آنکارا در سوریه به‌دنبال چیست؟
همزمان با آغاز آتش‌بس میان حزب‌ا... لبنان و رژیم‌صهیونیستی، گروهک تروریستی تحریرالشام، به‌ناگاه عملیات گسترده‌ای تحت عنوان عملیات پیشدستانه برای تصرف بخش‌هایی از حلب و ادلب آغاز کرد که منجر به واکنش ارتش سوریه و ورود نیروهای هوایی روسیه، مستقر در خاک این کشور برای مقابله با آنان شد.
پس از این حمله ناگهانی تروریست‌های مسلح تحریرالشام و نیروهای موسوم به ارتش آزاد سوریه که تحت کنترل ترکیه هستند، شهر استراتژیک حلب را مجددا اشغال کردند. اما سؤال این است که ترکیه در این ماجرا به دنبال چیست؟
نگاهی به شرایط منطقه نشان می‌دهد که ترکیه منافع بسیاری در وضعیت کنونی دارد که از‌جمله آنها ادعای تاریخی بر حلب است و با اشغال آن توسط معارضین مسلح، این نفوذ محقق خواهد شد.این آرزو آن‌قدر در این کشور طرفدار دارد که پارلمان ترکیه هر‌ساله به‌صورت نمادین برای این دو شهر مبلغ یک لیره بودجه تعیین می‌کند تا نشان دهد هیچ‌گاه از فکر تصاحب آنها دست نکشیده است.اشغال حلب منجر به محاصره شهر کردنشین تلرفعت شده و کار ارتش ترکیه در آینده نزدیک برای گرفتن این منطقه را نیز آسان می‌کند.آنکارا می‌خواهد با دیدگاه‌های نوعثمانی‌گری که اردوغان آنها را نمایندگی می‌کند، منطقه غرب آسیا را به حوزه نفوذ جدید خود در محیط پیرامونی‌اش تبدیل نماید و از این رهگذر، سوریه را عرصه‌ای مهم ارزیابی می‌کند.
از سوی دیگر دولت آنکار هم اکنون بر این باور است که وضعیت برتر در میدان سوریه را دارد و بر آن است تا از این طریق بخشی از مشکلات خود از‌جمله مسأله کردها در این کشور را حل کند. دولتمردان ترکیه که شاهد ظهور اقلیم کردستان و خودمختاری کردها در عراق بودند، نگران این هستند که روژاوای سوریه به دوازدهمین استان کردنشین ترکیه مبدل شود و به قولی به‌دنبال پیشگیری قبل از درمان هستند. تُرک‌ها نمی‌خواهند در این منطقه شاهد حتی یک حاکمیت نیمه‌مستقل کردی باشند و این امر را بر‌خلاف منافع ملی‌شان می‌دانند.
از طرف دیگر، ترکیه با چالش‌های جدی با علویان سوریه مواجه است و سعی دارد به روش‌های غیردموکراتیک، مخالفان سیاست‌های دولت مرکزی را سرکوب کند.البته آنکارا با تحت فشار قرار دادن دمشق تلاش می‌کند تا اسد را با خود همراه کند.
همچنین حضور پناهجویان در ترکیه شرایط سختی را برای آنکارا به‌وجود آورده و اکنون دولتمردان ترک به دنبال خلاص شدن از بحران پناهجویان که در شرایط سخت اقتصادی و شرایط ویژه اجتماعی ناشی از حضورشان تبدیل به زخمی ناسور شده‌اند، هستند.با وجود این ترکیه در این میان می‌تواند با چالش‌های بسیاری روبه‌رو شود از‌جمله این‌که مدت‌هاست که دولتمردان آنکارا تلاش کرده‌اند تا در یک بازی دوگانه، توان چانه‌زنی خود را با غرب و جهان اسلام حفظ نمایند و سیاستی یک‌بام و دو هوا را دنبال می‌کنند. اما اتخاذ چنین رویکردی از سوی ترکیه آن‌هم درست در زمانی که تمام بازیگران منطقه‌ای تلاش کردند تا با حمایت از آتش‌بس میان حزب‌ا... لبنان و رژیم‌صهیونیستی مانع از گسترش درگیری‌ها در منطقه و دخالت نیروهای فرا‌منطقه‌ای شوند، می‌تواند شرایط را به ضرر جبهه مقاومت پیش برده و این نقطه تاریکی در کارنامه اردوغان خواهد بود. این اقدامات همراه با استفاده مخالفان مسلح از تسلیحات ساخت ترکیه است که بدون همراهی دولت و ارتش این کشور ممکن نیست و این امر پیامدهای ناخوشایندی را برای این کشور در جامعه بین‌الملل به دنبال دارد.
از سوی دیگر این اقدام می‌تواند به نوعی کارشکنی در مسیر ایران ــ روسیه محسوب می‌شود که می‌تواند اعتماد ایران را به آنکارا کاهش داده و در شرایطی که این کشور نیاز به اعتماد و کمک همسایگان داشته، تنها بماند. اما دولت آنکارا باید در‌نظر داشته باشد زمان دادن به تروریست‌هایی که سابقه ناامنی و وابستگی به گروه‌های تروریستی با کارنامه مشخص از‌جمله القاعده دارند و به‌دنبال خود ترور و ناامنی را به همراه می آورند، هیچ تضمینی وجود نداردکه رویکردهای افراط‌گرایانه آنها در کشورهای دیگر تکرار نشود.
کتایون مافی | گروه بین الملل
نگاهی به شرایط منطقه نشان می‌دهد که ترکیه منافع بسیاری در وضعیت کنونی دارد که از‌جمله آنها ادعای تاریخی بر حلب است و با اشغال آن توسط معارضین مسلح، این نفوذ محقق خواهد شد.این آرزو آن‌قدر در این کشور طرفدار دارد که پارلمان ترکیه هر‌ساله به‌صورت نمادین برای این دو شهر مبلغ یک لیره بودجه تعیین می‌کند تا نشان دهد هیچ‌گاه از فکر تصاحب آنها دست نکشیده است.اشغال حلب منجر به محاصره شهر کردنشین تلرفعت شده و کار ارتش ترکیه در آینده نزدیک برای گرفتن این منطقه را نیز آسان می‌کند.آنکارا می‌خواهد با دیدگاه‌های نوعثمانی‌گری که اردوغان آنها را نمایندگی می‌کند، منطقه غرب آسیا را به حوزه نفوذ جدید خود در محیط پیرامونی‌اش تبدیل نماید و از این رهگذر، سوریه را عرصه‌ای مهم ارزیابی می‌کند.
از سوی دیگر دولت آنکار هم اکنون بر این باور است که وضعیت برتر در میدان سوریه را دارد و بر آن است تا از این طریق بخشی از مشکلات خود از‌جمله مسأله کردها در این کشور را حل کند. دولتمردان ترکیه که شاهد ظهور اقلیم کردستان و خودمختاری کردها در عراق بودند، نگران این هستند که روژاوای سوریه به دوازدهمین استان کردنشین ترکیه مبدل شود و به قولی به‌دنبال پیشگیری قبل از درمان هستند. تُرک‌ها نمی‌خواهند در این منطقه شاهد حتی یک حاکمیت نیمه‌مستقل کردی باشند و این امر را بر‌خلاف منافع ملی‌شان می‌دانند.
از طرف دیگر، ترکیه با چالش‌های جدی با علویان سوریه مواجه است و سعی دارد به روش‌های غیردموکراتیک، مخالفان سیاست‌های دولت مرکزی را سرکوب کند.البته آنکارا با تحت فشار قرار دادن دمشق تلاش می‌کند تا اسد را با خود همراه کند.
همچنین حضور پناهجویان در ترکیه شرایط سختی را برای آنکارا به‌وجود آورده و اکنون دولتمردان ترک به دنبال خلاص شدن از بحران پناهجویان که در شرایط سخت اقتصادی و شرایط ویژه اجتماعی ناشی از حضورشان تبدیل به زخمی ناسور شده‌اند، هستند.با وجود این ترکیه در این میان می‌تواند با چالش‌های بسیاری روبه‌رو شود از‌جمله این‌که مدت‌هاست که دولتمردان آنکارا تلاش کرده‌اند تا در یک بازی دوگانه، توان چانه‌زنی خود را با غرب و جهان اسلام حفظ نمایند و سیاستی یک‌بام و دو هوا را دنبال می‌کنند. اما اتخاذ چنین رویکردی از سوی ترکیه آن‌هم درست در زمانی که تمام بازیگران منطقه‌ای تلاش کردند تا با حمایت از آتش‌بس میان حزب‌ا... لبنان و رژیم‌صهیونیستی مانع از گسترش درگیری‌ها در منطقه و دخالت نیروهای فرا‌منطقه‌ای شوند، می‌تواند شرایط را به ضرر جبهه مقاومت پیش برده و این نقطه تاریکی در کارنامه اردوغان خواهد بود. این اقدامات همراه با استفاده مخالفان مسلح از تسلیحات ساخت ترکیه است که بدون همراهی دولت و ارتش این کشور ممکن نیست و این امر پیامدهای ناخوشایندی را برای این کشور در جامعه بین‌الملل به دنبال دارد.
از سوی دیگر این اقدام می‌تواند به نوعی کارشکنی در مسیر ایران ــ روسیه محسوب می‌شود که می‌تواند اعتماد ایران را به آنکارا کاهش داده و در شرایطی که این کشور نیاز به اعتماد و کمک همسایگان داشته، تنها بماند. اما دولت آنکارا باید در‌نظر داشته باشد زمان دادن به تروریست‌هایی که سابقه ناامنی و وابستگی به گروه‌های تروریستی با کارنامه مشخص از‌جمله القاعده دارند و به‌دنبال خود ترور و ناامنی را به همراه می آورند، هیچ تضمینی وجود نداردکه رویکردهای افراط‌گرایانه آنها در کشورهای دیگر تکرار نشود.
کتایون مافی | گروه بین الملل
