فرش قرمز برای اشباح سیاه

اعضای اروپایی داعش در حالی به کشورهای خود برمی‌گردند که کسی آنها را بابت جنایت در عراق و سوریه بازخواست نمی‌کند

فرش قرمز برای اشباح سیاه

اعضای اروپایی داعش در حال بازگشت به کشورهای خود هستند. شکست مطلق در عراق و سوریه و سرگردانی تروریست‌های تکفیری در مناطق صعب‌العبور و مرزی سبب شده تا برخی از آنها بازگشت به کشورهایشان را نسبت به هر گزینه دیگری ترجیح دهند. هزاران تروریست اروپایی نیز با وجود حمایت‌های نظامی و مالی پشت پرده واشنگتن و ریاض فعلا چشم‌اندازی برای حضور خود در عراق و سوریه متصور نیستند. سرنگونی خلافت خودخوانده داعش و وقوع برخی اختلافات میان رهبران داعش در شکل‌گیری این روند، تأثیرگذار بوده است. با این حال سؤال اصلی این است که اعضای اروپایی داعش چگونه به کشورهای خود برمی‌گردند؟ روزنامه انگلیسی گاردین به‌تازگی مدعی شده برخی اعضای ارشد داعش با گذرنامه‌های جعلی تهیه شده در ترکیه به اروپا و آمریکا رفته‌اند. به نوشته گاردین، گذرنامه‌های جعلی که توسط شبکه‌های غیرقانونی در ترکیه تهیه شده‌اند با اجازه‌نامه‌ها و مهرهای رسمی، رسمیت یافته‌اند. این گذرنامه‌ها از سوی یک شبکه افراط‌گرای ساکن ترکیه جعل می‌شوند که توسط فردی ازبک مدیریت می‌شود. دستمزد این فرد برای هر گذرنامه تا 15هزار دلار نیز می‌رسد. گاردین افشا کرده است دست کم 10 نفر از اعضای ارشد داعش که از طرق غیر قانونی از سوریه به ترکیه رفته‌اند با این گذرنامه‌های جعلی که مهرهای رسمی خورده‌اند از طریق فرودگاه استانبول از کشور خارج شده‌اند.

مرده سازی از تروریست‌ها
در گزارش گاردین ابعاد دیگری از این ماجرا نیز افشا شده است. فعالیت دیگر این شبکه ناپدید کردن افراد است. این شبکه با دریافت 500دلار در صورت لزوم گواهی فوت رسمی از دولت ترکیه برای افراد حاضر می‌کند تا آنها را مرده اعلام کند که بتوانند با گذرنامه‌ها و هویت‌های جعلی به جاهای دیگر سفر کنند.
یکی از مقامات وزارت کشور آمریکا نیز در تایید این موضوع به گاردین گفت: «در ترکیه فردی وجود دارد که برگه‌های قانونی بسیاری درباره اعضای داعش در دست دارد و آن را در ازای پول می‌فروشد.»
در این معادله، ابهامات امنیتی زیادی هست که سرویس اطلاعاتی ترکیه نسبت به آن پاسخی نمی‌دهد. بر اساس گزارش گاردین، مدیر شبکه تروریست‌های تکفیری ساکن ترکیه به‌راحتی در حال تجارت گذرنامه‌های جعلی است و برای خود کانالی رسمی در تلگرام نیز دارد. افزایش خرید و فروش گذرنامه جعلی نشان می‌دهد افراط‌گرایان خطرناک که در رادار سرویس‌های امنیتی قرار دارند به راحتی دستگیر نمی‌شوند. آنها به‌دلیل جنایت‌های گذشته‌شان از دست عدالت فرار می‌کنند و به طور بالقوه می‌توانند به فعالیت‌های تروریستی خود در کشورهایی خارج از سوریه ادامه دهند.
یک جای کار می‌لنگد
باید توجه داشت انتقال آشکار اعضای داعش از ترکیه به کشورهای اروپایی، نمی‌تواند بدون اطلاع سرویس اطلاعاتی این کشور (MIT) صورت گیرد. فراتر از آن، سرویس‌های امنیتی اروپا نیز احتمالا در جریان بازگشت اعضای داعش از ترکیه به اروپا و نحوه تهیه پاسپورت برای آنها قرار دارند. در چنین شرایطی، سرویس‌های امنیتی اروپا ترجیح داده‌اند در وهله اول مانع آشکارسازی روند برای افکار عمومی کشورهایشان شوند. در مرحله بعد، سرویس‌های امنیتی اروپا تلاش می‌کنند تا اعضای داعش را درکشورهایشان تحت نظر قرار دهند یا حتی آنها را به زندان بیندازند. رئیس شبکه جعل سند پاسپورت برای اعضای داعش با روزنامه گاردین گفت و گو کرده و در این خصوص می‌گوید:
«من از مشتری‌ها نمی‌پرسم با کدام گروه و سازمانند و آماده کار با هر کسی هستم. این وظیفه من نیست که بدانم چه کسی خوب یا بد است. این موضوع باید توسط واحدهای امنیتی مورد بررسی قرار گیرد.»
گذرنامه‌های جعلی توسط این گروه هولوگرام‌های امنیتی و مواد حساس به اشعه ماورای بنفش دارند؛ مواردی که برای پیشگیری از جعل در گذرنامه‌های قانونی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این شبکه همچنین به زبان‌های روسی، عربی و سایر زبان‌ها به مشتریان خود خدمت رسانی می‌کند. گاردین همچنین از شکل گرفتن یک بازار فروش گذرنامه‌های جعلی در اردوگاه الهول در شمال و شرق سوریه خبر داد، جایی که تحت کنترل نیروهای سوریه دموکراتیک (SDF) قرار دارد. پس از روی کار آمدن طالبان در افغانستان، یک پایگاه از مشتریان جدید برای این شبکه شکل گرفته است.



نگرانی مدعیان حقوق بشر از شرایط داعشی‌ها
مدعیان حقوق بشر در کشورهایی مانند آلمان، انگلیس، فرانسه و بلژیک که در طول نزدیک به یک دهه نسل کشی و کودک کشی اعضای اروپایی داعش در سوریه سکوت اختیار کرده بودند و حتی کمترین سخنی از کودکان بی‌گناه کشته شده در سوریه و عراق نمی‌آوردند، اکنون بر لزوم حمایت‌های بشری از اعضای اروپایی داعش و خانواده آنها تاکید می‌کنند.
اخیرا دولت بلژیک پذیرفت تا کودکان اعضای داعش که در اردوگاه‌های سوریه، به‌خصوص اردوگاه الهول گرفتار هستند به بلژیک برگردند. الکساندر دوکرو، نخست‌وزیر بلژیک در حمایت از این طرح پارلمان اروپا گفت: «این کودکان اگر در شرایط فاجعه‌بار این کمپ‌ها رشد کنند به تروریست‌های فردا تبدیل خواهند شد.»
شورای امنیت بلژیک با درخواست دولت مبنی بر انتقال این کودکان به کشور موافقت کرده است. دولت می‌گوید، بین ۳۰تا۵۰ کودک که پدرومادرهای بلژیکی‌شان عضو داعشند، ماه‌ها پس از شکست داعش در عراق و سوریه، همچنان در کمپ‌ها مستقر هستند.
بسیاری از منتقدان معتقدند چنین اقدامی منجر به ایجاد حاشیه امنیت برای تروریست‌های داعش در اروپا خواهد شد. به این معنا که حتی در صورت ارتکاب سخت‌ترین جنایات به راحتی امکان رفت و آمد به کشورهای‌شان را دارند و فرزندان آنها نیز به راحتی می‌توانند (با عنوان شهروندان اروپایی) به زندگی خود ادامه دهند.