شهباز شریف، حافظ منافع سعودی

شهباز شریف، حافظ منافع سعودی

رأی پارلمان پاکستان به برکناری عمران خان شگفت‌انگیز نبود، زیرا هیچ نخست‌وزیر منتخب دموکراتیک پاکستان تا به حال یک دوره کامل دوام نیاورده است اما یکی از ویژگی‌های عمران خان این بود که برخی کشورهای خارجی با ادامه حضور او موافق نبودند به عنوان مثال، سعودی‌ها و اماراتی‌ها به علت تمایل عمران خان به ایران، نگاه مثبتی به او نداشتند.

عمران خان در مورد مسائل خاورمیانه بسیار فعال بود و در دوران حکومت تقریبا چهار ساله خود فقط دو سفر به غرب داشت. بقیه سفرهای او بر خاورمیانه و آسیا متمرکز بود. نویسندگان و تحلیلگران برجسته خاورمیانه به حمایت از او برخاسته و رأی پارلمان را نه اقدامی دموکراتیک بلکه اقدامی برای تغییر رژیم خواندند.اما تصاحب قدرت توسط شهباز شریف قطعا بخش‌های خاصی از خاورمیانه را خشنود خواهد کرد و نشان‌دهنده بازگشت به وضعیت موجود و دور شدن از دوران عمران خان است.
 ناخرسندی کشورهای عربی از پاکستان
بر کسی پوشیده نیست که حاکمان سعودی، رهبران متوالی پاکستان را فاسد می‌دانند. ویکی لیکس در سال 2010، این نگاه تحقیرآمیز را با استناد به اظهارات چند سال قبل عادل الجبیر، سفیر وقت عربستان سعودی در ایالات متحده افشا کرد. بر اساس آنچه ویکی لیکس منتشر کرد، ریاض خود را نه‌تنها یک ناظر، بلکه یک شرکت کننده در سیاست پاکستان می‌داند.
امارات متحده عربی نیز سال‌های گذشته نسبت به سیاست خارجی پاکستان ناخرسند بود، زیرا حاکمان این کشور عربی معتقد بودند پاکستان درآمد خوبی از سرمایه‌گذاری و تجارت با امارات متحده عربی دارد اما منابع خود را به مسائلی مانند جنگ یمن اختصاص نمی‌دهد.
به طور مشابه، رسانه‌های کویتی اغلب از سیاست خارجی پاکستان انتقاد کرده و این کشور را به دوگانگی متهم می‌کنند. کویتی‌ها ادعا دارند رهبران پاکستان از بزرگنمایی حوادث خلیج فارس سود می‌برند. کویت حتی برای بیش از یک دهه از ورود پاکستانی‌ها به این کشور ممانعت کرد و سال گذشته این محدودیت‌ها پایان یافت.
حضور عمران خان در پست نخست‌وزیری ابتدا در کشورهای حاشیه خلیج فارس مورد استقبال قرار گرفت و ستاره سابق کریکت به عنوان اولین رهبر صادق کشور توصیف شد که می‌تواند شریک خوبی باشد. او در رسانه‌های عربی بسیار محبوب بود و به طور منظم با شبکه‌هایی مانند الجزیره و العربیه مصاحبه‌های اختصاصی انجام می‌داد.ولیعهد سعودی، محمد بن سلمان از او دعوت کرد سخنران اصلی در رویدادهای مهم باشد و امارات از عمران خان برای ایراد سخنرانی اصلی در اجلاس سران در سال 2019 دعوت کرد. کویتی‌ها پس از یک دهه روادیدها را بازگشایی کردند و سعودی‌ها سرمایه‌گذاری و گروه تجاری گسترده‌ای برای تمرکز بر تجارت با پاکستان اختصاص دادند. مصر همچنین اولین هیأت تجاری فراگیر خود را همراه سرمایه‌گذاری‌های عمده میلیاردر نجیب، ساویریس به اسلام‌آباد فرستاد.
  ورق برگشت
اما در حالی که سعودی‌ها و اماراتی‌ها ابتدا از مواضع عمران خان استقبال می‌کردند، بعدها از تمایلات او نسبت به ایران ناخرسند شدند. سعودی‌ها آشکارا از تلاش خان برای ایجاد رهبری اسلامی با همکاری کشورهای ایران، مالزی و ترکیه ناامید شدند و او را از شرکت در نشست جنجالی در اواخر سال ۲۰۱۹ منع کردند.آنها همچنین خوشحال نبودند دولت خان، آشکارا از کشورهای خلیج فارس به دلیل سکوت آنها در مورد کشمیر و فلسطین انتقاد کرد. عبدالباری عطوان، روزنامه‌نگار فلسطینی ـــ که اطلاعات گسترده‌ای از نقش پاکستان در جهان عرب دارد ـــ در روزهای اخیر به طور انتقادی درباره برکناری خان نوشت و توییت کرد و آن را کودتا خواند و برگشت او را به قدرت دور از ذهن خواند.
عطوان، برکناری خان را به دیگر پروژه‌های تغییر رژیم کشورها، تحت رهبری ایالات متحده در جهان عرب تشبیه کرده است. به طور مشابه، شارمینه ناروانی، تحلیلگر از خان حمایت کرده و مداخله تهاجمی را به رهبری ایالات متحده در منطقه ، محکوم کرده است.در امارات متحده عربی نیز حرکت‌های اعتراضی به دلیل برکناری عمران خان صورت گرفت. حتی اخوان‌المسلمین نیز به دفاع از خان آمده و برخی هواداران، برکناری وی را با برکناری محمد مرسی، رهبر سابق مصر مقایسه می‌کنند.
اما در نهایت، محبوبیت خان ـــ چه در پاکستان و چه در سراسر خاورمیانه ـــ نتوانست کمبود تجربه او را در امور جهانی جبران کند. حاکمان خاورمیانه با ترجیح وضعیت موجود به اتحادهای قبل از انقلاب برگشته‌اند و خانواده شریف به‌خوبی در این نقش جای می‌گیرد. سعودی‌ها همیشه شریف‌ها را «اسب خود» می‌دانستند و با داشتن یکی در قدرت، می‌توانند آسوده خاطر باشند، زیرا می‌دانند هیچ حرکت انقلابی در رهبری اسلامی یا روابط با ایران وجود نخواهد داشت.

منبع: میدل ایست آی