خانمی 60 ساله با شکایت اشک‌ریزش به مطب آمد و گفت: «آقای دکتر مدتی است از چشم راستم مرتب اشک ریزش دارم. باید مدام با دستمال چشمم را پاک کنم. گاهی از گوشه چشمم چرک هم می‌آید.» در معاینه خدا را شکر دید چشم‌هایشان کامل بود و معاینه داخل چشم هم طبیعی بود. گوشه پلک چشم راست‌شان را که فشار دادم چرک خارج شد. با سوزن مخصوص معاینه مجرای اشکی متوجه شدم جریان مایع به ته حلق را حس نمی‌کنند. به ایشان توضیح دادم مبتلا به گرفتگی مجرای اشکی شده‌اند که بیماری نسبتا شایعی در سن و سال ایشان است. با توجه به شدت علائم، چاره‌ای جز جراحی وجود ندارد. جراحی را هم می‌توان با آندوسکوپی از بینی انجام داد و هم می‌توان با برشی روی پوست محل گرفتگی را باز کرد. این خانم معلم بازنشسته تصمیم گرفتند که از طریق همان روش برش پوستی عمل کنند و خوشبختانه جراحی‌شان موفقیت‌آمیز بود. جریان اشک با مجرای اشکی-بینی از طریق گوشه‌های داخلی چشم به سمت بینی می‌رود. به همین علت است که هنگام گریه‌کردن آبریزش بینی نیز پیدا می‌کنیم. گرفتگی مجرای اشکی ممکن است هم در نوزدان تازه متولد شده و هم در افراد میانسال، به خصوص در خانم‌ها دیده شود. در نوزادان معمولا به صورت خود به خود یا با ماساژ گوشه پلک و بینی تا یک سالگی برطرف می‌شود. در موارد محدودی بعد از یک سالگی به عمل جراحی نیاز پیدا می‌کنند اما در بزرگسالان به علت‌های مختلفی از جمله پوکی استخوان‌ صورت، ضربه، عفونت و تومور ممکن است ایجاد شود. در صورت علائمی مانند اشک خونی یا ایجاد انسداد در سن جوانی، باید به تومور‌های این ناحیه شک کرد. بعد از ردکردن علت‌های ثانویه مانند تومور و عفونت، می‌توان انسداد مجرای اشکی را با عمل جراحی بر طرف کرد که هم می‌توان با آندوسکوپی از طریق بینی و هم از راه برش پوستی روی پل بینی این کار را انجام داد. در مجموع تفاوت چندانی از نظر میزان موفقیت بین این دو عمل جراحی وجود ندارد. 

دکتر رضا میرشاهی - متخصص‌چشم