دور زدن تحریم روی آنتن

جام‌جم از واكنش‌ها به گزارش نفتی برنامه «سلام، صبح بخیر» می‌گوید

دور زدن تحریم روی آنتن

11 تیرماه در برنامه «سلام صبح بخیر» شبكه سه سیما گزارش جالبی پخش شد و جنجال‌های زیادی را ایجاد كرد. این گزارش كه با پخش تصاویری همراه با توضیحات حسینی، مجری برنامه همراه بود، شیوه دور زدن تحریم‌ نفتی توسط ایران و بی‌اثر دانستن سیاست‌های آمریكا در این مورد را نشان می‌داد. پس از پخش گزارش بسیاری خرده گرفتند كه این اطلاعات محرمانه بوده، بازگو كردن آن در یك برنامه تلویزیونی برای كشور عواقب دارد و مسؤولان باید با منتشركنندگان آن برخورد كنند. در ادامه اما این انتقادات بی‌پاسخ نماند و روابط عمومی برنامه سلام، ‌صبح بخیر جوابیه‌ای صادر و از عملكرد خود در این‌باره دفاع كرد؛ همچنین دیروز با پخش گزارشی درباره اطلاع داشتن رسانه‌های خارجی و داخلی از این مساله بر غیرمحرمانه بودن اخبار گفته شده در برنامه صحه گذاشت. برای دانستن جنبه‌های مختلف این ماجرا خواندن گزارش پیش رو را به شما پیشنهاد می‌كنیم.

  «سلام، صبح بخیر» چه گفت؟
شبكه سه سیما در بخش آخر برنامه سلام، صبح بخیر روز سه‌شنبه با پخش تصاویر هوایی، گزارشی از مسیر عبور كشتی ایرانی سالینا به سمت چین را نشان داد و گفت این كشتی ماموریت  صادر كردن نفت ایران به چین را در شرایط تحریم‌ها دارد. این گزارش بخشی از راه‌های استفاده شده برای دور زدن تحریم‌های نفتی را به نمایش گذاشت و از شكست خوردن آمریكا در نیل به هدف خود یعنی به صفر رساندن صادرات نفت ایران گفت. مجری برنامه با پخش تصاویری بیان كرد چین در قالب یك محموله، معادل یك میلیون بشكه نفت را در زمان اعمال تحریم‌های آمریكا علیه ایران، در یكی از بنادرش تحویل گرفته است.
با پایان یافتن پخش این گزارش، واكنش‌های مختلف به آن در فضای مجازی و حقیقی آغاز شد.


  محرمانه بود آقا!
سروصداهای زیادی بلند شد. حرف‌ها غالبا انتقادآمیز بود و این اقدام شبكه سه در برنامه سلام، صبح بخیر را خلاف منافع ملی معرفی می‌كرد. در كنار نظرات متفاوتی كه در پی پخش شدن ویدئوی این گزارش تلویزیونی در فضای مجازی منتشر شد، بسیاری از جمله چند خبرگزاری داخلی و خارجی و همچنین تعدادی از سیاسیون نیز به پخش این گزارش واكنش‌های منفی نشان دادند.
بیشتر می‌گفتند در حالی كه دولت درصدد است اطلاعات فروش نفت در جریان تحریم‌های نفتی ایران را محرمانه نگه دارد، این برنامه با لو دادن مسیر كشتی سالینا كه ماموریت رساندن نفت به چین و فروش آن را داشته، كار آمریكا و متحدانش را برای تحت فشار قرار دادن ایران و حتی بستن راه‌های فرعی آسان‌تر كرده است. در جریان این انتقادها اتهامات زیادی هم به عوامل این برنامه وارد شد. اتهام‌هایی نظیر جاسوسی، افشای اسرار محرمانه كشور و... . برای مثال جماران نیوز در صفحه اینستاگرامش نوشت: «اقدام عجیب و سوال‌برانگیز شبكه سه در معرفی خریداران نفت ایران. مجری شبكه سه می‌گوید با همكاری یك تیم خبری دریافته‌ایم كه یك میلیون بشكه نفت تحویل چینی‌ها شده! او در ادامه با نشان دادن تصاویر هوایی از محل خرید نفت و همچنین تصویر یك كشتی به نام سالینا تمام ریز اطلاعات یك معامله نفتی را افشا كرد. این در شرایطی است كه مسؤولان بر محرمانه نگه‌داشتن اطلاعات فروش نفت تاكید می‌كنند تا مبادا طرف آمریكایی جلوی راه‌های فروش نفت را بگیرد. كاربران شبكه‌های مجازی این اقدام شبكه سه را سوال‌برانگیز قلمداد كرده‌اند كه با توجه به شرایط خاص كشور در جنگ اقتصادی نیازمند پاسخگویی است.»
محمود صادقی، نماینده تهران در دهمین دوره مجلس شورای اسلامی هم در توییترش عنوان كرد: «آیا كار شبكه سه سیما در نمایش مسیر دورزدن تحریم‌های نفتی یك اقدام ضد‌امنیت ملی نیست؟! هیات نظارت بر صداوسیما باز هم طبق معمول فقط «نظاره» می‌كند! دادستان چرا ورود نمی‌كند؟»
عبدالكریم حسین‌زاده، نماینده مردم نقده و عضو دیگری از فراكسیون امید مجلس نیز توییت كرد: «آیا اقدام شبكه سه سیما در نمایش چگونگی دور زدن تحریم‌های نفتی، حتی اگر با هدف به رخ دشمن كشیدن هم باشد باز بر خلاف منافع ملی، در ضدیت با آن و خیانت به كشور و ملت نیست؟ حالا كه امیدی به هیات نظارت بر صداوسیما نیست شورای‌عالی امنیت ملی حتما باید به موضوع ورود و برخورد جدی كند.»
غلامرضا كاتب، عضو هیات نظارت بر صداوسیما هم گفت: در صورتی كه این برنامه خلاف سیاست‌های كلان نظام و دولت باشد این هیات برای رسیدگی به آن ورود می‌كند. هنوز شكایتی در این مورد به این هیات نرسیده، ولی دولت می‌تواند در این زمینه به هیات گزارش دهد و در صورتی كه خلاف سیاست‌های نظام عمل شده شكایت خود را ارائه كند.
در این میان البته تعدادی هم در فضای مجازی پشت برنامه ایستادند و اطلاعات منتشر شده را غیرمحرمانه خواندند و گفتند این اطلاعات پیش از این بارها از سوی رسانه‌های دولتی داخلی و چند روزنامه و خبرگزاری خارجی منتشر شده و گزارش شبكه سه نه لو‌دادن رازهای مگوی ملی بلكه بازگویی آن چیزی بوده كه همه از آن اطلاع داشتند و از این رو دردسری برای ایران درست نخواهد كرد.



  «سلام، صبح بخیر» جواب داد
سلام،‌ صبح بخیر، این حرف و حدیث‌ها را كه داشت برنامه را حسابی به جنجال می‌كشید، بی‌پاسخ نگذاشت و همان روز جوابیه‌ای با این محتوا صادر كرد: «علی‌رغم جو رسانه‌ای مبنی بر مشكوك بودن اقدام برنامه «سلام صبح بخیر» درخصوص اعلام مسیر دور شدن تحریم نفتی كشتی سالینا، اطلاعات مطرح شده در برنامه امروز، هفته قبل در قالب گزارشی با تصاویر ماهواره‌ای در نشریه بین‌المللی فایننشیال تایمز همراه با عكس و جزییات كامل‌تر منتشر شده است. بنابراین فرضیه افشای اسرار مملكتی و نقض محرمانه بودن این رویداد، به كلی مردود است و قبلا این اطلاعات به صورت گسترده و با زبان انگلیسی رسانه‌ای شده است. بنابرین اگر قرار بر ردیابی كشتی از سوی آمریكایی‌ها باشد، این امر باید هفته قبل صورت گرفته باشد و نیازی به یادآوری كردن برنامه سلام، صبح بخیر با زبان فارسی به طرف آمریكایی نیست. مقتضی است طبق ماده ۲۳ قانون مطبوعات، این جوابیه جهت تنویر افكار عمومی در رسانه مبدا و دیگر رسانه‌هایی كه به این شایعه دامن زدند منتشر شود.»



  دیدید غیرمحرمانه بود؟
سلام، صبح بخیر در ادامه شفاف‌سازی در مورد این ماجرا و دفاع از عملكردش، در برنامه دیروز خود، مستنداتی را با اجرای سیدحسین حسینی از غیرمحرمانه بودن اطلاعات بیان شده در قسمت پیشین این برنامه ارائه داد و تصاویری از اخبار منتشر شده در این مورد در رسانه‌های خارجی و داخلی ازجمله رسانه‌های دولتی مانند روزنامه ایران، خبرگزاری برنا، خبرگزاری ایسنا و... نشان داد كه تاریخ انتشارشان به پیش از پخش این برنامه باز می‌گشت.  مجری برنامه قبلا اعلام كرده بود كه این گزارش حاصل همكاری گروه تحقیق برنامه با یك تیم خبری است كه حالا طبق مدارك مستندی كه برنامه از دست اول نبودن اطلاعات این گزارش ارائه داد، مشخص می‌شود گزارش پخش شده نه یك تحقیق بكر بلكه احتمالا ماحصل جمع‌آوری اطلاعات از اخبار منتشر شده در رسانه‌های مختلف بوده است.


  دلیل نمی‌شود
با وجود پاسخ این برنامه و مشخص شدن این‌كه این اطلاعات پیشتر نیز از رسانه‌های مختلف داخلی و خارجی منتشر شده است، همچنان برخی به عملكرد سلام، صبح بخیر انتقاد دارند. برای مثال بیژن زنگنه، وزیر نفت می‌گوید: حتی بازنشر مطالب رسانه‌های خارجی كار درستی نیست.
ایسنا گزارش می‌دهد، او در حاشیه جلسه روز گذشته هیات دولت درباره پخش اخبار و تصاویر در مورد نحوه صادرات نفت ایران، بیان كرد: اگر درست بگویند این یعنی هرچه وزارت نفت رشته كرده آنها پنبه كرده‌اند. برخی رسانه‌های خارجی دشمن ما هستند؛ بنابراین حتی بازنشر مطالب آنها هم كار خوبی نیست و هیچ‌كس در كشور نباید در این زمینه كار خلافی كند. البته آنچه رویترز می‌گوید درست نیست و رسانه‌های ما هم باید حواس‌شان جمع باشد و رسانه‌ها اخباری از صادرات نفت منتشر كنند كه وزارت نفت آنها را تایید می‌كند.وزیر نفت گفت: آنچه را که رسانه‌های خارجی درباره‌ صادرات نفت ایران بیان می‌كنند من تایید نمی‌كنم. خیلی از اخبار رویترز در این‌باره دروغ است. رسانه‌های ما نباید گول آنها را بخورند. از رسانه‌ها می‌خواهم به عنوان یك وظیفه ملی اخباری در مورد صادرات نفت منتشر كنند كه مورد تأیید وزارت نفت باشد. زنگنه اما درباره این‌كه پیش از صداوسیما رسانه‌های داخلی دیگر نیز این اطلاعات را منتشر كردند، حرفی نزد.



  دقت كن
سلام،‌ صبح بخیر دیروز مستندات خوبی در مورد انتشار این خبر پیش از گزارش این برنامه ارائه داد اما باید توجه داشت كه هیچ‌كدام از آن رسانه‌های داخلی در ابعاد صداوسیما نیستند و چنین بردی ندارند. ضمن آن‌كه بیان چنین گزارش‌هایی كه طرح آنها راه رفتن روی مرز باریكی است باید با تحقیق بیشتر و در بستر مناسب‌تری از یك برنامه صبحگاهی بیان شود. گرچه نیت عوامل برنامه بالیدن به قدرت ایران در مقابله با تحریم‌ها و هیچ پنداشتن و بی‌ثمر دانستن زورگویی‌های آمریكا باشد اما در عمل با كمی بی‌دقتی در شناخت جنس گزارش و هماهنگی آن با ابعاد رسانه‌ و نوع برنامه‌ای كه در آن مطرح می‌شود می‌تواند به گل به خودی بدل شود كه این حجم از انتقادات را به سمت خود بكشاند.