در دین اسلام، علل و شرایط همه‌چیز به ما گفته نشده است. عده‌ای از علما و فقها معتقدند علت برابر نبودن دیه زن و مرد این است كه در زمان قدیم و میان اعراب، زن‌ها خانه‌نشین بوده‌اند و وظیفه معاش به‌عهده مرد خانواده بوده است. در نتیجه قانون دو برابری دیه مرد در برابر دیه زن از همان زمان می‌آید كه دین اسلام نیز برآن قانون صحه گذاشت. در واقع بعضی علما قائل به این هستند كه علت چنین حكمی، این موضوع بوده است. اما ما می‌دانیم درباره ارث، آیه‌ای به صراحت در قرآن آمده است ولی دیه موضوعی است كه آیه‌ای صریح درباره آن وجود ندارد و دانسته‌های علما تنها از روایات و احادیث برمی‌آید.
 طبیعتا چنین حكمی قطعا علتی دارد كه ابعاد كاملش بر ما پوشیده است. از نظر فقهی، علت بسیاری از احكام مشخص است و به‌صراحت بیان شده مثلا حكمی مانند حرام بودن شراب در قرآن آمده و در ادامه آن هم علتش ذكر شده كه چون شراب مست‌كننده است. اما بعضی احكام، تعبدی هستند یعنی دلیلشان كاملا مشخص نیست و ذكر نشده است. البته عالمان دینی تا حدودی علتی برایش آورده‌اند، اما اگر این‌طور نباشد هم ما به صرف عبد بودن و پذیرفتن دستور خدا آن را می‌پذیریم و اجرا می‌كنیم.
دو برابر بودن دیه مرد در برابر زن هم جزو همین احكام تعبدی است كه ما به عنوان بنده دستور معبود را باید بپذیریم. خب با توجه به احادیث و روایت تا حدودی علت بر ما روشن شده است و فقهای سنی و شیعه به برابری دیه زن و مرد معتقد هستند.