آیت‌ا... علوی گرگانی فقیه اهل‌بیت عصمت و طهارت به ملکوت اعلی پیوست
رحلت یار وفادار انقلاب
دیروز ساعت 15و40دقیقه، بعد از روزها تلاش تیم پزشکی، قلب عالم وارسته و مردمی و مرجع جهان تشیع حضرت آیت‌ا...علوی گرگانی به دلیل ایست قلبی از حرکت باز ایستاد و روح بلندش به ملکوت اعلی پیوست.
این مرجع تقلید در ۳۰بهمن ۱۴۰۰ به علت کسالت در بیمارستان بستری شد و پس از انجام معالجات و بهبود، در ۷ اسفند ۱۴۰۰ خورشیدی از بیمارستان خاتم‌الانبیای تهران مرخص شد. وی مجدد در ۲۰اسفند ۱۴۰۰ به دلیل تب بالا در بیمارستان شهید بهشتی قم بستری شد.
مردی از تبار عالمان دین
آیت‌ا... سیدمحمدعلی علوی‌گرگانی در خرداد 1318 در نجف اشرف به‌دنیا آمد. پدرش سیدسجاد علوی‌گرگانی از عالمان و فقیهان گرگان بود و آوازه و نفوذ کلمه‌اش در شهرهای گرگان، گنبد، کردکوی، علی‌آباد کتول و دیگر شهرها طنین‌افکن بود و مردم مسلمان از شیعه و سنی مرید ایشان و گوش به سخن او بودند و در حل مشکلات دینی و اجتماعی‌شان و رفع اختلافات محلی و طائفه‌ای و زندگی روزمره‌شان رو به سوی وی می‌آوردند. محمدعلی در هفت‌سالگی، همراه پدرش به ایران آمد و از همان کودکی به فراگیری دروس حوزوی پرداخت. اولین استاد محمدعلی پدرش، بود و نزد او قرآن و حساب و گلستان و پس از آن ادبیات و مغنی و مطول و شرح لمعه را آموخت. 16ساله بود که مشرف به سفر حج شد و پس از آن به زیارت عتبات عالیات رفت. حضور او در این سفر انگیزه‌ای شد برای این‌که در نجف بماند اما آیت‌ا... سیدمحسن حکیم، مرجع بزرگ شیعی به او توصیه کرد به قم مراجعت کند. وی در حوزه علمیه قم دروس سطوح را طی چهار سال نزد حضرت آیات مجاهدی تبریزی، سلطانی طباطبایی و ستوده اراکی فراگرفت. محمدعلی پس از آن سه سال، در درس خارج فقه آیت‌ا... بروجردی و هشت سال در درس خارج اصول فقه امام‌خمینی و 15سال در درس خارج فقه مرتضی حائری‌یزدی شرکت کرد. وی هفت سال در ایام تابستان، به نجف می‌رفت و در درس عالمان حوزه علمیه نجف همچون آیت‌ا... خویی و میرزا باقر زنجانی حاضر می‌شد. آیت‌ا... گلپایگانی، عباسعلی شاهرودی و محمدعلی اراکی از دیگر استادان وی بودند.
جایگاه علمی و مرجعیت
آیت‌ا... علوی گرگانی همزمان با تحصیل علوم دینی به تدریس آموخته‌های خود پرداخت و با کتاب‌های ادبیات عرب آغاز کرد. پس از آن، کتاب‌های معالم، قوانین، شرح لمعه، رسائل، مکاسب، کفایه و شرح منظومه را تدریس کرد. وی بارها سیوطی و مغنی و مطول: شرح شمسیه و شرح نظام را تدریس و در 17سالگی حاشیه ملا عبدا... را به نام رفع کشف الغاشیه عن وجه الحاشیه شرح کرد.
او از سال ۱۳۸۲ ق به تدریس سطوح (معالم، قوانین، شرح لمعه و شرح تجرید) و سطح عالی(رسائل، مکاسب و کفایه و شرح منظومه) پرداخت و گاه روزانه، چهار درس را تدریس می‌کرد و درس‌هایش در زمره معروف‌ترین و چشمگیرترین درس‌های حوزه علمیه قم بود.
آیت‌ا... علوی گرگانی به مدت هفت سال در ایام تابستان به نجف می‌رفت و در درس عالمان حوزه علمیه نجف همچون آیت‌ا... خویی و میرزا باقرزنجانی حاضر شد. آیت‌ا... گلپایگانی، عباسعلی شاهرودی و محمدعلی اراکی از دیگر استادان وی بودند.
وی سال ۱۴۰۵ق به تقاضای شماری از شاگردانش، تدریس درس خارج فقه و اصول فقه را آغاز کرد. در سال ۱۴۱۲ق، جمعی از شیعیان، به‌ویژه اهالی مازندران و گیلان، از او تقاضای رساله توضیح‌المسائل کردند. او نیز این رساله را به زبان فارسی نوشت و سپس به زبان‌های عربی و اردو نیز ترجمه کرد و در اختیار مقلدان قرار داد.
آیت‌ا... علوی گرگانی به‌جز تدریس فقه و اصول و منبرهای سالیان بسیار، دارای تألیفات متعدد چاپی و خطی(در حدود ۶۰جلد) است، از جمله کتاب المناظر الناضره فی احکام العتره الطاهره که این اثر مورد تشویق و تقدیر مرحوم آیت‌ا... العظمی گلپایگانی قرار گرفته بود و به اصرار ایشان به چاپ رسید.
تألیفات وی توسط مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی گردآوری و در یک لوح فشرده منتشر شده است که برخی از این آثار عبارت است از توضیح المسائل (به زبان‌های فارسی و اردو)، منهج الصالحین (رساله توضیح المسائل عربی)، أجوبه المسائل یا پاسخ به جدیدترین استفتائات، منهج الناسکین (مناسک حج عربی)، المناظر الناضره فی أحکام العتره الطاهره (فقه اجتهادی)، نورالهدی (تعلیقه بر عروه الوثقی)، گلچینی از انوار اخلاقی برگزیده درس اخلاق‌های و ره‌توشه پارسیان (شرح وصیت‌های پیامبر اسلام به ابوذر غفاری). همچنین نرم‌افزار مجموعه آثار آیت‌ا... علوی‌گرگانی، در مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی تهیه شده است.
او در سنگر تبلیغ هم فعال بود و سالیان فراوان در ایام ماه مبارک رمضان و محرم و صفر بر مسند وعظ و ارشاد تکیه زده و این شیوه حتی پس از مرجعیت او ادامه داشت. وی قبل از رسیدن به مرجعیت طی ۱۸سال پنجشنبه و جمعه به تهران می‌رفت و پیرامون معارف دین در مسجد فاطمیه سخن می‌گفت و در همین راستا، هیات وحدت فاطمیه و صندوق قرض‌الحسنه آن را تاسیس کرد و همزمان به تدریس شرح منظومه و شرح تجرید و اصول اعتقادات به گروهی از استادان دانشگاه و دانشجویان محترم می‌پرداخت.
فعالیت‌های اجتماعی و عام‌المنفعه
آیت‌ا... علوی‌گرگانی در حوزه فعالیت‌های اجتماعی کوشا بود و در مسیر همین تلاش‌ها بود که بناهای خیریه و عام‌المنفعه زیادی ایجاد شد. این عالم شیعی علاوه بر اجازه مصرف بخشی از وجوه شرعیه برای احداث بناهای عام‌المنفعه، خود نیز به ساخت مسجد، حسینیه، درمانگاه و تاسیس صندوق قرض‌الحسنه در نقاط مختلف اقدام کرد.
تعمیر بخشی از مسجد جامع گرگان، تأسیس و تعمیر چند مسجد در این شهر و مناطق اطراف آن، ساخت درمانگاه در روستاهای گرگان، ساخت حسینیه مهدی‌شهر سمنان و تأسیس صندوق قرض‌الحسنه هیات فاطمیه تهران از آن جمله است.
همراهی با نظام
آیت‌ا... العظمی علوی‌گرگانی، پیش از انقلاب در راهپیمایی‌های طلاب و فضلای حوزه علمیه قم همواره شرکت داشت و پس از پیروزی انقلاب هم، از سوی حضرت امام (ره) به عضویت دادگاه عالی قم درآمد و به بسیاری از پرونده‌های سخت و مشکل قضایی رسیدگی کرد. وی همچنین برای شرکت در جبهه‌های نبرد حق و دفاع‌مقدس، چند بار جلسه درس خود را تعطیل کرد و خود همراه با شاگردانش به جبهه‌ها رفت.
جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با انتشار بیانیه‌ای درگذشت آیت‌ا... علوی‌گرگانی را تسلیت گفت. در بخشی از این بیانیه آمده است: این فقیه بصیر و انقلابی سال‌ها در حوزه‌های علمیه به نشر معارف اسلامی و ترویج علوم مکتب اهل بیت(علیهم السلام) همت گماشت و به تربیت طلاب و فضلای گرانقدر پرداخت. سلوک مردمی و انقلابی، حمایت و پشتیبانی صریح از انقلاب اسلامی و ولایت فقیه و همچنین زهد و ساده‌زیستی، از وجوه برجسته شخصیت آن عالم فرزانه و جلیل‌القدر است.
همچنین سیدابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور هم در پیامی با تسلیت رحلت آیت‌ا... سید محمدعلی علوی‌گرگانی تصریح کرد: این فقیه پارسا و وارسته در کنار هدایت و ارشاد مردم و پرورش شاگردان علوم دینی و نیز انجام امور خیر و عام‌المنفعه، در میدان دفاع از آرمان‌های انقلاب اسلامی، تلاشی مجدانه داشت که بی‌شک توشه شایسته‌ای برای آن عالم ربانی در سرای آخرت
خواهد بود.
این مرجع تقلید در ۳۰بهمن ۱۴۰۰ به علت کسالت در بیمارستان بستری شد و پس از انجام معالجات و بهبود، در ۷ اسفند ۱۴۰۰ خورشیدی از بیمارستان خاتم‌الانبیای تهران مرخص شد. وی مجدد در ۲۰اسفند ۱۴۰۰ به دلیل تب بالا در بیمارستان شهید بهشتی قم بستری شد.
مردی از تبار عالمان دین
آیت‌ا... سیدمحمدعلی علوی‌گرگانی در خرداد 1318 در نجف اشرف به‌دنیا آمد. پدرش سیدسجاد علوی‌گرگانی از عالمان و فقیهان گرگان بود و آوازه و نفوذ کلمه‌اش در شهرهای گرگان، گنبد، کردکوی، علی‌آباد کتول و دیگر شهرها طنین‌افکن بود و مردم مسلمان از شیعه و سنی مرید ایشان و گوش به سخن او بودند و در حل مشکلات دینی و اجتماعی‌شان و رفع اختلافات محلی و طائفه‌ای و زندگی روزمره‌شان رو به سوی وی می‌آوردند. محمدعلی در هفت‌سالگی، همراه پدرش به ایران آمد و از همان کودکی به فراگیری دروس حوزوی پرداخت. اولین استاد محمدعلی پدرش، بود و نزد او قرآن و حساب و گلستان و پس از آن ادبیات و مغنی و مطول و شرح لمعه را آموخت. 16ساله بود که مشرف به سفر حج شد و پس از آن به زیارت عتبات عالیات رفت. حضور او در این سفر انگیزه‌ای شد برای این‌که در نجف بماند اما آیت‌ا... سیدمحسن حکیم، مرجع بزرگ شیعی به او توصیه کرد به قم مراجعت کند. وی در حوزه علمیه قم دروس سطوح را طی چهار سال نزد حضرت آیات مجاهدی تبریزی، سلطانی طباطبایی و ستوده اراکی فراگرفت. محمدعلی پس از آن سه سال، در درس خارج فقه آیت‌ا... بروجردی و هشت سال در درس خارج اصول فقه امام‌خمینی و 15سال در درس خارج فقه مرتضی حائری‌یزدی شرکت کرد. وی هفت سال در ایام تابستان، به نجف می‌رفت و در درس عالمان حوزه علمیه نجف همچون آیت‌ا... خویی و میرزا باقر زنجانی حاضر می‌شد. آیت‌ا... گلپایگانی، عباسعلی شاهرودی و محمدعلی اراکی از دیگر استادان وی بودند.
جایگاه علمی و مرجعیت
آیت‌ا... علوی گرگانی همزمان با تحصیل علوم دینی به تدریس آموخته‌های خود پرداخت و با کتاب‌های ادبیات عرب آغاز کرد. پس از آن، کتاب‌های معالم، قوانین، شرح لمعه، رسائل، مکاسب، کفایه و شرح منظومه را تدریس کرد. وی بارها سیوطی و مغنی و مطول: شرح شمسیه و شرح نظام را تدریس و در 17سالگی حاشیه ملا عبدا... را به نام رفع کشف الغاشیه عن وجه الحاشیه شرح کرد.
او از سال ۱۳۸۲ ق به تدریس سطوح (معالم، قوانین، شرح لمعه و شرح تجرید) و سطح عالی(رسائل، مکاسب و کفایه و شرح منظومه) پرداخت و گاه روزانه، چهار درس را تدریس می‌کرد و درس‌هایش در زمره معروف‌ترین و چشمگیرترین درس‌های حوزه علمیه قم بود.
آیت‌ا... علوی گرگانی به مدت هفت سال در ایام تابستان به نجف می‌رفت و در درس عالمان حوزه علمیه نجف همچون آیت‌ا... خویی و میرزا باقرزنجانی حاضر شد. آیت‌ا... گلپایگانی، عباسعلی شاهرودی و محمدعلی اراکی از دیگر استادان وی بودند.
وی سال ۱۴۰۵ق به تقاضای شماری از شاگردانش، تدریس درس خارج فقه و اصول فقه را آغاز کرد. در سال ۱۴۱۲ق، جمعی از شیعیان، به‌ویژه اهالی مازندران و گیلان، از او تقاضای رساله توضیح‌المسائل کردند. او نیز این رساله را به زبان فارسی نوشت و سپس به زبان‌های عربی و اردو نیز ترجمه کرد و در اختیار مقلدان قرار داد.
آیت‌ا... علوی گرگانی به‌جز تدریس فقه و اصول و منبرهای سالیان بسیار، دارای تألیفات متعدد چاپی و خطی(در حدود ۶۰جلد) است، از جمله کتاب المناظر الناضره فی احکام العتره الطاهره که این اثر مورد تشویق و تقدیر مرحوم آیت‌ا... العظمی گلپایگانی قرار گرفته بود و به اصرار ایشان به چاپ رسید.
تألیفات وی توسط مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی گردآوری و در یک لوح فشرده منتشر شده است که برخی از این آثار عبارت است از توضیح المسائل (به زبان‌های فارسی و اردو)، منهج الصالحین (رساله توضیح المسائل عربی)، أجوبه المسائل یا پاسخ به جدیدترین استفتائات، منهج الناسکین (مناسک حج عربی)، المناظر الناضره فی أحکام العتره الطاهره (فقه اجتهادی)، نورالهدی (تعلیقه بر عروه الوثقی)، گلچینی از انوار اخلاقی برگزیده درس اخلاق‌های و ره‌توشه پارسیان (شرح وصیت‌های پیامبر اسلام به ابوذر غفاری). همچنین نرم‌افزار مجموعه آثار آیت‌ا... علوی‌گرگانی، در مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی تهیه شده است.
او در سنگر تبلیغ هم فعال بود و سالیان فراوان در ایام ماه مبارک رمضان و محرم و صفر بر مسند وعظ و ارشاد تکیه زده و این شیوه حتی پس از مرجعیت او ادامه داشت. وی قبل از رسیدن به مرجعیت طی ۱۸سال پنجشنبه و جمعه به تهران می‌رفت و پیرامون معارف دین در مسجد فاطمیه سخن می‌گفت و در همین راستا، هیات وحدت فاطمیه و صندوق قرض‌الحسنه آن را تاسیس کرد و همزمان به تدریس شرح منظومه و شرح تجرید و اصول اعتقادات به گروهی از استادان دانشگاه و دانشجویان محترم می‌پرداخت.
فعالیت‌های اجتماعی و عام‌المنفعه
آیت‌ا... علوی‌گرگانی در حوزه فعالیت‌های اجتماعی کوشا بود و در مسیر همین تلاش‌ها بود که بناهای خیریه و عام‌المنفعه زیادی ایجاد شد. این عالم شیعی علاوه بر اجازه مصرف بخشی از وجوه شرعیه برای احداث بناهای عام‌المنفعه، خود نیز به ساخت مسجد، حسینیه، درمانگاه و تاسیس صندوق قرض‌الحسنه در نقاط مختلف اقدام کرد.
تعمیر بخشی از مسجد جامع گرگان، تأسیس و تعمیر چند مسجد در این شهر و مناطق اطراف آن، ساخت درمانگاه در روستاهای گرگان، ساخت حسینیه مهدی‌شهر سمنان و تأسیس صندوق قرض‌الحسنه هیات فاطمیه تهران از آن جمله است.
همراهی با نظام
آیت‌ا... العظمی علوی‌گرگانی، پیش از انقلاب در راهپیمایی‌های طلاب و فضلای حوزه علمیه قم همواره شرکت داشت و پس از پیروزی انقلاب هم، از سوی حضرت امام (ره) به عضویت دادگاه عالی قم درآمد و به بسیاری از پرونده‌های سخت و مشکل قضایی رسیدگی کرد. وی همچنین برای شرکت در جبهه‌های نبرد حق و دفاع‌مقدس، چند بار جلسه درس خود را تعطیل کرد و خود همراه با شاگردانش به جبهه‌ها رفت.
جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با انتشار بیانیه‌ای درگذشت آیت‌ا... علوی‌گرگانی را تسلیت گفت. در بخشی از این بیانیه آمده است: این فقیه بصیر و انقلابی سال‌ها در حوزه‌های علمیه به نشر معارف اسلامی و ترویج علوم مکتب اهل بیت(علیهم السلام) همت گماشت و به تربیت طلاب و فضلای گرانقدر پرداخت. سلوک مردمی و انقلابی، حمایت و پشتیبانی صریح از انقلاب اسلامی و ولایت فقیه و همچنین زهد و ساده‌زیستی، از وجوه برجسته شخصیت آن عالم فرزانه و جلیل‌القدر است.
همچنین سیدابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور هم در پیامی با تسلیت رحلت آیت‌ا... سید محمدعلی علوی‌گرگانی تصریح کرد: این فقیه پارسا و وارسته در کنار هدایت و ارشاد مردم و پرورش شاگردان علوم دینی و نیز انجام امور خیر و عام‌المنفعه، در میدان دفاع از آرمان‌های انقلاب اسلامی، تلاشی مجدانه داشت که بی‌شک توشه شایسته‌ای برای آن عالم ربانی در سرای آخرت
خواهد بود.
