راه‌اندازی جریان خانواده معنوی

محمد سلوکی از رویکرد جدید برنامه می‌گوید

راه‌اندازی جریان خانواده معنوی

به نظر شما آدم‌های خوب شهر چه کسانی هستند؟ حتما می‌گویید همان آدم‌هایی که مدام در حال انجام کارهای خیر هستند و می‌کوشند منافع دیگران را به منافع خودشان ترجیح دهند. ما پاسخ روشن‌تر و دقیق‌تری برای شما داریم. شبکه دو از ماه رمضان 1398 برنامه‌ای با عنوان «آدم‌های خوب شهر» به تهیه‌کنندگی علی اکبر کریمی روی آنتن دارد که در این برنامه سراغ افرادی می‌رفت که تلاش می‌کردند آدم‌های خوبی باشند و در حد بضاعت به دیگران خوبی کنند اما در سری جدید این برنامه که با اجرای محمد سلوکی هر شب حوالی ساعت‌19 پخش می‌شود ‌در کنار تغییر مجری برنامه که کاظم احمدزاده بود، اتفاق تازه‌ای را رقم زدند و حرکتی را انجام داده‌اند که به یک پویش جدید تبدیل شده‌است و در صورت ادامه داشتن می‌تواند به‌شدت تاثیرگذار و مفید باشد. حتما سوال می‌کنید چه اتفاقی؟ عجله نکنید. برای پاسخ به این سوال پیشنهاد می‌کنیم در گزارش جام‌جم از پشت صحنه برنامه و گفت‌وگو با علی اکبر کریمی، تهیه‌کننده و محمد سلوکی، مجری همراه ما باشید. شاید شما هم بعد از خواندن این گزارش و تماشای برنامه دلتان بخواهد جزو آدم‌های خوب شهر خودتان باشید.


محمد سلوکی در چهارمین سری از «آدم‌های خوب شهر» اجرای برنامه را برعهده گرفته‌است که درباره ویژگی‌های اجرای آن و پویشی که در برنامه راه افتاده، توضیحاتی را ارائه می‌دهد:
 شما جزو مجری‌های جوان اما با سابقه تلویزیون هستید و اگر ویژگی خاصی در برنامه‌ای نبینید، اجرای آن را نمی‌پذیرید. این برنامه چه ویژگی و نکته خاصی داشت که اجرای آن را پذیرفته‌اید؟ آن هم برنامه‌ای که بیننده‌ها دو سال پیاپی با اجرای کاظم احمدزاده آن را می‌شناختند.
برنامه آدم‌های خوب شهر یک سابقه چهارساله در شبکه دو دارد که دو سال آقای‌احمدزاده مجری آن بود. اما خاطرم هست زمانی که آقای کریمی، تهیه‌کننده درباره این برنامه صحبت کرد، این فرصت ایجاد شد که طراحی جدیدی برای برنامه کنیم و این مسؤولیت به من داده شد که در کنار اجرا، به نوعی طراحی کار را هم برعهده بگیرم.
 شما چه تغییراتی در طرح اولیه برنامه ایجاد کردید؟
چند روز اول خیلی فکر کردم که چه اتفاق تازه‌ای را می‌توان در برنامه ایجاد کرد. چون همیشه در کارهایی که انجام می‌دهم، تلاشم این است که موضوع خاصی در آن کار وجود داشته‌باشد. در غیر این‌صورت آن را انجام نمی‌دهم. حتی اگر برای من منافع مالی داشته‌باشد. در این قصه هم دیدم سال‌ها پیش دوستان کاری را پیش برده و هدفی را دنبال کرده‌اند که اگر قرار باشد من همان مسیر را بروم، کار درستی نیست و اتفاقی در برنامه نمی‌افتد. بنابراین با همفکری‌ای که با دوستان‌مان داشتیم، این ایده مطرح شد که بتوانیم جریان خانواده معنوی را برای اولین بار در برنامه تشکیل بدهیم و باتوجه به شعار سال: «تولید، دانش‌بنیان و اشتغال‌زایی»، وجه دانش‌بنیان آن خیلی ذهن من را درگیر کرد. تا این‌که در نتیجه ایده ساخت یک‌شبکه‌اجتماعی شکل گرفت که به‌شدت مبتنی بر دانش روز و رفع نیاز روحی خانواده ایتام است. طبق آمار در طول سال‌ها بچه‌های ایتامی که در کشور بودند، همواره مورد حمایت قرار می‌گرفتند اما چیزی حل نمی‌شد. یعنی مدام به تعداد این آدم‌ها اضافه می‌شود اما مشکلی حل نمی‌شود.
 با توجه به این موضوع، شما خواستید راه‌حل ریشه‌ای‌تری برای این مشکل پیدا کنید؟
نگاه دانش‌بنیان همین را می‌طلبد و همین نکته را می‌گوید. یعنی برای رفع یک نیاز یا موضوع، سرچشمه را ببین و از آنجا فکر کن و نقشه بکش که در طول مسیر به نتایج خوبی برسی. بنابراین وقتی از این سمت به قصه نگاه کردم، دیدم که در قرآن هم خدا به‌شدت توصیه و توجه به روح و روان این بچه‌ها می‌کند. ما هم کلی تحقیق کردیم و دیدیم این موضوع چه ابعاد گسترده‌ای دارد. بنابراین، این ایده مطرح شد که بیاییم و از طریق ساخت یک‌شبکه‌اجتماعی، بومی و داخلی، نخبه‌های استان‌ها را جمع کنیم و مثل اسم برنامه، آدم‌های خوب شهر را جمع کنیم و به گروه‌های هدفمندی تبدیل کنیم که در این گروه‌ها با تخصص‌های مختلف و گرایش‌هایی که مورد نیاز تربیت یک انسان است، وجود داشته‌باشد. مثلا وکیل، معلم، پزشک، روان‌شناس و مادر حضور داشته‌باشند. یعنی 30- 20 نفر از آدم‌های معروف و سرشناس شهر را دور هم جمع کنیم و مسؤولیت بچه‌های یتیم 1401 استان را به آنها بسپاریم.
 یعنی فقط بچه‌های ایتام سال 1401 را تحت پوشش قرار بدهند؟
بله. کاری به سال‌های قبل نداریم. فعلا این پویش را با این بچه‌ها شروع می‌کنیم و خانواده‌های معنوی برای‌شان پیدا می‌کنیم.
 مقطع سنی یا جنسیت خاصی از بچه‌ها تحت پوشش قرار‌می‌گیرند؟
با کمک کمیته امداد، بچه‌ها انتخاب می‌شوند که ممکن است بچه یک‌روزه در این پویش باشد تا دختر نوجوان 16ساله که شاید یکی دو سال آینده ازدواج کند. همه چیز در این پویش شفاف است. تعداد بچه‌ها مشخص است و کسی نمی‌تواند عدد اشتباهی به آن اضافه یا از آن کم کند. حتی پولی که قرار است واریز شود، مستقیم به حساب همان بچه واریز می‌شود و هیچ کسی نمی‌تواند دخل و تصرفی در آن داشته‌باشد. نکته مهم این‌که با پول این افراد که خانواده معنوی بچه‌ها می‌شوند، کاری نداریم. ما در اینجا آدم‌هایی را می‌خواهیم که توانایی کار داشته‌باشند و بتوانند یک خانواده را هدایت کنند و از همه مهم‌تر این‌که نسبت به جامعه‌اش دغدغه داشته‌باشند.
 در تکمیل گفته‌های شما این‌که تا به حال شرایط چنین کار مهمی برایش پیش نیامده‌باشد؟
بله و این‌که اینجا همه چیز با عدد و رقم اتفاق می‌افتد و دقیقا بستری مناسب برای تشکیل یک شبکه‌اجتماعی حقیقی است. این عدد دار بودن و چارچوب‌ داشتن به ما کمک کرد خودمان را به یک شبکه‌اجتماعی تبدیل کنیم که آهسته آهسته تا پایان ماه رمضان در همه استان‌ها این اتفاق خواهد افتاد. از این طریق همه استان‌ها صاحب یک خانواده معنوی برای ایتام می‌شوند.
 آن‌طور که من شنیدیم قرار نیست با پایان برنامه، این پویش هم به پایان برسد.
بله دقیقا. تازه کار مهمان‌های برنامه، که خانواده‌های معنوی ایتام استان خودشان هستند، آغاز می‌شود که با کمک کمیته امداد و همه کسانی که می‌شناسند، افراد جدیدی را به خانواده اضافه کنند. اولین دستاورد این پویش این است که شناخت بهتری از ایتام و نیازمندان استان خود پیدا می‌کنند.
 اگر غیر از این دو نفر و آشنایان‌شان، افراد دیگری تمایل به همکاری داشتند، باید چه کنند و از چه طریقی اقدام کنند؟
هر کسی می‌تواند به این خانواده معنوی بپیوندد و هر کاری از دستش برمی آید برای این بچه‌ها انجام بدهد.
 نکاتی که شما بیان کردید ذهن آدم را به سمت شرکت‌های هرمی منتهی با نگاه و از زاویه مثبت و خیرخواهانه می‌برد. این‌که دونفر در راس این شبکه قرار می‌گیرند و بقیه اعضای خانواده به آنها اضافه می‌شوند تا خانواده بزرگ معنوی ایتام در استان‌ها شکل بگیرد.
دقیقا ما از تکنیک شبکه‌سازی استفاده کردیم اما خودمان را به نوعی به یک خیریه آنلاین تبدیل می‌کنیم. یعنی با یک وب‌سایت خدماتی را ارائه کند که لازم نباشد آدم‌ها رو در روی هم قرار بگیرند. چون اگر مبنای کار خیر الگوبرداری از حضرت علی(ع) است، کسی را که کمک می‌کند، نباید دید. اگر هم می‌خواهد بیلبورد بزند و همه بفهمند، می‌گوییم این اداها در دنیای امروز جایی ندارد و به درد ما نمی‌خورد و به اصطلاح برو دم خونه خودتون بازی کن. ما با این تکنیک می‌خواهیم ارزش افزوده‌های خیلی بزرگی ایجاد کنیم.
 منظورتان این است که همه چیز با اعتقاد و قلب آدم‌ها اتفاق می‌افتد و نمایشی و تصنعی نیست؟
بله. چون باید یک کاری برای این بچه‌ها انجام می‌شد و ما هم می‌خواستیم این کار را انجام بدهیم. آدم‌ها اینجا می‌آیند و پای قرآن هم امضا می‌کنند و روی آنتن می‌گویند چه کارهایی انجام می‌دهند. ما هم دست از سر آنها برنمی‌داریم.(می خندد) بنابراین از سر هیجان نمی‌توانند در برنامه بیایند و یک قولی بدهند و بروند. ما پیگیری می‌کنیم ببینیم مثلا خانواده استان قم الان چه وضعیتی دارد و بچه‌ها در چه شرایطی هستند. بنابراین نگاهی بسیار جدی به این مقوله داریم.
 پس مثل پویش‌های دیگر نیست که فقط در ماه مقداری پول به حساب بچه‌ها واریز شود؟
نه. کار خیر وقتی است که کسی از خودش و وقتش هزینه کند. وقتی خودت را برای این بچه‌ها خرج کردی، بردی.
 در این چند شب که اجرای چنین برنامه‌ای را برعهده گرفتید و قدم در چنین کار خیری گذاشتید، چه حس و حالی پیدا کردید؟
در این مدت یک جاهایی به شدت ناامید شدم، یک جاهایی ترسیدم و یک جاهایی هم نگران شدم اما هر قدر که پیش رفتیم، متوجه شدم تاثیراتش را می‌گذارد. البته برای چنین اقداماتی اظهارنظر زود است اما در طول این مسیر پیشنهادهای تازه‌ای می‌شد. بنابراین با قدرت و با خیال راحت می‌گویم اگر خدا بخواهد و همین مسیر ادامه پیدا کند، با ما یا بدون ما این ایده به نتیجه برسد، این قول را به خودم و جامعه‌ام می‌دهم در آینده نه چندان دور مثلا 10 سال دیگر وقتی برمی‌گردیم و نگاه می‌کنیم ببینیم چه قدرت عجیبی به دست آوردیم و از افرادی که می‌توانستند در آینده درگیر چالش شوند، با این تکنیک و با این روش نه تنها بحران نیستند که حتی بحران حل کن هم شده‌اند.
 یعنی در صورت ادامه‌دار شدن این مسیر تا 10 سال آینده می‌توان خوشبین بود که معضل و مشکل خانواده‌های معنوی برای ایتام را نداشته‌باشیم؟
اگر همین طور پیش برود و با موانعی مواجه نشود، می‌توان خوشبین بود که باری از دوش جامعه برداشته شود.
 در همین مدت کوتاه تاثیرات و بازتابش را بین مخاطبان می‌بینید؟
بله همین حالا ما پیامک‌های بسیاری از مردم داریم که می‌خواهند بدانند چطور می‌توانند در این کار خیر شرکت کنند و عضوی از این خانواده باشند. به عنوان مثال یک خانم آرایشگر که امروز به ما پیام می‌دهد و می‌خواهد عضو این خانواده باشد، اطلاعاتش در کمیته‌امداد ثبت می‌شود تا هر وقت که یکی از این بچه‌ها ‌خواست ازدواج کند از کمک این خانم بهره بگیریم. بنابراین همه چیز حساب شده و دقیق است.
 از بین همکاران و دوستان خودتان هم بازتابی داشتید؟
هنوز زود است و چنین اقداماتی نیاز به زمان دارد تا جا بیفتد. البته از آنجا که سختگیری‌هایی در این پویش هست، وارد بازخوردهایی که از فضای مجازی می‌گیرم نشدم. چون در فضای مجازی اغلب می‌خواهند تعداد دنبال‌کننده‌هایشان را افزایش بدهند و هیچ چیزی حقیقی نیست اما کاری که ما در اینجا انجام می‌دهیم به افراد حقیقی نیاز دارد.