احتمالا شما هم مثل ما نام موسسه و گنجینه ملی آب تازه به گوشتان خورده است؛ یعنی حدود همین یکی دو هفته پیش و زمانی که خبر انتخاب رئیس جدید این گنجینه اعلام و رسانه‌ای شد! 
احتمالا شما هم مثل بسیاری دیگر از هموطنان وقتی نام گنجینه ملی آب ایران و رئیس جدید آن را شنیدید، با تعجب به خود گفتید مگر چنین گنجینه و میراثی هم در این کشور وجود دارد؟! 
اصلا تا به امروز هر حرفی از میراث گفته و شنیده و نوشته شده، یا هر وقت بحث حفظ و نگهداری و مرمت و احیای میراثی به میان آمده، بیش از هر چیز به مجموعه آثار و بناهای تاریخی یا آیین و فرهنگ یا صنایع‌دستی و هنرهای سنتی برگشته و پیونده خورده است.
در این میان و در این سرزمین البته صحبت از آب کم گفته و شنیده نشده؛ چه زمانی که بحث از نبود و کمبود و پیامدهای تلخ اجتماعی، اقتصادی آن در حال حاضر در میان است و چه زمانی که اشاره‌ای به گذشته آبی این سرزمین و فنون شگفت جمع‌آوری و حفظ و بهره‌وری بهینه از آب مطرح بوده است اما این‌که این فنون و معماری تحث عنوان میراثی گرانبها و ذیل مجموعه‌ای به نام گنجینه ملی آب جمع‌آوری و به نمایش گذاشته شود، انگار پدیده تازه‌ای است. گرچه این تصور اشتباه است و بر‌اساس آنچه ما از موسس این گنجینه ملی شنیده‌ایم، 26 سال از قدمت آن می‌گذرد. اما اگر نام آن تاکنون به گوش بسیاری از ما نرسیده یا اگر یکی دو باری هم که مطرح شده، در کوران و فوران انواع اخبار مهم و ریز و درشت داخلی و خارجی گم شده باشد، دلیل دارد و آن این‌که به گفته رضا راعی عزآبادی، این موسسه از زمان تاسیس تا همین روزهای اخیر که خبر انتخاب رئیس جدید آن به گوش ما رسید، یعنی طی حدود سه دهه گذشته، شاید فقط یکی دو بار تشکیل جلسه داده و اعضای آن که وزرای چندین وزارتخانه هستند، بیش از دو بار زیر سقف این موسسه دور هم جمع نشده و برای اهداف و برنامه‌های آن با هم گپ و گفت و گویی نداشته اند و همان یکی دو جلسه هم احتمالا چیزی نبوده که عمومی و از رسانه‌ها پخش شود و به گوش من و شما برسد. 
 تاسیس گنجینه ملی آب
رضا راعی‌عزآبادی، سال 72 و پس از پایان تحصیلاتش در زمینه آب در هلند به ایران می‌آید و در پنجمین سمینار حفاظت منابع آب در شرکت آب منطقه‌ای یزد شرکت می‌کند. در آن سمینار راعی تعدادی از ابزار کاربردی در زمینه ایجاد چاه و قنات و سیستم‌های آبیاری را برای شرکت‌کنندگان سمینار به نمایش می‌گذارد و وقتی استقبال آنها را از تماشای این ابزار و ادوات قدیمی منابع آبی می‌بیند، به هاشمی‌رفسنجانی، رئیس‌جمهور وقت، پیشنهاد تاسیس موزه ملی آب ایران در تهران و سایر استان‌های کشور را می‌دهد. پیشنهاد او مورد موافقت رئیس‌جمهور قرار گرفته و به وزیر نیرو منتقل می‌شود تا اقدامات لازم در این زمینه صورت گیرد. کار سریع پیش می‌رود و در اولین قدم برای ایجاد موزه‌های آب در سراسر کشور، شرکت یا موسسه مدیریت منابع آب ایران تاسیس و اساسنامه موسسه نوشته می‌شود. بعد هم شورای‌عالی انقلاب فرهنگی نام این موسسه را به گنجینه ملی آب ایران تغییر داده و به تصویب می‌رساند؛ اتفاقی که مهر آن روی تقویم سال 1374 می‌نشیند. 
به عبارتی در این سال گنجینه ملی آب ایران با اهدافی چون جمع‌آوری، حفظ، احیا و معرفی آثار و ابنیه مربوط به صنعت آب (مثل سد، بند، آب‌انبار، آسیاب‌آبی، یخدان، قنات، شبکه‌های آبرسانی و آبیاری) و همچنین به‌منظور آموزش فنون بهره‌وری آب و پاسداشت و ترویج الگوی مصرف و ارج‌نهادن به شایستگی و نبوغ نیاکان ما در زمینه مدیریت منابع و مصرف آب رسما پایه‌گذاری می‌شود. 
 فقط 2 جلسه طی 26 سال
تاسیس موزه‌های آب در همه استان‌های کشور، بازسازی و مرمت بناها، سدها و سازه‌های آبی تاریخی و تامین اعتبار ملی و نیروی انسانی و به‌ویژه به‌کارگیری افراد باتجربه در تاریخ و فرهنگ آب ایران، تنها بخشی از بندها و وظایف گنجانده شده در اساسنامه گنجینه ملی آب ایران است که باید از آن تاریخ به بعد در دستورکار سریع و صریح اعضای شورای مرکزی گنجینه قرار می‌گرفته است. 
شورایی که ریاست آن برعهده وزیر نیرو بوده (و به‌دلیل موضوع آب زیرمجموعه وزارت نیرو تشکیل شده و وزیر علوم، وزیر میراث‌فرهنگی، رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست، رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور، معاون وزیر نیرو در امور آب و آبفا، شهردار تهران و رئیس موسسه گنجینه ملی آب و دبیر شورا از اعضای آن به‌شمار می‌روند. 
 این شورا با این وزنه سنگین اما به گفته موسس آن یعنی رضا راعی، طی 26 سال گذشته فقط دو بار تشکیل جلسه داده است، چراکه از طرف وزارت نیرو در دولت‌های گذشته پیگیری جدی در این خصوص صورت نگرفته است. همین هم باعث شده که مصوبات ارزشمند این موسسه اجرایی نشود و تقریبا هیچ دستاوردی نداشته باشد. 
 اقدامات اندک 
البته آن‌طور که راعی به ما می‌گوید طی سال‌های گذشته پنج موزه آب در پنج استان کشور (شامل تهران، یزد، اصفهان، هرمزگان و سمنان) شکل گرفته که آن هم بیشتر به همت شرکت‌های آب منطقه‌ای بوده است و اگر شورا با همه اعضا و امکانات مالی و اعتباری‌اش به این مهم ورود می‌کرد، حالا دست‌کم نام گنجینه ملی آب این‌گونه غریب و ناشناخته نبود.  
علاوه‌براین امروز شاهد موزه‌های آب در سراسر کشور و ورود دانشمندان و جوانان دلسوز پژوهشگر برای تحقیق و پژوهش گسترده در حوزه آب جهت به‌کارگیری دانش و مهارت گذشتگان به‌منظور استفاده بهتر از منابع آبی موجود کشورمان بودیم که امروز و در این وضعیت بحرانی آبی به‌شدت به آن نیازمندیم. 
 زیرکی خارجی‌ها 
موسس گنجینه ملی آب که طی سال‌های 94 تا 98 رئیس این گنجینه بوده و فعالیت همان چند موزه آب موجود و تلاش برای افتتاح موزه‌های بیشتر در استان مرکزی، آذربایجان‌شرقی و خوزستان هم بیشتر در همین زمان صورت گرفته، به جام‌جم می‌گوید: اگر گنجینه ملی آب طی حدود سه دهه عمر خود به‌طور جدی و مستمر فعالیت می‌کرد، امروز شاهد دستاوردهای زیادی بر پایه علم گذشتگان‌مان در حوزه آب بودیم و می‌توانستیم با استفاده از آن دستاوردها و پژوهش‌ها به رفع بحران آبی کنونی تا حد زیادی کمک کنیم. فعال بودن این شورا دستاوردهای دیگر چون ورود منابع مالی مورد نیاز برای تحقیق و پژوهش و احداث موزه‌های آب و همچنین خلق و ابداع فنون و تجهیزات جدید مورد نیاز آب را در پی داشت. راعی با ابراز تاسف به ما می‌گوید که طی سال‌های گذشته و درحالی‌که این گنجینه مهم غیرفعال و ابتر بود، کشورهای خارجی همچون ایتالیا با استناد و استفاده از فنون تاریخی ما در حوزه آب تجهیزات و وسایلی به اسم خودشان ابداع و تولید کردند که اکنون ما باید آن را از آنها خریداری کنیم، مواردی مثل وسیله اندازه‌گیری دبی آب که از فنون اندازه‌گیری در چاه‌ها و قنات‌های ما فراگرفتند.  

تاریخ 2000 ساله آب ایران در موزه یزد
یزد اولین شهر تاریخی خشتی ایران و دومین شهر تاریخی جهان است و همین ویژگی آن را به عنوان یک شهر تاریخی در فهرست میراث جهانی هم قرار داده است. پس موزه آب آن هم باید مکان جذابی برای تماشا باشد. موزه آب یزد در شمال میدان امیرچخماق و در یکی از خانه‌های قدیمی یزد، یعنی خانه کلاه‌دوزها در خیابان قیام دایر شده و روایتگر تاریخ چندهزار ساله آبی ایران است. این موزه که در سال ۱۳۷۹ در پنج طبقه افتتاح شد در طبقه اول انشعابات دو کاریزی 
رحیم آباد و زارج با قدمت بیش از 2000 سال قرار دارد. تقریبا بیش از ۲۰۰ شیء تاریخی از مجموعه وسایل کندن قنات تا اسناد و مدارک قنات‌های اصلی یزد در این موزه در حال حاضر نگهداری می‌شود.

موزه آب بندرعباس در استان هرمزگان
موزه آب هرمزگان در بلوار امام‌خمینی شهر بندرعباس دایر‌شده و کمی پایین‌تر از آن یک پارک‌ساحلی زیبا به اسم پارک دولت قرار دارد که می‌تواند مکان خوبی برای‌ استراحت‌ یا چادر زدن باشد.  قدمت بنای این موزه به دوران صفویه بازمی‌گردد و امروزه به شکل بسیار زیبایی بازسازی 
شده است. با گشت‌وگذار در این موزه که‌ سال‌84 افتتاح شده، می‌توانید شناخت خوبی نسبت به آثار و ابنیه تاریخی در زمینه‌های مختلف مربوط به آب به‌دست آورید. در موزه آب بندرعباس که 1700‌مترمربع وسعت 
و دو سالن دارد، اشیایی مثل انواع کوزه، انواع خمره آب به‌نام کروش، خمره‌های سنگی(موو)، پایه مشک(مشک تروز) و عکس‌هایی از ظروف آب، گاوچاه و چاه چرخ گاوی به نمایش گذاشته شده است.

​​​​​​​موزه آب شاهرود در استان سمنان
موزه آب شاهرود در استان سمنان  سال۱۳۹۱ در مجموعه تاریخی تکیه سعادت برنجی افتتاح شد. این موزه شامل ۱۲۰مترمربع فضای مسقف و ۳۵۰متر مربع فضای باز است و ۳۰۰شی مرتبط با فناوری صنعت آب در آن به نمایش گذاشته شده است. این موزه سه بخش دارد؛ تالار‌اول به فرهنگ و تمدن کهن آب ایران‌زمین اختصاص دارد، تالار‌دوم به اشیای تاریخی در زمینه آب و برخی اشیای تاریخی مردم‌شناسی می‌پردازد و تالار‌سوم تکنولوژی قدیم صنعت آب ایران و فناوری‌ها و اختراعات نوین ثبت‌شده در این صنعت را معرفی می‌کند. قدمت برخی از اشیای این موزه به 500سال پیش بازمی‌گردد.