در سوگ اعتماد از دست رفته
دیگر شبیه به یک سبک زندگی شده است، این‌که هر فردی که می‌خواهد دست فردی را بگیرد در فضای مجازی جست‌وجو می‌کند و به یک فرد یا موسسه که خود را محلی برای دستگیری از نیازمندان معرفی کرده کمک نقدی می‌کند اما سؤال این است که سلبریتی‌های فضای مجازی که پا در کفش کمک به دیگران هم کرده‌اند تا چقدر مورد اعتمادند؟ تجربه ورود برخی از آنها به دایره کمک‌رسانی در فضای مجازی از آسیب دیدن اعتماد شهروندان حکایت دارد؛ از این‌که بسیاری از آنها کمک‌های مالی‌ای جمع می‌کنند که هیچ‌گاه به دست نیازمندان نمی‌رسد.
برای مرور این مساله باید به آبان‌ماه سال 96 برگشت؛ زمانی‌که زمین‌لرزه‌ای به بزرگی حدود 7.3ریشتر شهرستان سرپل‌ذهاب و ازگله را لرزاند. پس از آن بود که شهروندان و هنرمندان زیادی دست به کار شدند و شماره کارت بانکی 16رقمی خود را در فضای مجازی منتشر کردند. خیلی زود شهروندان برای کمک به همنوعانشان وجوهی را پرداخت کردند. آن زمان تعداد شماره کارت‌های بانکی که دست به دست می‌شد فراوان بود؛ افراد زیادی ادعا می‌کردند برای کمک به مردم زلزله‌زده شهرستان‌هاي کردنشین اقلام خوراکی یا کانکس تهیه می‌کنند. سالگرد وقوع زلزله اما نیامده، ورق به شکل دیگری برگشت. از یکی از شناخته‌شده‌ترین چهره‌ها شکایت شد. تعدادی از اهالی یکی از روستاهای سرپل‌ذهاب به‌دلیل بد‌قولی از این شخص در دادگاه شکایت کردند. حالا اما بعد از گذشت حدود پنج سال، از میلیاردها تومانی که همه مردم ایران برای کمک برای ساخت خانه‌ها پرداخت کرده‌اند گزارش روشنی در دست نیست.
خطر کلاهبرداری
مشت، نمونه خروار است و این داستان هم یکی از هزاران داستانی است که سلبریتی‌ها در فضای مجازی رقم زده‌اند اما «جمع‌آوری پول در فضای مجازی اگر توسط اشخاصی که در این زمینه صلاحیت ندارند و مورد تأیید سازمان‌های ذی‌ربط نباشد، جرم است و اگر فردی نسبت به جمع‌آوری وجوه خیریه اقدام کند و وجوه را برای مسائل مشخص هزینه نکند، مجرم است و عمل مجرمانه او کلاهبرداری محسوب می‌شود.» این نه سخن ما که سخن جواد جاویدنیا، معاون امور ویژه رئیس دادگستری تهران است. به نظر محسن ولیئی، مدیرعامل مجمع خیرین استان تهران به‌جز جرم بودن این عمل سلبریتی‌ها، آنها در فضای مجازی، مشکلات بزرگ‌تری هم به‌وجود آورده‌اند. ولیئی در گفت‌وگو با ما به اعتماد مردمی اشاره می‌کند، به این‌که سلبریتی‌ها در فضای مجازی اعتماد شهروندان را از بین می‌برند. یکی از خصوصیات مردم ایران اين است که همیشه برای کمک به همنوع در صحنه هستندو برای رفع مشکلات پیش‌قدم می‌شوند و با پرداخت وجوه نقدی یا اقلام ضروری دست یاری به سمت افراد نیازمند دراز می‌کنند. نمونه‌های مناسب هنگام وقوع زلزله‌ها و سیل‌ها بیشمار است؛ در زلزله بم، کرمانشاه، تهران و سیل در گلستان، لرستان، خوزستان، سیستان‌وبلوچستان و کرمان مردم ایران سنگ‌تمام گذاشتند. رفتار پسندیده دستگیری از نیازمندان اما با سوءاستفاده برخی ستاره‌های پوشالی دچار آسیب شده است.
شاید به همین دلیل است که ولیئی توصیه می‌کند مردم برای کمک به نیازمندان به مؤسسات و نه اشخاص کمک کنند. مؤسساتی که زیرنظر جمعیت هلال‌احمر، کمیته امداد، سازمان بهزیستی و بسیج سازندگی فعالیت می‌کنند. فراموش نکنیم که این موسسات ثبت رسمی شده‌اند و شماره ثبت آنها در صفحه مجازی مربوط وجود دارد. او پیشنهاد می‌دهد که مردم برای کمک به نیازمندان کمی وقت بگذارند و از آن موسسه خیریه بازدید‌کنند.
لیلا شوقی - گروه جامعه
خطر کلاهبرداری
مشت، نمونه خروار است و این داستان هم یکی از هزاران داستانی است که سلبریتی‌ها در فضای مجازی رقم زده‌اند اما «جمع‌آوری پول در فضای مجازی اگر توسط اشخاصی که در این زمینه صلاحیت ندارند و مورد تأیید سازمان‌های ذی‌ربط نباشد، جرم است و اگر فردی نسبت به جمع‌آوری وجوه خیریه اقدام کند و وجوه را برای مسائل مشخص هزینه نکند، مجرم است و عمل مجرمانه او کلاهبرداری محسوب می‌شود.» این نه سخن ما که سخن جواد جاویدنیا، معاون امور ویژه رئیس دادگستری تهران است. به نظر محسن ولیئی، مدیرعامل مجمع خیرین استان تهران به‌جز جرم بودن این عمل سلبریتی‌ها، آنها در فضای مجازی، مشکلات بزرگ‌تری هم به‌وجود آورده‌اند. ولیئی در گفت‌وگو با ما به اعتماد مردمی اشاره می‌کند، به این‌که سلبریتی‌ها در فضای مجازی اعتماد شهروندان را از بین می‌برند. یکی از خصوصیات مردم ایران اين است که همیشه برای کمک به همنوع در صحنه هستندو برای رفع مشکلات پیش‌قدم می‌شوند و با پرداخت وجوه نقدی یا اقلام ضروری دست یاری به سمت افراد نیازمند دراز می‌کنند. نمونه‌های مناسب هنگام وقوع زلزله‌ها و سیل‌ها بیشمار است؛ در زلزله بم، کرمانشاه، تهران و سیل در گلستان، لرستان، خوزستان، سیستان‌وبلوچستان و کرمان مردم ایران سنگ‌تمام گذاشتند. رفتار پسندیده دستگیری از نیازمندان اما با سوءاستفاده برخی ستاره‌های پوشالی دچار آسیب شده است.
شاید به همین دلیل است که ولیئی توصیه می‌کند مردم برای کمک به نیازمندان به مؤسسات و نه اشخاص کمک کنند. مؤسساتی که زیرنظر جمعیت هلال‌احمر، کمیته امداد، سازمان بهزیستی و بسیج سازندگی فعالیت می‌کنند. فراموش نکنیم که این موسسات ثبت رسمی شده‌اند و شماره ثبت آنها در صفحه مجازی مربوط وجود دارد. او پیشنهاد می‌دهد که مردم برای کمک به نیازمندان کمی وقت بگذارند و از آن موسسه خیریه بازدید‌کنند.
لیلا شوقی - گروه جامعه
ضمیمه ویژه نامه
