امنیت و توسعه خودمان را از طریق برقراری روابط با کشورهای منطقه پی بگیریم و اجازه ندهیم اختلافات باعث دخالت بیگانگان در منطقه ما شود. در مقطعی که اختلافات میان کشورهای عربی اتفاق افتاد و برخی کشورهای منطقه خلیج‌فارس، قطر را مورد تحریم، محاصره و انزوای سیاسی قرار دادند، جمهوری اسلامی ایران نقش بسیار پررنگی برای حمایت از قطر ایفا کرد و همچنین تلاش‌هایی از طریق دیپلماتیک از سوی مقامات کشورمان صورت گرفت تا مشکلات منطقه‌ای از طریق گفت‌وگو حل شود. این رویکرد باید همچنان دنبال شود. ما امنیت، توسعه و پیشرفت همسایگان را امنیت،توسعه و پیشرفت خودمان می‌دانیم. قطعا اگر تنش و درگیری در اطراف مرزهای ما رخ بدهد تأثیرات منفی آن متوجه کشورمان خواهد شد. بنابراین روحیه همکاری منطقه‌ای باید بین کشورهای همسایه حاکم شود و همه به سمتی حرکت کنند که تنش‌ها و بحران را با کمک هم حل کنند و مسیر همکاری‌های استراتژیک به‌ویژه در امور اقتصادی که می‌تواند منافع کشورهای منطقه را تأمین کند، در پیش بگیرند. سفر آقای رئیسی به قطر و مباحث و موضوعاتی که در گفت‌وگوی میان مقامات ایران و قطر دنبال می‌شود به‌عنوان گامی بلند برای همکاری‌های منطقه‌ای بسیار مؤثر است.
