محسن حاجی‌میرزایی اما وزیر یك جمعیت تقریبا 16 میلیون نفره است؛ 14 میلیون و 600 هزار نفراز اینها دانش‌آموزند كه از فردا در 110 هزار مدرسه، سال تحصیلی را آغاز می‌كنند و یك میلیون و اندی بقیه فرهنگیان هستند كه از فردا دوباره داستان دنباله‌دار مطالبات‌شان روایت می‌شود.
آموزش و پرورش گره باز نشده كم ندارد، پرونده‌های جنجالی و مشكلات عمیق نیز فراوان داشته و دارد، از ماجرای فساد مالی و اختلاس چند هزار میلیاردی در صندوق ذخیره فرهنگیان كه معلمان را حسابی دلسرد و بدبین كرده بگیرید تا ماجرای مشكوك واگذاری اردوگاه باهنر، موضوع كشدار و ناسور مدارسی كه صاحبان حقیقی و حقوقی دارند و گهگاهی حكم تخلیه‌شان صادر می‌شود،‌ مدارس مسؤولان، مدارس آقازاده‌ها، وضعیت معیشت معلمان، كسری بودجه‌های دائمی وزارتخانه و مطالبات انباشته فرهنگیان و حتی كنكور كه دیروز وزیر 18 روزه آموزش و پرورش حرف تامل‌برانگیزی درباره‌اش زد.
او گفت كنكور، نظام تعلیم و تربیت ما را به گروگان گرفته، این توصیف البته جدید نبود ولی دستمایه ما شد تا از او درباره برنامه‌هایش برای مقابله با این وضع و خشكاندن ریشه كنكور بپرسیم.
حاجی‌میرزایی البته بیشتر بار این موضوع را به گردن وزارت علوم انداخت ولی به‌صراحت گفت برای اجرای قانون حذف كنكور اراده‌ای در كشور وجود ندارد و به همین دلیل او درصدد است در عمر دوساله وزارتش عمیق‌تر به موضوع كنكور و اقتصاد بزرگش وارد شود. او در این راه از همه اندیشمندان برای ارائه راه‌حل‌های عملی نیز دعوت كرد.
بهبود زندگی و جایگاه معلمان
فرهنگیان چندان مایل نیستند اخبار پولی و مالی‌شان رسانه‌ای شود و می‌پرسند مگر اخبار این‌چنینی بقیه كاركنان دولت دم به دم در بوق و كرناست كه اخبار فرهنگیان باشد. اما با این حال عده‌ای‌شان به این خبری شدن وقایع دل بسته‌اند و آن را راه برون‌رفت از مشكلات می‌دانند. به واسطه این اطلاع‌رسانی‌هاست كه حالا تقریبا همه افراد پیگیر می‌دانند مطالبات فرهنگیان، انباشتی 15ساله دارد و به گفته سخنگوی كمیسیون آموزش مجلس، رقم این مطالبات تا پایان سال قبل ده هزارمیلیارد تومان است.
وزیرجدید اما دیروز درباره بهبود وضعیت معیشت، حتی جایگاه معلمان در دولت و جامعه طوری موضعگیری كرد و قول‌های مساعد داد كه گویی نه تنها مساله بغرنج مطالبات فرهنگیان بلكه همه دغدغه‌های مالی و بیمه‌ای آنها را باید حل شده تلقی كرد. حاجی‌میرزایی گفت همه تلاشش را می‌كند تا قانون ویژه معلمان درمجلس تصویب شود، قانونی كه لایحه‌اش در حال نوشته شدن در دولت است و اگر مصوب و تبدیل به قانون شود، ذهن معلمان از دغدغه‌های فعلی آزاد می‌شود.
او به جزئیات نپرداخت ولی گفت مصمم است حساب معلمان از بقیه كاركنان دولت جدا شود و معلم دیگر نه كارمند بلكه یك اسوه، الگو و مربی شناخته شود.
او همچنین قول داد طرح جدید رتبه‌بندی معلمان را از ابتدای مهر اجرا كند و آن 2000 میلیارد تومانی كه برای این كار اختصاص یافته مثل سال‌های قبل صرف كارهای دیگر نشود. رتبه‌بندی معلمان البته چند سال است در آموزش و پرورش مطرح است ولی از آن دست كارهای برزمین مانده محسوب می‌شود كه فرهنگیان را سرخورده و دلزده كرده؛ موضوعی كه تا اجرا نشود و معلمان تاثیرش را درعمل بر زندگی‌شان نبینند شاید آن را باور نكنند.
رتبه‌بندی معلمان اما تنها كار ملوث در آموزش و پرورش نیست چون وضعیت بیمه فرهنگیان را نیز كه مرور كنیم به وضعی مشابه می‌رسیم؛ بیمه‌ای كه سال‌ها قبل لقب طلایی به آن داده بودند، ولی درعمل ثابت شد كه این بیمه نقره‌ای و برنزی هم نیست چه رسد به طلایی.
حاجی‌میرزایی البته از این وضع مطلع است و دیروز قول داد بیمه معلمان را بهبود ببخشد، راهش نیز مذاكره با بیمه مركزی و شركت‌های بیمه، به چه طریق و ترفند البته نگفت.
وعده‌های مالی و مادی وزیرآموزش و پرورش دیروز اما به اینها خلاصه نشد چون اگر اوضاع بیمه و مطالبات و رتبه‌بندی و اجرای قانون خاص معلمان بخواهد در كشور اجرایی شود بیش از هر چیز به پول نیاز است.
بنابراین وزیر چند قول و قرارش را به سمت كارهای پولساز برای آموزش و پرورش برد مثل تقویت صندوق ذخیره فرهنگیان به عنوان یك بنگاه اقتصادی وابسته به معلمان (كه البته بعد از آن همه حاشیه و بدنامی وقت می‌برد كه دوباره جلب اعتماد كند)،‌ پایدار كردن منابع مالی وزارتخانه و دست آخر نیز اصلاح بودجه آموزش و پرورش به معنی واقعی شدن آن. سال‌هاست وزاری آموزش و پرورش می‌خواهند بودجه را با همین مفهوم اصلاح كنند یعنی رقمی را از دولت و مجلس بگیرند كه پاسخگوی نیازهای واقعی این وزارتخانه باشد نه ارقامی را كه همیشه به كسری بودجه‌های سنگین ختم می‌شود.
وزاری قبلی هركدام دراین راه قدمی برداشتند ولی كسری بودجه‌ها همچنان باپرجا ماند تا امروز كه حاجی‌میرزایی می‌گوید اقتصاد آموزش و پرورش حالش خوب نیست و نیازمند توجه است، توجهی از جنس پایداركردن منابع و اصلاح ساختاری نظام بودجه.
وزیر در این بخش نیز از بیان جزئیات صرفنظر كرد ولی گفت شاید بشود با دریافت بخشی از درآمد مالیات برارزش افزوده به این هدف رسید، مالیاتی كه البته صدای داد و فغان خیلی‌ها را بلند كرده و بسیاری از فعالان اقتصادی زمین خوردن‌شان را به این مالیات نسبت می‌دهند.
تقویت مدارس دولتی و كاهش تنوع
اولین حضور رسانه‌ای وزیر جدید آموزش و پرورش با كلی وعده‌های مالی و اقتصادی همراه بود ولی در كنار اینها از چند موضوع كیفی نیز حرف زده شد مثل ساماندهی نیروی انسانی برای مقابله با كمبود نیرو، كاهش تنوع مدارس و تقویت مدارس دولتی.
تابستانی كه گذشت برای آموزش وپرورش با تقلا برای جبران كمبود معلم گذشت؛ كمبود 108 هزار معلم كه وزارتخانه را به سمت روش‌های اضطراری كشاند مثل استفاده از معاونان مدارس به عنوان معلم و یافتن معلمانی كه حاضرشوند درطول هفته شش ساعت بیشتر تدریس كنند.
حاجی‌میرزایی این كمبودها و این روش‌ها را دیروز تایید كرد ولی گفت اینها روش‌های اصولی نیستند برای همین برای حل مشكل نیروی انسانی بررسی مشتركی را با سازمان‌های اموراستخدامی و برنامه و بودجه آغاز كرده است. مهم‌ترین موضوع كیفی نظام تعلیم وتربیت كه درجلسه دیروز مطرح شد البته موضوع تقویت مدارس دولتی بود؛ موضوعی كه بعد از كنكور امسال به مطالبه‌ای جمعی تبدیل شد از این باب كه چرا در بین نفرات برگزیده كنكور حتی یك دانش‌آموز از مدارس دولتی عادی یافت نمی‌شود.
با این كه حاجی‌میرزایی معتقد بود غیبت دانش‌آموزان در بین صدنفر اول كنكور هرگز به معنی ضعف مدارس دولتی و ناكامی آنها نیست ولی قول داد كیفیت مدارس دولتی را افزایش دهد چه ازطریق انتخاب مدیران لایق برای این مدارس، چه ازطریق هدایت بهترین معلم‌ها به مدارس دولتی و چه از مسیر تشدید نطارت‌ها و حتی توزیع عادلانه منابع و امكانات میان مدارس.
این قولی بزرگ و سنگین بود، سال‌هاست كه مدارس دولتی عادی چالش كیفیت دارند و با خیلی از مدارس خاص درجنگند، نه جنگ فیزیكی، كه جنگ كیفیت و نگهداشت نیروهای نخبه و مجرب. مدارس دولتی همچنین قربانی تنوع بیش ازحد مدارس در كشورند، مدارسی رنگ و لعابدار كه مثل آهن‌ربا، خوب‌های مدارس دولتی از كادر آموزشی تا دانش‌آموز را جذب خود می‌كنند.
وزیر جدید با این حال قول داد كه برای كاهش تنوع مدارس تا جایی كه بشود تلاش می‌كند در حالی كه خودش اذعان کرد همه قول‌هایی را كه در این جلسه وعده تحقق‌شان را داده نیازمند زمانی طولانی است تا به تحول واقعی در آموزش و پرورش منجر شود.