آب مجازی و کم‌آبی

آب مجازی و کم‌آبی

آب مایه حیات است اما توسعه شهرنشینی و کشاورزی سنتی باعث شده حیات برخی موجودات به خطر بیفتد. امسال سال تولید، دانش‌بنیان و اشتغال‌آفرین نامگذاری شد تا پیشرفت در کشور وارد مرحله جدیدی شود. به نظر می‌رسد اولین اقدام دانش بنیان در حوزه اقتصادی باید در بخش کشاورزی صورت گیرد. 
حدود 90درصد آب در بخش کشاورزی، 8درصد خانگی و تجاری و 2درصد در صنعت مصرف می‌شود. سیستم سنتی کشاورزی باعث شده مصرف آب زیادی صرف تولید محصولات این بخش شود. برخی کارشناسان بر این باورند صادرات محصولات کشاورزی، صادرات آب مجازی است.
 در چند روز اخیر خبری مبنی بر صادرات هندوانه منتشر شد که کارشناسان نسبت به این موضوع هشدار دادند و اعلام کردند صادرات آب مجازی درست نیست. حدود 90درصد هندوانه را آب تشکیل می‌دهد و صادرات آن با هر قیمتی توجیه ندارد. کشورهای پیشرفته اکنون به این سمت رفته‌اند که با مصرف اندک آب، محصولات کشاورزی بیشتری تولید کنند و با جمع‌آوری پساب‌ها صنعتشان را توسعه دهند. اقدامی که به‌تازگی در ایران انجام می‌شود. 
هرچند برخی از منتقدان معتقدند توسعه کشاورزی دیگر نباید اتفاق بیفتد اما نکته قابل توجه این است که کشاورزی باید به سمت دانش بنیان برود، نه این‌که تعطیل شود. کشاورزی امنیت غذایی یک کشور را تأمین می‌کند و تجربه واردات مرغ اجداد و کمبود آن در بازار بسیار تلخ بود و شرایط باید به سمتی پیش برود که تکرار نشود. درست است که 90درصد آب مصرفی کشور مربوط به بخش کشاورزی است اما چرا تاکید بر کنترل مصرف بخش خانگی است. اگر سری به سدهای بزرگ کشور بزنید، متوجه خواهید شد کاهش بارش‌ها تاثیرش را گذاشته و بی‌آبی بیخ گوشمان است. با میزان آبی که در بخش کشاورزی مصرف می‌شود، امکان تولید محصولات تا چهار برابر خواهد شد که ایران را وارد عرصه جدیدی از تولید و صادرات می‌کند، از این رو بخش خانگی باید کنترل مصرف را در برنامه بگذارد.

​​​​​​​محمدحسین علی اکبری - اقتصاد