پویش اطلاعرسانی لازمه آگاهی افکارعمومی
تنویر افکارعمومی، تنور داغ روشنگری با رویکرد اطلاعرسانی در بستر جوامع در حال توسعه است. ضرورت توجه به افکارعمومی بر هیچ نواندیش و اندیشمندی پوشیده نیست. هرگونه ارتباط سازمانیافته با اعضای جامعه برای شکل دادن به افکارعمومی به طراحی و پیاده کردن «ساختارهای اطلاعرسانی» نیاز دارد. این ساختارها در هر جامعهای بر اساس مختصات فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و... آن جامعه طراحی و پیاده میشود و میتواند محلی، ملی یا فراملی باشد. ساختارهای اطلاعرسانی جنبههای مختلف (فرهنگی، سیاسی و اقتصادی و...) دارد و به این دلیل به «جریان»های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی وابستهاند. این وابستگی مبنای موضعگیریها، گرایشها و قبض و بسط روند اطلاعرسانی است. به بیان دیگر وابستگیهای ساختارهای اطلاعرسانی به جریانهای فعال در هر جامعه، به عنوان فیلتر روند اطلاعرسانی عمل میکند و از این طریق افکارعمومی را در جهت منافع جریانهای متبوع شکل میدهد. اغلب مخاطبان رسانهها به دلیل غرق بودن در اقیانوس اطلاعات متکثر نسبت به آن آگاهی و شناخت لازم را ندارند. ناآگاهی مخاطبان رسانهها از این موضوع بدیهی، فضای ذهنی مطلوبی را برای جریانهای فعال در جامعه فراهم میکند تا مخلوطی از کذب و حقیقت، یا واقعیت و تخیل را به عنوان حقیقت صرف یا واقعیت کامل به خورد مخاطبان خود بدهند. برای اینکه ارائه صحیح افکارعمومی صورت پذیرد، لازم است به پویش اطلاعرسانی تسلط داشتهباشیم.
پویش اطلاعرسانی به مجموعه فعالیتهای هماهنگ اطلاعرسانی، ارتباطی و آموزشی با استفاده از ترکیبی از کانالهای متعدد و متنوع اطلاعرسانی به منظور انتقال پیامهای موردنظر به جمعیتی مشخص در یک دوره محدود بر اساس اهداف برنامه گفته میشود که در عصر رسانههای نوظهور و بر اساس تغییرات ماهیت و کارکرد رسانهها ضرورت آشنایی به شبکههای اجتماعی و شیوههای مدرن اطلاعرسانی برای تنویر افکارعمومی ضروری است. برای راهاندازی یک جنبش یا پویش اطلاعرسانی یا به اصطلاح کمپین اطلاعرسانی اجتماعی باید راهها و کانالهای ارتباطی و اطلاعرسانی را مشخص کرده و پیامی را که میخواهیم به مخاطب منتقل شود، تدوین کنیم.
از این منظر، همه جریانهای موجود و فعال در جامعه در حوزههای مختلف، پیوسته در حال تولید مضمون و محتوا برای تزریق به ساختارهای اطلاعرسانی هستند. در این چشمانداز گسترده اطلاعرسانی، از یک سو با اغتشاش مواجه میشویم و از سوی دیگر با واگرایی یا همگرایی جریانها در ساختار اطلاعرسانی. اغتشاش زمانی بروز میکند و غلبه مییابد که جریانهای فعال و مؤثر در این ساختارها از مبنا با هم اختلاف داشتهباشند و بسترهای کلی و چارچوبهای اصلی را نپذیرفته یا خطوط قرمز را زیر پا بگذارند. واگرایی یا همگرایی نیز زمانی در این چشمانداز دیده میشود که جریانهای در مبنا، توافق داشتهباشند و بسترها و چارچوبهای کلی را رعایت کنند.
برای اینکه درکی صحیح از افکارعمومی داشتهباشیم باید تعریف دقیق و جامعی از آن ارائه کنیم. افکارعمومی چیزی از پیش موجود نیست و مفهومی متغیر و سیال است و در حوزه جامعهشناسی، جامعهشناسان افکارعمومی را محصول «تعامل اجتماعی» و «ارتباط» میدانند. با نگاه جامعهشناسانه تا زمانی که اعضای یک جامعه با یکدیگر روابط اجتماعی برقرار نسازند، افکارعمومی موجودیتی نخواهدداشت. حتی اگر نظرهای افراد جامعه به هم نزدیک باشد، باز هم باورهای آنها در کنار هم افکارعمومی را شکل نخواهدداد تا زمانی که نظرهایشان از طریق رسانهها یا مکالمه تلفنی یا رودررو به هم منتقل شود. بنابراین جامعهشناسان برای افکارعمومی در یک زمان خاص و در مورد موضوعی خاص، احتمال وجود افکارعمومی مختلفی را مطرح میکنند. همچنین ساختارهای اطلاعرسانی و جریانهای مؤثر بر آنها از مهمترین عرصههای نفوذ به شمار میروند و به راحتی به روشهای مختلف، مورد سوء استفاده قرار میگیرند.




