محققان می‌گویند انسان‌ها برای فعال ماندن در سالمندی تکامل یافته‌اند
رد ارتباط سالمندی با کم‌تحرکی
مردم در دنیای مدرن مایلند با افزایش سن، فعالیت بدنی خود را کاهش دهند. اما نتایج تازه‌ترین تحقیقات نشان داده بی‌تحرکی بدن، اثرات نامطلوبی بر سلامت انسان می‌گذارد. با این حال سوال این است که چرا به‌طور طبیعی، سیر تکاملی بدن انسان این گونه نیست که افراد بتوانند بدون فعالیت بدنی، کیفیت زندگی مناسبی را حفظ کنند؟ زیرا افراد با افزایش سن ناگزیرند فعالیت بدنی خود را کاهش دهند.
در مقاله‌ای که به‌تازگی منتشر شده محققان چنین استدلال می‌کنند که منظورشان این نیست که با افزایش سن، فعالیت بدنی خود را کاهش دهیم؛ بلکه باید وارد «فرضیه پدربزرگ و مادربزرگ فعال» شویم. آنها با انجام فعالیت‌های بدنی، شروع به کشف فرآیندهای مفیدی در بدن افراد کرده‌اند؛ مانند حفظ فشار خون پایین و کاهش التهاب سیستمیک (واکنش دستگاه ایمنی بدن در برابر خطرات، آسیب‌ها، عفونت‌ها و استرس‌ها). اما هنوز مشخص نیست چرا این مکانیسم‌ها در غیاب فعالیت بدنی به‌ویژه در افراد سالمند به همان میزان عمل نمی‌کند. در این مقاله، دیوید ایی لیبرمن، زیست‌شناس تکاملی از دانشگاه هاروارد آمریکا و محقق اصلی این مطالعه، رویکردی تکاملی را اتخاذ کرده و از یافته‌های زیست پزشکی قبلی استفاده می‌کند تا توضیح دهد چرا داشتن فعالیت بدنی باعث کاهش بیماری و آسیب و موجب افزایش
طول عمر می‌شود.
از منظر زیست‌شناسی تکاملی
نگاه به این مسأله از نگاه زیست‌شناسی تکاملی ممکن است به ما توضیح دهد چرا باید به عادات اجداد خود توجه کنیم و با افزایش سن از نظر بدنی فعال بمانیم. اما به ما نمی‌گوید چرا نیاکان ما بیشتر در دوران سالمندی خود فعال مانده‌اند. نویسندگان این مقاله برخی فرضیه‌ها را در مورد انسان‌های عهد باستان تجزیه و تحلیل می‌کنند.
به عقیده آنها، بر خلاف تصور رایج که گفته می‌شود طول عمر انسان تا همین اواخر کوتاه بوده است، انسان‌هایی که از دوران نوزادی و کودکی جان سالم به در می‌بردند به طور متوسط هفت دهه زندگی میکردند، یعنی تقریبا 20 سال بیشتر از سنی که در آن تولیدمثل متوقف می‌شود. زیرا شواهد فسیلی نشان می‌دهد که در 40هزار سال پیش، طول عمر طولانی مدت انسان رایج بوده است زیرا افراد سالمند در آن زمان نه تنها در گروه‌های اجتماعی از نظر تکاملی به طور طبیعی انتخاب شده بودند بلکه می‌توانستند دانش و مهارت‌های مهم خود را برای شکار و یافتن غذا به فرزندان و نوه‌های خود منتقل کنند.
پژوهشگران در این مقاله خاطر نشان می‌کنند: «با آن‌که تعداد گام‌های روزانه آمریکایی‌های سالمند در سنین 40 تا 70 سالگی تقریبا به نصف کاهش می‌یابد مسافت پیاده‌روی روزانه در قبایل بدوی ساکن برخی مناطق آفریقا که هنوز به شیوه شکارچی-گردآورنده زندگی می‌کنند با افزایش سن اندکی کاهش می‌یابد». محققان با رد این افسانه‌ها مبنی بر این‌که انسان‌هایی که در دوران پیش از تاریخ زندگی می‌کرده‌اند عمر کوتاهی داشته و نسبتا کم‌تحرک بوده‌اند، در گام اول پیشنهاد می‌کنند تخصیص منابع انرژی انسان به فعالیت بدنی نسبت به سایر فرآیندهای زیستی ممکن است از بروز برخی مسائل بهداشتی جلوگیری کند.
در شرایطی که نیازهای انرژی بدن انسان به‌طور معمول برآورده می‌شود یا حتی فراتر می‌رود، انجام فعالیت بدنی به این معنی است که انرژی اضافی به بافت‌های چربی و تولیدمثلی اختصاص داده نخواهد شد. اما امروزه شواهد علمی گسترده‌ای وجود دارد که نشان می‌دهد ذخیره‌سازی بیش از حد چربی در بدن، اثرات منفی بر سلامت انسان دارد.
فرضیه دیگری که از سوی نویسندگان این مقاله ارائه شده است نشان می‌دهد منابع انرژی تخصیص‌یافته برای تعمیر و نگهداری بافت‌ها و سلول‌هایی که بر اثر فعالیت روزانه تنزل می‌یابند در نهایت با انجام فعالیت بدنی منظم، این منابع قوی‌تر شده و به بدن باز می‌گردند. تخصیص این منابع انرژی برای ترمیم پارگی‌های فیبرهای عضلانی، ترمیم آسیب غضروف، بهبود شکستگی‌های کوچک و همچنین آزادسازی آنتی‌اکسیدان‌ها و ضدالتهاب‌های مرتبط با ورزش است. بدون داشتن فعالیت بدنی منظم، پاسخ به ترمیم به کندی صورت می‌گیرد.
مطالعات محققان در طول سال‌ها تحقیق، مدت زمان مناسب ورزش را از حدود روزی نیم ساعت فعالیت ورزشی در حد متوسط تا انجام ورزش شدید به مدت یک ساعت در هفته توصیه کرده‌اند که این می‌تواند برای مبارزه با سبک زندگی کم‌تحرک ما کمک‌کننده باشد. بدون فعالیت بدنی منظم، سلامتی ما در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به طیف وسیعی از بیماری‌ها نظیر بیماری‌های قلبی - عروقی، دیابت نوع 2، آلزایمر و برخی سرطان‌ها خواهد بود.
به طور کلی امروزه با وجود آگاهی بیشتر مردم از مسائل مربوط به حوزه سلامت، به دلیل استفاده از فناوری‌هایی مانند وسایل نقلیه موتوری و الکتریکی، تجهیزات کشاورزی و ماشین‌آلات خودران که جایگزین نیروی کار انسانی شده‌اند، فعالیت بدنی در سراسر جهان رو به کاهش نهاده و این موضوع به افزایش موارد مرتبط با سلامت به ویژه در میان سالمندان منجر شده است.
نکته کلیدی این است که ما تکامل یافته‌ایم تا در طول زندگی خود فعال باشیم. بدن ما همزمان با افزایش سن، برای سالم‌زیستن به فعالیت بدنی نیاز دارد. به گفته لیبرمن «در گذشته انجام فعالیت بدنی روزانه (مانند شکار برای سیرکردن شکم) برای زنده ماندن ضروری بود، اما امروزه به خاطر سلامتی و تناسب اندام باید فعالیت بدنی را داوطلبانه انجام دهیم. این یعنی ورزش را باید انتخاب کنیم».
منبع: Science alert
در مقاله‌ای که به‌تازگی منتشر شده محققان چنین استدلال می‌کنند که منظورشان این نیست که با افزایش سن، فعالیت بدنی خود را کاهش دهیم؛ بلکه باید وارد «فرضیه پدربزرگ و مادربزرگ فعال» شویم. آنها با انجام فعالیت‌های بدنی، شروع به کشف فرآیندهای مفیدی در بدن افراد کرده‌اند؛ مانند حفظ فشار خون پایین و کاهش التهاب سیستمیک (واکنش دستگاه ایمنی بدن در برابر خطرات، آسیب‌ها، عفونت‌ها و استرس‌ها). اما هنوز مشخص نیست چرا این مکانیسم‌ها در غیاب فعالیت بدنی به‌ویژه در افراد سالمند به همان میزان عمل نمی‌کند. در این مقاله، دیوید ایی لیبرمن، زیست‌شناس تکاملی از دانشگاه هاروارد آمریکا و محقق اصلی این مطالعه، رویکردی تکاملی را اتخاذ کرده و از یافته‌های زیست پزشکی قبلی استفاده می‌کند تا توضیح دهد چرا داشتن فعالیت بدنی باعث کاهش بیماری و آسیب و موجب افزایش
طول عمر می‌شود.
از منظر زیست‌شناسی تکاملی
نگاه به این مسأله از نگاه زیست‌شناسی تکاملی ممکن است به ما توضیح دهد چرا باید به عادات اجداد خود توجه کنیم و با افزایش سن از نظر بدنی فعال بمانیم. اما به ما نمی‌گوید چرا نیاکان ما بیشتر در دوران سالمندی خود فعال مانده‌اند. نویسندگان این مقاله برخی فرضیه‌ها را در مورد انسان‌های عهد باستان تجزیه و تحلیل می‌کنند.
به عقیده آنها، بر خلاف تصور رایج که گفته می‌شود طول عمر انسان تا همین اواخر کوتاه بوده است، انسان‌هایی که از دوران نوزادی و کودکی جان سالم به در می‌بردند به طور متوسط هفت دهه زندگی میکردند، یعنی تقریبا 20 سال بیشتر از سنی که در آن تولیدمثل متوقف می‌شود. زیرا شواهد فسیلی نشان می‌دهد که در 40هزار سال پیش، طول عمر طولانی مدت انسان رایج بوده است زیرا افراد سالمند در آن زمان نه تنها در گروه‌های اجتماعی از نظر تکاملی به طور طبیعی انتخاب شده بودند بلکه می‌توانستند دانش و مهارت‌های مهم خود را برای شکار و یافتن غذا به فرزندان و نوه‌های خود منتقل کنند.
پژوهشگران در این مقاله خاطر نشان می‌کنند: «با آن‌که تعداد گام‌های روزانه آمریکایی‌های سالمند در سنین 40 تا 70 سالگی تقریبا به نصف کاهش می‌یابد مسافت پیاده‌روی روزانه در قبایل بدوی ساکن برخی مناطق آفریقا که هنوز به شیوه شکارچی-گردآورنده زندگی می‌کنند با افزایش سن اندکی کاهش می‌یابد». محققان با رد این افسانه‌ها مبنی بر این‌که انسان‌هایی که در دوران پیش از تاریخ زندگی می‌کرده‌اند عمر کوتاهی داشته و نسبتا کم‌تحرک بوده‌اند، در گام اول پیشنهاد می‌کنند تخصیص منابع انرژی انسان به فعالیت بدنی نسبت به سایر فرآیندهای زیستی ممکن است از بروز برخی مسائل بهداشتی جلوگیری کند.
در شرایطی که نیازهای انرژی بدن انسان به‌طور معمول برآورده می‌شود یا حتی فراتر می‌رود، انجام فعالیت بدنی به این معنی است که انرژی اضافی به بافت‌های چربی و تولیدمثلی اختصاص داده نخواهد شد. اما امروزه شواهد علمی گسترده‌ای وجود دارد که نشان می‌دهد ذخیره‌سازی بیش از حد چربی در بدن، اثرات منفی بر سلامت انسان دارد.
فرضیه دیگری که از سوی نویسندگان این مقاله ارائه شده است نشان می‌دهد منابع انرژی تخصیص‌یافته برای تعمیر و نگهداری بافت‌ها و سلول‌هایی که بر اثر فعالیت روزانه تنزل می‌یابند در نهایت با انجام فعالیت بدنی منظم، این منابع قوی‌تر شده و به بدن باز می‌گردند. تخصیص این منابع انرژی برای ترمیم پارگی‌های فیبرهای عضلانی، ترمیم آسیب غضروف، بهبود شکستگی‌های کوچک و همچنین آزادسازی آنتی‌اکسیدان‌ها و ضدالتهاب‌های مرتبط با ورزش است. بدون داشتن فعالیت بدنی منظم، پاسخ به ترمیم به کندی صورت می‌گیرد.
مطالعات محققان در طول سال‌ها تحقیق، مدت زمان مناسب ورزش را از حدود روزی نیم ساعت فعالیت ورزشی در حد متوسط تا انجام ورزش شدید به مدت یک ساعت در هفته توصیه کرده‌اند که این می‌تواند برای مبارزه با سبک زندگی کم‌تحرک ما کمک‌کننده باشد. بدون فعالیت بدنی منظم، سلامتی ما در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به طیف وسیعی از بیماری‌ها نظیر بیماری‌های قلبی - عروقی، دیابت نوع 2، آلزایمر و برخی سرطان‌ها خواهد بود.
به طور کلی امروزه با وجود آگاهی بیشتر مردم از مسائل مربوط به حوزه سلامت، به دلیل استفاده از فناوری‌هایی مانند وسایل نقلیه موتوری و الکتریکی، تجهیزات کشاورزی و ماشین‌آلات خودران که جایگزین نیروی کار انسانی شده‌اند، فعالیت بدنی در سراسر جهان رو به کاهش نهاده و این موضوع به افزایش موارد مرتبط با سلامت به ویژه در میان سالمندان منجر شده است.
نکته کلیدی این است که ما تکامل یافته‌ایم تا در طول زندگی خود فعال باشیم. بدن ما همزمان با افزایش سن، برای سالم‌زیستن به فعالیت بدنی نیاز دارد. به گفته لیبرمن «در گذشته انجام فعالیت بدنی روزانه (مانند شکار برای سیرکردن شکم) برای زنده ماندن ضروری بود، اما امروزه به خاطر سلامتی و تناسب اندام باید فعالیت بدنی را داوطلبانه انجام دهیم. این یعنی ورزش را باید انتخاب کنیم».
منبع: Science alert
