فولاد، دومین ارزآور غیرنفتی ایران پس از پتروشیمی محسوب می‌شود. فولاد سهم 5.5درصدی در تولید ناخالص ملی در بخش صنعت را داشته و زنجیره این محصول نیز سهم 14درصدی در ارزآوری را به خود اختصاص داده است. همچنین بررسی‌ها نشان می‌دهد که این محصول تحریم ناپذیر است و ارزآوری مناسبی برای کشور دارد. در این گزارش به جزئیات صادرات هفت‌ماهه فولاد پرداخته‌ایم.
مجموع صادرات آهن و فولاد کشور در هفت‌ماهه سال‌جاری با ثبت حجم 7.1میلیون تن، رکورد جدیدی را به ثبت رسانده است. تیرآهن یکی از محصولاتی است که دربسیاری ازموارد کاربرد دارد. بررسی حجم و ارزش صادرات این محصول نشان می‌دهد حجم صادرات این محصول در هفت‌‌ماهه سال‌جاری 110هزار تن بوده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته 49درصد افزایش داشته است. همچنین ارزش صادراتی این محصول در همین مدت 61میلیون دلار بوده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته 27.1درصد افزایش داشته‌ است. 
     
بازار داغ  ورق گرم
نگاهی به وضعیت حجم صادرات ورق‌های گرم حاکی از میزان 232هزار تن در هفت‌ماهه سال‌جاری است. این موضوع درحالی‌است که مقایسه حجم صادرات ورق گرم به نسبت مشابه سال گذشته، حدود 65درصد رشد داشته است. همچنین ارزش صادرات ورق گرم در هفت‌ماهه سال‌جاری 143میلیون دلار بوده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته 388درصد رشد داشته است.  وضعیت محصولاتی همچون بیلت و بلوم و اسلب، نسبت به دیگر محصولات فولادی و آهنی کمی متفاوت است. حجم صادرات بیلت و بلوم در هفت‌ماهه سال‌جاری 3021هزار تن بوده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته 7.1درصد رشد داشته است. ارزش صادراتی این محصول نیز در همین مدت یک‌میلیارد و 506 میلیون دلار اعلام شده که نسبت به مدت مشابه سال قبل، 2.9درصد رشد داشته است. همچنین حجم صادرات اسلب در مدت مذکور 1209هزار تن اعلام شده که نسبت به مدت مشابه سال قبل 40.6درصد رشد داشته است. ارزش صادراتی این محصول نیز در هفت‌ماهه سال‌جاری 59 میلیون دلار ثبت شده که از رشد 20.6درصدی حکایت دارد. حجم صادراتی آهن اسفنجی نیز در مدت هفت‌ماهه سال‌جاری 1006هزار تن بوده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته 165.4درصد رشد داشته است. همچنین ارزش صادراتی آن در همین مدت 254میلیون دلار اعلام شده که رشد 234.2درصدی را نشان می‌دهد.  حجم صادرات گندله و کنسانتره سنگ‌آهن طی هفت‌ماه سال‌جاری به ترتیب 5469 و 4042هزار تن بوده که نسبت به مدت مشابه سال قبل رشد 125 و 683.3درصدی را حاکی است. همچنین ارزش صادراتی این دو محصول در همین مدت به‌ترتیب 544 و 357میلیون دلار بوده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته به ترتیب رشد72 و 485.2درصدی را روایت می‌کند. حجم صادرات کل مقاطع تخت فولادی در هفت‌ماه سال‌جاری 271هزارتن بوده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته 348درصد رشد داشته است. همچنین ارزش صادرات این محصولات در همین مدت 177میلیون تن بوده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته 8.6 درصد رشد داشته است. حجم صادرات فولاد میانی نیز در هفت‌ماه سال‌جاری 4230هزار تن بوده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته 14.9درصد رشد داشته است. ارزش صادراتی این محصول نیز در همین مدت 2098میلیون دلار بوده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته رشد 7.4درصدی داشته است. 
     
فولاد، از محصولات تحریم‌ناپذیر است
یکی از موضوعاتی که سال‌های سال اقتصاد کشور را تحت‌الشعاع قرار داده، بحث تحریم‌ها بوده است. این موضوع درحالی‌است که همواره نوک‌پیکان این تحریم‌ها به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم به سمت اقتصاد بوده و سعی بر مختل‌کردن سیستم اقتصادی کشور داشته است.  تشدید تحریم طی سال‌های اخیر مشکلات و محدودیت‌هایی را برای تولیدکنندگان مختلف کشور ایجاد کرد اما هیچ‌گاه نتوانست به صنعتگرانی که حیات خود را درگیر اقتصاد شرطی نکردند، آسیب بزند. این موضوع درحالی‌بوده که این صنعتگران طی این سال‌ها نه‌تنها تولید خود را حفظ کردند بلکه روندی رو به رشد نیز داشتند. صنعت فولاد نیز از این موضوع مستثنا نبوده و توانسته است با رشد خود طی سال‌های اخیر، موجب توسعه اقتصاد کشور نیز شود. برهمین اساس نیز می‌توان مدعی بود که این صنعت تحریم‌ناپذیر بوده و هرگاه تحریم‌های آمریکا موجب اختلال در درآمدزایی نفتی کشور شود، این صنعت می‌تواند به یاری دولت آمده و از عقب‌ماندگی اقتصادی جلوگیری کند.

محمد‌حسین کشاورزی - گروه اقتصاد